TBMM Genel Kurulu’nda, suça sürüklenen çocuklara ilişkin düzenlemeleri içeren Çocuk Koruma Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi’nin 6 maddesi daha kabul edildi.
Kabul edilen maddelerle Türk Ceza Kanunu, Ceza Muhakemesi Kanunu, Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ve Kabahatler Kanunu’nda çeşitli değişiklikler yapılması öngörülüyor.
Aile hukukundan doğan yükümlülüklere yeni cezalar
Türk Ceza Kanunu’nda yapılan değişiklikle, “Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali” kapsamında yer alan bazı suçların cezaları artırılıyor.
Buna göre aile hukukundan doğan bakım, eğitim veya destek olma yükümlülüğünü yerine getirmeyen kişiye, şikâyet üzerine verilen “1 yıla kadar” hapis cezası, “3 aydan 2 yıla kadar” olarak değiştirilecek.
Hamile olduğunu bildiği eşini veya sürekli birlikte yaşadığı ve kendisinden gebe kalmış olduğunu bildiği evli olmayan kadını çaresiz durumda terk eden kişiye verilen hapis cezasının alt ve üst sınırları da artırılacak. Mevcut durumda 3 aydan 1 yıla kadar olan ceza, 6 aydan 2 yıla kadar hapis şeklinde uygulanacak.
Bu fiiller nedeniyle ağırlaşmış yaralama sonucunda çocuğun düşmesi veya ölüm meydana gelmesi gibi ağır sonuçların ortaya çıkması halinde ise şikâyet şartı aranmayacak. Faile verilecek ceza, hükümde belirtilen cezanın yarısından iki katına kadar artırılabilecek.
Velayet hakkı kaldırılmış olsa dahi çocuklarının ahlakını, güvenliğini veya sağlığını ağır şekilde tehlikeye sokan anne veya babaya yönelik hapis cezasının sınırı da yükseltilecek. Bu kapsamda 3 aydan 1 yıla kadar olan hapis cezası, 1 yıldan 3 yıla kadar uygulanacak.
15 yaşından küçük çocukların soruşturmalarına yeni düzenleme
Ceza Muhakemesi Kanunu’nda yapılan değişiklikle, 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılmaksızın hazırlanan iddianamelerin iadesine ilişkin yeni bir usul getiriliyor.
Buna göre mahkeme, iddianame ve soruşturma evrakının kendisine verildiği tarihten itibaren 15 gün içinde soruşturma evresine ilişkin belgeleri inceleyecek. Eksik veya hatalı noktaların bulunması halinde, sosyal inceleme yaptırılmadan hazırlanan iddianamenin Cumhuriyet Başsavcılığı’na iadesine karar verilebilecek.
Çocuk hükümlüler için infaz sistemi değişiyor
Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’da yapılan değişiklikle çocuk hükümlülerin hapis cezalarının infazına ilişkin yeni bir sistem getiriliyor.
Buna göre çocuk hükümlülerin cezalarının doğrudan çocuk eğitimevlerinde infazına başlanması yerine, infaz sürecinin çocuk kapalı ceza infaz kurumlarında başlatılması ve iyi halli olduklarının tespit edilmesi halinde eğitimevlerine ayrılmaları öngörülüyor.
12-18 yaş grubundaki çocuklar, cinsiyetleri, fiziki gelişim durumları ve işledikleri suçların türleri dikkate alınarak çocuk kapalı ceza infaz kurumlarının ayrı bölümlerinde barındırılacak.
Eğitimevine ayrılma kararı uzmanların değerlendirmesiyle verilecek
Çocuk hükümlülerin çocuk kapalı ceza infaz kurumlarından çocuk eğitimevlerine ayrılmasına, idare ve gözlem kurulu tarafından yapılacak değerlendirme sonucunda karar verilecek.
Bu değerlendirmeye psikolog, pedagog, çocuk gelişimcisi, sosyal çalışmacı, psikolojik danışman, rehberlik uzmanı ve öğretmen gibi uzmanların yanı sıra Türkiye Barolar Birliği Çocuk Hakları Komisyonu tarafından görevlendirilecek bir avukat da katılabilecek.
Değerlendirmeler en geç 3 ayda bir yapılacak. Tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen çocuk hükümlülerin yeniden değerlendirilme süresi ise 6 ayı geçemeyecek.
Kasıtlı suçlardan toplam 3 yıl veya daha az, taksirli suçlardan ise toplam 5 yıl veya daha az hapis cezasına mahkûm edilen çocuk hükümlülerin cezaları doğrudan çocuk eğitimevlerinde infaz edilecek.
Bazı çocuk hükümlüler yeniden kapalı kuruma gönderilebilecek
Çocuk eğitimevlerinde bulunan hükümlülerden firar edenler veya başka bir fiil nedeniyle haklarında tutuklama kararı verilenler, idare ve gözlem kurulu kararıyla çocuk kapalı ceza infaz kurumlarına gönderilebilecek.
Ayrıca odaya kapatma veya kapalı ceza infaz kurumuna iade disiplin cezası alan ve bu cezası kesinleşen çocuklar da kapalı kurumlara gönderilebilecek. Kurum düzeni veya kişi güvenliği açısından tehlike oluşturan eylemlerde bulunan çocuklar hakkında disiplin cezasının kesinleşmesi beklenmeden de bu karar alınabilecek.
Çocuk hükümlülerin hangi koşullarda eğitimevlerine ayrılacağı, burada ne kadar süre kalacağı ve hangi durumlarda yeniden çocuk kapalı ceza infaz kurumlarına gönderileceğine ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle belirlenecek.
İnfaz süresinde çocuklar için bir gün iki gün sayılacak
Düzenlemeyle bazı suçlar hariç olmak üzere, koşullu salıverilme süresinin hesaplanmasında hükümlünün 15 yaşını dolduruncaya kadar infaz kurumunda geçirdiği 1 gün, 2 gün olarak dikkate alınacak.
Bu uygulama kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı işlenen suçlar, uyuşturucu veya uyarıcı madde imal ve ticareti ile suç işlemek amacıyla örgüt kurma suçlarında uygulanmayacak.
Amaç dışı bıçak taşımasına yasak
Teklifle Kabahatler Kanunu’na “Amaç dışı bıçak taşıma” başlıklı yeni bir madde de ekleniyor.
Buna göre Ateşli Silahlar ve Bıçaklar ile Diğer Aletler Hakkında Kanun kapsamı dışında kalan her türlü bıçak ile kesici, delici veya bereleyici aletlerin, ruhsatlandırılmış yerler ve ilgili yönetmelik kapsamında ruhsatlandırılan iş yerleri dışında satılması veya sergilenmesi yasaklanacak.
Bu tür aletlerin 18 yaşından küçük çocuklara satılması ve çocuklar tarafından satın alınması veya taşınması da yasak kapsamına alınacak.
Meclis Genel Kurulu’nda görüşmelere ara verildi
Teklifin ikinci bölümünün tamamı üzerindeki görüşmelerin bitmesinin ardından TBMM Başkanvekili Pervin Buldan birleşime ara verdi.
Aranın ardından komisyonun yerini almaması üzerine Buldan, birleşimi bugün saat 14.00’te yeniden toplanmak üzere kapattı.
