ABD Hazine Bakanlığı, İran petrol ihracatına yönelik yaptırımları kısmen kaldıran 60 günlük geçici bir muafiyet yayımladı. Kararın, Washington ile Tahran arasında İsviçre’de yürütülen müzakerelerde kaydedilen ilerlemenin ardından geldiği belirtildi.
Söz konusu muafiyetin, ABD ile İran arasında 17 Haziran’da imzalanan 60 günlük mutabakat zaptında yer alan şartlardan biri olduğu ifade edildi.
Hazine Bakanı Bessent'ten açıklama
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, ABD ile İran arasındaki görüşmelerin verimli geçtiğini ve mutabakat zaptındaki bazı maddelerde ilerleme sağlandığını açıkladı.
Bessent, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, İran’ın Hürmüz Boğazı’nda açık ve serbest geçişi kabul ettiğini, ayrıca Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın (UAEA) gözlemcilerinin ülkeye girişine izin vereceğini belirtti.
Bessent açıklamasında, “Anlaşma kapsamında Hazine Bakanlığı, İran petrolünün üretimi, teslimatı ve satışına izin verilmesine yönelik 60 günlük geçici izin yayımladı” ifadelerini kullandı.
Muafiyetin kapsamı belli oldu
21 Ağustos’a kadar geçerli olacak muafiyetin ham petrol, petrokimya ürünleri ve İran menşeli petrol ürünlerini kapsadığı bildirildi.
Karar kapsamında İran petrolünün ABD’ye ithalatına izin verilirken, ABD yaptırımları altında bulunan Kuzey Kore, Küba ve Rusya'nın kontrolündeki Ukrayna bölgelerini kapsayan işlemlere izin verilmeyeceği kaydedildi.
Vance görüşmelerden umutlu
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance de İsviçre'nin Bürgenstock kentinde gerçekleştirilen görüşmelere ilişkin olumlu değerlendirmelerde bulundu.
Basın mensuplarına açıklamalarda bulunan Vance, “Başarılı bir nihai anlaşma için çok iyi bir temel attık” dedi.
Vance, ABD Başkanı Donald Trump ile İranlı yetkililer arasında sosyal medya üzerinden yaşanan gerilime de değinerek, tarafların zaman zaman görüşmeleri bırakma tehdidinde bulunduğunu ancak müzakere sürecinin devam ettiğini söyledi.
ABD Başkan Yardımcısı, görüşmelerde önemli ilerleme kaydedildiğini belirtti.
İran'dan nükleer program açıklaması
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise resmi haber ajansı IRNA’ya yaptığı açıklamada, pazar günü gerçekleştirilen görüşmelerde İran’ın nükleer programının müzakere konusu yapılmadığını ve bu konuda yeni bir taahhütte bulunulmadığını ifade etti.
ABD Başkanı Donald Trump ise Truth Social hesabından yaptığı paylaşımda, İran’ın gelecekte nükleer faaliyetlerine yönelik kapsamlı denetimleri kabul edeceğini öne sürdü.
Petrol fiyatlarında sert düşüş
Yaptırım muafiyeti kararının ardından petrol piyasalarında düşüş hız kazandı. Brent petrolün varil fiyatı yüzde 3,5'in üzerinde gerileyerek 77,7 dolara kadar düştü.
Arabulucu ülkeler, Washington ile Tahran arasındaki görüşmelerin ilk turunda cesaret verici ilerleme sağlandığını açıklarken, nükleer denetimlerin takvimi konusunda görüşmelerin devam ettiği belirtildi.
ABD yönetimi, İran’ın nükleer silah geliştirmesini engellemenin öncelikli hedefleri arasında yer aldığını vurgularken, Tahran’dan nükleer tesislerini uluslararası denetime açmasını talep etmeyi sürdürüyor.
