Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde kabul edilerek yasalaşan Sosyal Hizmetler Kanunu ve bazı kanunlarda değişiklik öngören düzenleme, dijital dünyada geniş yankı uyandırdı. İktidar kanadı, düzenlemenin çocukları çevrimiçi risklerden korumayı hedeflediğini savunurken; bilişim uzmanları, hukukçular ve muhalefet temsilcileri, uygulamanın kapsamına ilişkin ciddi endişeler dile getiriyor.
Yeni düzenleme neler getiriyor
5651 sayılı kanunda yapılan değişiklikle birlikte, 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya hizmetlerine erişimi yasaklandı. Sosyal ağlar ve oyun platformları için e-Devlet entegrasyonu üzerinden yaş doğrulama zorunlu hale getirildi.
Düzenleme ayrıca platformlara, mahkeme kararlarını bir saat içinde uygulama ve hukuka aykırı içeriklerin yeniden yüklenmesini önlemek için “proaktif” tedbirler alma yükümlülüğü getiriyor. Kurallara uymayan şirketler ise yüksek para cezaları ve bant daraltma yaptırımlarıyla karşı karşıya kalabilecek.
Uzmanlardan “gözetim” uyarısı
Bilişim ve hukuk alanında çalışan uzmanlar, düzenlemenin teknik ve toplumsal etkilerine dikkat çekiyor. Yapılan değerlendirmelerde, e-Devlet üzerinden kimlik doğrulamanın yalnızca çocukları değil, tüm kullanıcıları kapsayan bir sisteme dönüşebileceği ifade ediliyor.
Uzmanlar, anonim internet kullanımının özellikle gazeteciler, aktivistler ve dezavantajlı gruplar için önemli bir güvence olduğuna işaret ederek, yeni düzenlemenin bu alanı daraltabileceğini savunuyor. Ayrıca büyük ölçekli veri birikiminin, olası güvenlik açıkları durumunda ciddi riskler doğurabileceği de dile getiriliyor.
Teknolojik açıdan daha az müdahaleci alternatiflerin bulunduğunu belirten bazı uzmanlar, doğrudan kimlik doğrulama yerine farklı yöntemlerin tercih edilebileceğini vurguluyor.
Siyasetten sert tepkiler
Muhalefet cephesinden de düzenlemeye yönelik eleştiriler yükseldi. Yasanın, bireylerin dijital ortamda anonim kalma hakkını zedeleyebileceği ve uluslararası insan hakları normlarıyla çelişebileceği ifade ediliyor.
Eleştirilerde, çocukların korunması hedefinin önemli olduğu kabul edilmekle birlikte, getirilen yöntemin tüm toplum üzerinde geniş bir denetim mekanizması oluşturabileceği görüşü öne çıkıyor.
Yeni düzenlemenin yürürlüğe girmesiyle birlikte, hem teknik altyapının nasıl işleyeceği hem de kullanıcı hakları üzerindeki etkilerinin önümüzdeki dönemde daha yoğun şekilde tartışılması bekleniyor.
