Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin attığı adımlarla başlayan Terörsüz Türkiye sürecinin hukuki zeminini oluşturan çerçeve yasa, TBMM Genel Kurulunda 467 oyla kabul edilerek yasalaştı.
Yaklaşık 12 saat süren Genel Kurul mesaisinin ardından kabul edilen düzenlemeyle silah bırakma ve fesih sürecinden ceza ertelemesine, siyaset yasağından iki ayrı izleme kurulunun oluşturulmasına kadar yeni dönemin hukuki çerçevesi belirlendi.
Yasanın ardından gözler, örgütün silahlarını bıraktığının teyit edilmesine ve MGK'nın fesih kararının Resmî Gazete'de yayımlanacağı tarihe çevrildi.
İlk koşul teyit ve tespit
Yasanın uygulanmasındaki en kritik aşama, örgütün varlığına son verdiğinin ve tüm silahlarını teslim ettiğinin güvenlik kurumlarınca tespit ve teyit edilmesi olacak.
Güvenlik birimlerinin yapacağı değerlendirmelerin ardından konu MGK'nın gündemine taşınacak. MGK'nın örgütün feshedildiğine ilişkin karar alması ve bu kararın Resmî Gazete'de yayımlanması, kanunda öngörülen sonraki aşamaların başlaması için temel koşul olacak.
Bu nedenle Meclis'ten yasanın geçmesiyle süreç tamamlanmış olmayacak. Aksine, düzenlemeyle belirlenen uygulama dönemi başlayacak.
İmralı'dan çağrı bekleniyor
Türkiye Gazetesinin haberine göre güvenlik bürokrasisinin, PKK'lıların silahlarını bırakması, mağaraların boşaltılması ve lojistik malzemelerin teslim edilmesi için 1,5 ila 2 aylık bir süreç öngördüğü belirtiliyor.
Abdullah Öcalan'ın kısa süre içinde örgüt üyelerine, tüm silahlarını ilgili yerlere teslim etmeleri ve Türkiye'ye dönmeleri yönünde çağrı yapması bekleniyor. Kandil'deki yönetimin de çekildikleri mağaralara ilişkin birkaç gün içinde açıklama yapacağı ifade ediliyor.
Silah bırakma sürecinin eylül sonuna kadar tamamlanması ve bu konuda MGK kararının çıkması halinde, çerçeve yasanın uygulamasının ekim ayında başlaması bekleniyor.
Silah teslim merkezleri netleşiyor
Edinilen bilgilere göre MİT ve diğer ilgili kurumlar, Irak merkezî hükûmeti, Kuzey Irak yönetimi ve Suriye yönetimiyle silahların nereye ve ne şekilde teslim edileceğine ilişkin temaslarını sürdürüyor.
Bu kapsamda Irak'taki PKK'lıların, Erbil ve Süleymaniye'deki Türk temsilciliklerinde oluşturulan özel birimlere başvurması bekleniyor. Silahların da bu iki bölgede oluşturulan merkezlere teslim edileceği belirtiliyor.
İki ayrı kurul görev yapacak
Kanunun dikkat çeken düzenlemelerinden biri de sürecin izlenmesi ve koordinasyonu amacıyla iki ayrı kurul oluşturulması oldu.
Yürütme organı bünyesinde oluşturulacak kurulun başkanlığını Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz yapacak. Kurulda Adalet, İçişleri, Dışişleri ve Millî Savunma Bakanlarının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreteri, MGK Genel Sekreteri ve MİT Başkanı yer alacak.
Kurul, örgütün silah bırakması ve fesih sürecini takip edecek. Güvenlik kurumlarından gelecek bilgiler doğrultusunda sürecin ilerleyişini değerlendirecek ve ilgili kurumlar arasındaki koordinasyonu sağlayacak.
TBMM'de siyasi parti temsilcileri yer alacak
Sürecin parlamenter ayağında ise TBMM bünyesinde İzleme ve İrtibat Kurulu oluşturulacak. Kurulda siyasi parti temsilcileri yer alacak.
Böylece Terörsüz Türkiye süreci yalnızca yürütme organları tarafından değil, TBMM'deki siyasi partilerin temsil edildiği bir mekanizma üzerinden de izlenecek.
İki kurulun görev alanları farklı olacak. Ancak her iki mekanizma da sürecin belirlenen hukuki çerçeve içinde ilerlemesinde rol üstlenecek.
MGK kararının ardından 6 aylık süre başlayacak
Yasanın uygulanmasında önemli tarihlerden biri de MGK'nın fesih kararının Resmî Gazete'de yayımlanacağı tarih olacak.
Kararın yayımlanmasının ardından düzenlemeden yararlanmak isteyenler için 6 aylık süre başlayacak. Bu süre, kanun kapsamındaki kişilerin öngörülen hukuki mekanizmalardan yararlanabilmesi için kullanılacak.
Cezalarda erteleme uygulanacak
Düzenleme kapsamında, 15 yıldan fazla hapis cezasını gerektiren suçlarda 10 yıl, 15 yıl veya daha az hapis cezasını gerektiren suçlarda ise 5 yıl ceza ertelemesi uygulanacak.
Erteleme süresi boyunca ilgili soruşturmalar duracak, açılmış davalar ise askıya alınacak.
Cezaevinde bulunan ve düzenlemenin şartlarını taşıyan kişiler açısından da tahliye hükümleri gündeme gelecek. Ancak bu düzenleme kalıcı bir af anlamına gelmeyecek.
Erteleme süresi içinde yeniden terör suçu işlenmesi halinde erteleme kararı kaldırılacak. Böylece düzenlemeden yararlanan kişilerin belirlenen süre boyunca yeniden terör suçu işlememesi temel koşullardan biri olacak.
Siyaset yasağı da uygulanacak
Düzenlemeden yararlanacak kişiler hakkında 2 ila 3 yıl arasında siyaset yasağı uygulanacak.
Öte yandan düzenlemenin kapsamı tüm terör suçlarını içermeyecek. Bazı ağır suçlar açık şekilde kapsam dışında tutulacak.
Sürecin uygulanmasında görev yapan kamu görevlilerinin ise düzenlemenin uygulanması nedeniyle cezai sorumluluğu bulunmayacak.
