Irak Silahlı Kuvvetler Komutanlığı Sözcüsü Sabah en-Numan, Irak resmi haber ajansı INA’ya yaptığı açıklamada, ABD güçleri ile uluslararası koalisyon güçlerinin Irak’tan çekilme sürecini 30 Eylül’de (bugün) tamamlayacağını belirtti.
En-Numan, Irak topraklarında yabancı asker veya askeri üs bulunmayacağını ifade etti.
Koalisyon karargâhı kapanıyor
Irak Başbakanı ve Silahlı Kuvvetler Komutanı Ofisi Direktörü Abulemir eş-Şammari de 26 Eylül’de yaptığı açıklamada, ABD öncülüğündeki koalisyon güçlerinin karargâhının 30 Eylül’de kapatılacağını söyledi.
Şammari, Irak’ın güvenlik durumunun iyi olduğunu ve Irak güçlerinin ülke topraklarının tamamında kontrolü sağladığını belirtti.
Koalisyonun askeri misyonunun sona ermesinin ardından Bağdat ile Washington arasındaki güvenlik ilişkilerinin tamamen sona ermesi beklenmiyor. İki ülke arasındaki iş birliğinin istihbarat paylaşımı, koordinasyon ve silah programları gibi alanlarda devam etmesi öngörülüyor.
IKBY’de hava savunması endişesi
ABD öncülüğündeki koalisyonun çekilmesi, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi’nde (IKBY) ise hava savunması konusunda endişelere yol açtı.
IKBY Peşmerge Bakanlığı, bölgenin hava savunma kapasitesinin yetersiz olduğuna dikkat çekti. Bakanlık, ABD ile İran arasındaki son gerilim döneminde IKBY’nin 1000’den fazla insansız hava aracı (İHA) ve balistik füze saldırısına maruz kaldığını bildirdi.
Bakanlık ayrıca IKBY hava sahasının Irak’ın ulusal hava sahasının ayrılmaz bir parçası olduğunu ve korunmasının federal hükümetin anayasal sorumluluğunda bulunduğunu belirtti.
IKBY Başbakanı Mesrur Barzani de ABD askerlerinin çekilmesinin bölgeyi savunmasız bırakabileceği uyarısında bulundu. Barzani, özellikle Irak’ın kuzeyindeki hava savunma sistemlerinin yetersizliğine dikkat çekti.
Barzani’den IŞİD uyarısı
Barzani, ABD’nin 2011 yılında Irak’tan çekilmesinin ardından ortaya çıkan güvenlik boşluğunun IŞİD’in yükselişine zemin hazırladığını hatırlattı.
IKBY Başbakanı, benzer bir güvenlik boşluğunun yeniden ortaya çıkabileceği konusunda uyarıda bulundu.
30 Eylül itibarıyla koalisyonun Irak’taki askeri üs ve karargâh düzeninin sona ermesiyle güvenlik sorumluluğunun Irak güçlerine bırakılması planlanıyor.
ABD’nin Irak’taki askeri üsleri
ABD, Mart 2003’te Saddam Hüseyin rejimini devirmek amacıyla Irak’ı işgal etti. ABD güçlerinin ülkedeki askeri varlığı yıllar içerisinde farklı üs ve tesislerde sürdü.
Bağdat’taki Uluslararası Bağdat Havalimanı yakınlarında bulunan Victory Askeri Üssü ile Taci bölgesindeki eğitim amaçlı tesisler ABD’nin başkent çevresindeki önemli noktaları arasında yer aldı.
ABD güçleri ayrıca ülkenin batısındaki Enbar vilayetinde Habaniyye ve Aynü’l Esed üslerini kullandı. IŞİD’in 2014 yılında Irak’ta genişlemesinin ardından bu üslerin önemi arttı.
Salahaddin vilayetindeki Beled Hava Üssü de ABD askerlerinin kullandığı tesisler arasında bulundu.
ABD’nin askeri varlığı Kerkük’teki K1 Askeri Üssü ve Musul çevresindeki tesislerde de devam etti. Musul’daki Kayyara Askeri Üssü de ABD güçlerinin bulunduğu merkezlerden biri oldu.
Erbil’deki Harir Hava Üssü ve Uluslararası Erbil Havalimanı çevresindeki askeri tesisler de ABD’nin Irak’taki varlığının önemli noktaları arasında yer aldı.
2011’de çekildi, IŞİD sonrası geri döndü
ABD, 2003 yılında Irak’ta yaklaşık 166 bin askeriyle başlayan işgal sürecinin ardından Aralık 2011’de ülkedeki muharip birliklerini çekti.
Ancak IŞİD’in 10 Haziran 2014’te Musul’u ele geçirmesi ve Irak’ta geniş bir alanı kontrol altına almasının ardından ABD, dönemin Irak Başbakanı Nuri el-Maliki’nin çağrısıyla yeniden ülkeye asker gönderdi.
ABD ile Irak arasında 2014 yılında imzalanan askeri stratejik anlaşma kapsamında ülkedeki Amerikan askerlerinin sayısı yıllar içinde değişti.
ABD’nin son dönemdeki çekilme planıyla birlikte Irak’taki yabancı askeri varlığın yerini, Irak güçlerinin üstleneceği güvenlik sorumluluğu ve Bağdat-Washington arasındaki ikili güvenlik iş birliğinin alması bekleniyor.
