Ticaret Bakanlığı bünyesinde faaliyet gösteren Reklam Kurulu, e-ticaret ekosisteminde tüketicilerin kararlarını doğrudan etkileyen manipülatif uygulamaları incelemeye aldı. Yapılan denetimler sonucunda; ürün ve işletmelerin internet üzerindeki görünürlüğünü organik olmayan yollarla artıran sahte yorum, beğeni, takipçi, favoriye ekleme, sepete ekleme ve 5 yıldız hizmeti sağlayan platformlar tespit edildi. Mevzuata aykırı şekilde yapay etkileşim ticareti yapan çok sayıda internet sitesine resmi olarak erişim engeli getirildi.
Sabah'tan Mevlüt Tezel'in haberine göre söz konusu manipülasyonların belirli sosyal medya ajansları ve dijital editörler aracılığıyla organize bir pazar haline geldiği belirlendi. Sistem kapsamında, ücret karşılığında devreye sokulan organik olmayan hesaplar üzerinden ürün ya da işletmelerin takipçi sayıları artırılıyor, izlenme ve beğeni oranları yükseltiliyor ve gerçeği yansıtmayan övgü dolu yorumlar yazdırılıyor.
Aynı yöntemin tersine de işletildiği, ödeme karşılığında rakip firmaların puanlarının kasıtlı olarak düşürüldüğü ve haklarında organize şekilde olumsuz yorumlar yapılarak haksız rekabet ortamı oluşturulduğu tespit edildi.
Denetimlerin kapsamı yalnızca sahte yorum ve yıldız puanlarıyla sınırlı kalmadı. E-ticaret platformlarının algoritmalarını yanıltmak amacıyla uygulanan; ürünlerin ücret karşılığı favorilere eklenmesi, yapay olarak sepete atılması ve en önemlisi tüketiciler tarafından yazılan gerçek olumsuz yorumların gizlenmesi ya da görünürlüğünün engellenmesine yönelik sunulan teknik hizmetler de yaptırım kapsamına alındı.
Yapay puanlama mekanizmalarının özellikle konaklama ve yeme-içme sektöründe yoğunlaştığı görülüyor. İnternet aramalarında son derece yüksek puanlara ve kusursuz yorumlara sahip gibi görünen otel ya da restoranların, hizmet alan tüketicilerde gerçekte ciddi mağduriyetler ve beklenti uyuşmazlığı yarattığı belirtiliyor.
Sektörel incelemeler, bir ürün, hizmet veya işletme hakkında istisnasız şekilde sadece olumlu yorumların bulunmasının manipülasyon ihtimalini güçlendirdiğini ve bu tür durumlara şüpheyle yaklaşılması gerektiğini ortaya koyuyor.
