Meksika’da düzenlenen Dünya Kupası’nda Kolombiya ile Kongo Demokratik Cumhuriyeti arasında oynanan karşılaşma, spor müsabakasının ötesinde tarihi bir anmaya sahne oldu. Kolombiya'nın 1-0 kazandığı mücadelede, vize sorunlarını çözerek tribündeki yerini alan Kongolu taraftar Michel Nkuka Mboladinga, ülkesinin sömürge karşıtı efsanevi lideri Patrice Lumumba'yı dünyaya yeniden hatırlattı.
Mboladinga, müsabaka boyunca Kongo’nun bağımsızlık mücadelesine yön veren ilk Başbakan Patrice Lumumba’nın hafızalara kazınan tarihi pozunu vererek maçı izledi. Kongolu taraftarın canlandırdığı bu duruşun heykeli, 24 yıldır ülkenin başkenti Kinşasa'da sergileniyor. Bu eylemle birlikte, Lumumba'nın sömürgeciliğe karşı bıraktığı tarihi miras uluslararası spor kamuoyunun dikkatine sunulmuş oldu.
Sömürge yönetimini ifşa etmişti
Yaklaşık 75 yıl boyunca Belçika’nın sömürgesi altında kalan Kongo, 30 Haziran 1960’ta bağımsızlığını ilan etmişti. Bu sürecin en önemli aktörlerinden biri olan 35 yaşındaki Patrice Émery Lumumba, devir teslim töreninde yaptığı konuşmayla tarihe geçmişti. Lumumba, kürsüden sömürge yönetiminin işlediği suçları ve hak ihlallerini tek tek anlatarak sömürgeci yapıyı ve yerel işbirlikçilerini dönemin Belçika Kralı Baudouin'in önünde ifşa etmişti.
Darbe, infaz ve askeri cunta dönemi
Yeraltı kaynaklarını kamulaştırma hamleleri yapan ve Sovyetler Birliği (SSCB) ile diplomatik yakınlaşma içine giren Lumumba, Batı bloğunun tepkisini çekmişti. Göreve gelişinden birkaç ay sonra Belçika ve CIA destekli bir askeri darbeyle yönetimden indirilen Kongo lideri, Ocak 1961’de tutuklanmasının ardından infaz edilmiş ve cesedi asitle eritilerek yok edilmişti. Bu sürecin ardından Kongo, 30 yılı aşkın süre askeri bir cuntanın yönetimi altında kalmıştı.
Lumumba, o tarihten bu yana küresel sömürge karşıtı hareketlerin ulusal sembollerinden biri olarak anılmaya devam ediyor.
