İngiltere’nin işgal altındaki Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerine karşı aldığı yeni yaptırım ve ticaret yasağı kararı, ABD yönetiminin dikkat çekici bir tutum sergilemesine neden oldu.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, gazetecilerin Londra’nın kararına ilişkin sorularını yanıtlarken İngiliz hükümetini doğrudan eleştirmedi. İngiltere’nin karar hakkında Washington’ı önceden bilgilendirdiğini belirten Rubio, “Bunlar onların aldığı kararlar” ifadelerini kullandı.
Washington’ın İngiltere ile aynı yaptırım adımını atmayacağını açıkça ortaya koyan Rubio, buna karşın Londra’nın kararını kınamadı ve geri çekilmesi yönünde çağrıda bulunmadı.
Bu tutum, ABD’nin İsrail’e yönelik geleneksel desteğiyle birlikte değerlendirildiğinde özellikle dikkat çekti.
Rubio: Batı Şeria’da gerilimin artmasını istemiyoruz
Rubio’nun açıklamalarında en dikkat çeken bölüm, Batı Şeria’daki güvenlik ve istikrar durumuna ilişkin sözleri oldu.
ABD Dışişleri Bakanı, Başkan Donald Trump’ın bölgedeki gelişmelere ilişkin görüşlerini daha önce açıkladığını hatırlatarak, Batı Şeria’da istikrarsızlığı artıracak gelişmeler görmek istemediklerini söyledi.
Rubio, bölgede çok sayıda gelişmenin yaşandığı bir dönemde Batı Şeria’da şiddet, çatışma ve gerilimin daha da yükselmesinden Washington’ın endişe duyduğunu ifade etti.
ABD’nin İngiltere’nin uyguladığı ticaret yasağına katılmayacağını belirten Rubio, buna rağmen Londra’nın yaptırım kararının dayandığı gerekçelere doğrudan karşı çıkmadı.
Washington’ın bu ölçülü tavrı, Trump yönetiminin Netanyahu hükümetinin Batı Şeria politikalarına ilişkin yaklaşımında yeni bir tartışmanın kapısını araladı.
Axios’un haberine göre İngiltere Başbakanı Andy Burnham, yaptırım kararını açıklamadan önce Trump’ı konu hakkında bilgilendirdi. Görüşme hakkında bilgi sahibi iki kaynağın aktardığına göre Trump, İngiltere’nin kararına karşı çıkmadı ve Burnham’dan geri adım atmasını istemedi.
Daha da dikkat çekici olan ise ABD’li yetkililerin İngiliz muhataplarına ilettiği mesaj oldu. Washington, uygulanacak yaptırımların kendileri tarafından desteklenmemesine rağmen Netanyahu hükümetinin Batı Şeria politikası konusunda Londra’nın taşıdığı kaygıları paylaştığını bildirdi.
Axios, Washington’ın İngiltere öncülüğündeki girişime karşı çıkmamasını, Trump yönetiminin Netanyahu hükümetinin Batı Şeria politikasından duyduğu rahatsızlığın bir işareti olarak değerlendirdi.
Huckabee sert çıktı, Beyaz Saray mesafe koydu
Washington ile Tel Aviv arasındaki yaklaşım farkını ortaya koyan bir başka gelişme ise ABD’nin İsrail Büyükelçisi Mike Huckabee’nin açıklamaları oldu.
Huckabee, BBC’ye yaptığı açıklamada İngiltere’nin yaptırım kararını sert biçimde eleştirdi ve uygulamayı “Yahudi halkına karşı ayrımcılık” olarak nitelendirdi.
Ancak Beyaz Saray, büyükelçinin açıklamalarına açık biçimde mesafe koydu. Bir Beyaz Saray yetkilisi, Huckabee’nin sözlerinin “Beyaz Saray veya Dışişleri Bakanlığı ile koordine edilmediğini” belirtti.
Büyükelçinin sert açıklamalarının ardından Beyaz Saray’ın bu açıklamayı sahiplenmemesi, Rubio’nun İngiltere’yi hedef almayan tutumuyla birlikte dikkat çekti.
Ortaya çıkan tablo, Trump yönetiminin İsrail’e desteğini sürdürürken Netanyahu hükümetinin özellikle Batı Şeria’daki politikaları konusunda Tel Aviv ile her noktada aynı çizgide olmadığını gösterdi.
İngiltere’nin hedefinde yerleşimler var
İngiltere, Fransa, Kanada ve diğer ülkelerle koordineli şekilde işgal altındaki Batı Şeria’daki İsrail yerleşimlerinden yapılan mal ithalatını yasaklama kararı aldı.
Toplam 12 ülke, yasa dışı yerleşimlerle ticaretin sınırlandırılması amacıyla ulusal veya Avrupa düzeyinde önlemler alınmasını destekledi.
İngiliz hükümeti kararının gerekçesi olarak İsrail yerleşimlerinin hızla genişlemesini, yerleşimci şiddetindeki artışı ve özellikle E1 yerleşim projesini gösterdi.
12 ülkenin ortak açıklamasında, İsrail hükümetinin Batı Şeria’daki uygulamalarının iki devletli çözüm ihtimalini tehlikeye attığı belirtildi.
İngiltere Dışişleri Bakanı Ed Miliband ise hükümetinin İsrail’in Batı Şeria’daki işgalini hukuka aykırı kabul ettiğini açıkladı.
Londra ayrıca Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetlerini finanse eden veya bu faaliyetleri kolaylaştıran kişi ve şirketlere yönelik yeni yaptırımlar uygulanacağını duyurdu.
İngiltere’nin attığı bu adımın ardından Washington’ın Londra’yı doğrudan karşısına almaması, ABD-İsrail ilişkilerinde özellikle Batı Şeria konusunda yeni bir çatlak oluştuğu yorumlarını beraberinde getirdi.
