Eski Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ve AK Parti Artvin Milletvekili Faruk Çelik, emekli aylıklarına ilişkin sistemde kapsamlı değişiklik yapılması gerektiğini belirtti. Çelik, düşük gelirli emeklileri korumak amacıyla uygulanan taban aylık sisteminin, uzun yıllar çalışarak daha fazla prim ödeyen emekliler açısından yeni bir dengesizlik oluşturduğunu ifade etti. Çözüm olarak 2012 yılında yapılan düzenlemeye benzer yeni bir intibak yasası çıkarılması gerektiğini belirten Çelik, aylık bağlama oranı ile güncelleme katsayısının da yeniden ele alınmasını önerdi.
"Türkiye'de 17 milyon 99 bin 654 emekli var"
Faruk Çelik, Türkiye'deki emekli sayısına ilişkin verileri paylaşarak, 4-A kapsamında 11,6 milyon, 4-B kapsamında 2,9 milyon ve 4-C kapsamında 2,56 milyon olmak üzere toplam 17 milyon 99 bin 654 emekli bulunduğunu belirtti. Emekli aylıklarının uzun süredir gündemde olduğunu ifade eden Çelik, yapılan iyileştirmelere rağmen beklentilerin tam olarak karşılanamadığını dile getirdi.
"Çok prim ödeyen yüksek aylık alır ilkesinden uzaklaşıldı"
2008 yılında gerçekleştirilen sosyal güvenlik reformuna dikkat çeken Çelik, sistemin temel anlayışının daha uzun süre çalışan ve daha fazla prim ödeyen kişiye daha yüksek aylık bağlanması olduğunu söyledi. Çelik, zaman içerisinde bu ilkenin zayıfladığını belirterek, "Sistem, ‘çok prim ödeyen daha çok emekli aylığı alır’ ilkesinden uzaklaştı." değerlendirmesinde bulundu.
Taban aylık alan emekli sayısı 5 milyona ulaştı
Çelik, emeklilik sistemindeki değişikliklerle birlikte yaşanan memnuniyetsizliklerin çeşitli ek ödemelerle giderilmeye çalışıldığını belirtti. 2019 yılında başlayan en düşük emekli aylığı uygulamasından ilk yıl 850 bin kişinin yararlandığını söyleyen Çelik, bugün bu sayının yaklaşık 5 milyona ulaştığını ifade etti.
"Farklı primler arasındaki fark ortadan kalktı"
En düşük emekli aylığının 23 bin 552 liraya yükseltilmesini öngören düzenlemeye ilişkin değerlendirmede bulunan Çelik, bu uygulamanın uzun süre çalışanlarla daha kısa süre prim ödeyenler arasındaki farkı azalttığını savundu. Çelik, "Bu durum 10 yıl prim ödeyerek emekli olanla, 25-30 yıl prim ödeyerek emekli olan arasındaki maaş farkını ortadan kaldırmıştır. Bu da daha çok çalışıp prim ödeyen emeklilerimiz açısından dezavantajlı bir durum ortaya çıkarmaktadır." dedi.
Çözüm olarak intibak yasasını gösterdi
Faruk Çelik, emekli aylıklarında adaletin sağlanması için 2008 reformuyla getirilen kriterlerin korunması, seyyanen zam gibi yöntemlerden uzak durulması ve yeni bir intibak yasası çıkarılması gerektiğini belirtti. Çelik ayrıca, emekli aylıklarının ödenen prim miktarı ve çalışma süresiyle daha uyumlu hale getirilmesi için aylık bağlama oranı ile güncelleme katsayısının yeniden düzenlenmesini istedi. Çelik'in Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı döneminde hazırlanan 2012 yılındaki intibak düzenlemesi, aynı koşullarda çalışmasına rağmen farklı aylık alan 2000 öncesi emekliler arasındaki farkların giderilmesini amaçlamıştı.
