Dünya genelinde artan jeopolitik gerilimler, salgın hastalıklar ve çevresel felaketler, ülkelerin acil durum hazırlıklarını gündeme taşıdı. ABD ve 17 Avrupa ülkesinin de aralarında bulunduğu 33 hükümet, vatandaşlarına olası krizlere karşı hazırlıklı olmaları yönünde çağrıda bulundu.
Resmî kanallardan yapılan açıklamalarda evlerde nakit para, el feneri, mum, pil, radyo ve uzun süre bozulmayan gıdaların bulundurulması tavsiye edildi. Söz konusu çağrılar, Rusya-Ukrayna savaşı, Orta Doğu'daki çatışmalar, iklim kaynaklı afetler ve enerji altyapılarına yönelik siber saldırı riskleriyle birlikte değerlendirildi.
Perde arkasındaki 4 büyük küresel tehdit
Güvenlik ve kriz yönetimi alanındaki değerlendirmelerde, farklı bölgelerdeki ülkelerin acil durum hazırlıklarını artırmasının arkasında dört temel risk öne çıkıyor:
-
Küresel dijital çöküş ve siber saldırılar: Kritik altyapıları, bankacılık sistemlerini ve enerji santrallerini hedef alan siber saldırıların elektrik ve iletişim ağlarında uzun süreli kesintilere yol açma ihtimali.
-
Bölgesel çatışmaların küresel yayılımı: Ukrayna ve Orta Doğu'daki savaşların tedarik zincirlerini aksatması ve uluslararası lojistikte sorunlara neden olması.
-
İklim krizine bağlı afetler: Aşırı hava olayları, baraj taşkınları ve kuraklık gibi gelişmelerin tarımsal üretimi ve temel ihtiyaçlara erişimi olumsuz etkileme riski.
-
Nükleer gerilim: Nükleer silahlara sahip ülkeler arasındaki gerilimin tırmanarak daha geniş çaplı güvenlik önlemlerini gündeme getirmesi.
İngilitere'de acil durum malzemelerine talep arttı
Resmî uyarıların ardından bazı ülkelerde acil durum malzemelerine yönelik talepte artış yaşandı. İngiltere hükümetinin olası afet senaryolarına karşı başlattığı “Be Ready” (Hazır Ol) kampanyası kapsamında vatandaşlara en az 72 saat yetecek su, bozulmayan gıda, ilaç ve nakit para bulundurmaları tavsiye edildi.
Bu çağrının ardından el feneri satışlarında yüzde 284, taşınabilir güç kaynaklarının (powerbank) satışlarında ise yüzde 106 artış kaydedildi.
Benzer hazırlık çağrıları Avrupa ve Asya ülkelerinde de gündeme geldi:
-
Almanya: Federal Sivil Koruma ve Afet Yardım Dairesi (BBK), hanelerin kişi başına günlük en az 1,5 litre içme suyu ve uzun süre saklanabilen gıda bulundurmasını tavsiye etti. Açıklamalarda olası siber saldırılar ve uzun süreli elektrik kesintilerine karşı hazırlık yapılması istendi.
-
Avrupa Komisyonu: Üye ülke vatandaşlarına afet, siber kriz veya enerji kesintisi gibi durumlarda ilk 72 saati kendi imkânlarıyla geçirebilmelerini sağlayacak acil durum kitleri hazırlamaları çağrısı yapıldı.
-
Japonya: Nankai Çukuru depremi, Tokyo merkezli büyük deprem senaryosu ve Fuji Yanardağı'nın olası patlamasına karşı vatandaşlara en az üç günlük, ideal olarak ise bir haftalık hazırlık yapmaları tavsiye edildi.
Ülkelere göre önerilen stok süreleri
Ülkelerin vatandaşlarına yönelik acil durum hazırlıklarında önerdiği süreler ise şöyle sıralandı:
-
10-14 günlük stok: Almanya, Avusturya.
-
7 günlük stok: İsviçre, İsveç, Norveç, Estonya, Tayvan ve Japonya (ideal hazırlık süresi).
-
3 günlük (72 saatlik) stok: İngiltere, Fransa, Hollanda, Danimarka, Finlandiya, Polonya, Çekya, Letonya, Litvanya, Hırvatistan, Kanada, Meksika, Şili, Kolombiya, İsrail, Yeni Zelanda, Güney Afrika ve Avrupa Birliği geneli.
-
Acil tahliye çantası: ABD, Avustralya, İrlanda, Brezilya, Arjantin, Hindistan, Filipinler ve Singapur.
