Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, şubat ayına ilişkin üretici ve market fiyatları ile girdi maliyetlerindeki değişimi açıkladı. Verilere göre markette satılan 41 ürünün 28’inde fiyat artışı görülürken, 13 üründe fiyat düşüşü yaşandı. Üretici ile market arasındaki fiyat farkı ise en yüksek yüzde 229,7 ile karnabaharda kaydedildi.
Bayraktar, karnabahardaki fiyat farkını yüzde 226,7 ile marul, yüzde 223 ile kuru soğan ve yüzde 218,7 ile pırasanın izlediğini bildirdi. Buna göre karnabahar ve marul markette 3,3 kat, kuru soğan ve pırasa ise 3,2 kat daha yüksek fiyata satıldı. Üreticide 12 lira 36 kuruş olan karnabaharın markette 40 lira 75 kuruşa, 16 lira 29 kuruş olan marulun 53 lira 20 kuruşa satıldığı belirtildi.
Markette en fazla artış marulda
Şubatta markette fiyatı en fazla artan ürün yüzde 50,3 ile marul oldu. Maruldaki artışı yüzde 34,2 ile sivri biber, yüzde 29,9 ile salatalık, yüzde 18,4 ile kabak ve yüzde 16,3 ile limon izledi. Fiyatı en fazla düşen ürün ise yüzde 14,2 ile yeşil soğan olarak kaydedildi. Yeşil soğandaki gerilemeyi domates, kuru üzüm, yeşil mercimek ve zeytinyağındaki düşüşler takip etti.
Üretici cephesinde ise 33 ürünün 18’inde fiyat artışı, 7’sinde fiyat düşüşü görülürken, 8 üründe değişim yaşanmadı. Üreticide en fazla fiyat düşüşü yüzde 29 ile karnabaharda gerçekleşti. Bu ürünü kuru soğan, domates, fındık ve patates izledi. En yüksek artış ise yüzde 49,9 ile marulda kaydedildi.
Fiyat değişimlerinin nedenleri
Bayraktar, seralarda üretim tercihlerinin değişmesinin fiyatları etkilediğini belirtti. Güzlük dönemde salatalık, patlıcan ve sivri biber üreten üreticilerin baharlık sezonda domatese yöneldiğini, bunun domateste arz artışına ve fiyat düşüşüne yol açtığını aktardı. Salatalık, patlıcan ve sivri biberde ise arz azalmasına bağlı fiyat artışı görüldüğünü ifade etti.
Karnabaharda talep daralmasının fiyatları düşürdüğünü belirten Bayraktar, kuru soğanda ise yüksek rekolte ve depolarda yaşanan bozulmalar nedeniyle arz fazlası oluştuğunu, üreticilerin ürün kaybını önlemek için düşük fiyatla satış yaptığını kaydetti. Bazı bölgelerde aşırı yağışın hasadı geciktirmesi ise marul arzını azaltarak fiyatları yükseltti.
Girdi maliyetleri yükseldi
Ziraat odalarından alınan verilere göre şubatta amonyum sülfat gübresi yüzde 4,2, kompoze gübresi yüzde 1,6, amonyum nitrat gübresi yüzde 1,3 ve DAP gübresi yüzde 0,5 arttı. Üre gübresi ise yüzde 0,2 geriledi.
Son bir yılda kompoze gübresi yüzde 38,5, üre gübresi yüzde 38,3, DAP gübresi yüzde 35,4, amonyum sülfat gübresi yüzde 33,3 ve amonyum nitrat gübresi yüzde 29,3 yükseldi. Şubatta ocak ayına göre besi yemi yüzde 2,8, süt yemi yüzde 2,7 artarken, yıllık bazda besi yemi yüzde 34,3, süt yemi yüzde 30,1 zamlandı.
Bayraktar ayrıca elektrik fiyatlarının yıllık yüzde 12,8, tarım ilacı fiyatlarının yüzde 27,8 arttığını; mazot fiyatının ise şubatta aylık yüzde 5,1, yıllık yüzde 26,1 yükseldiğini bildirdi.
