Emekli aylıkları, kişinin hangi yılda emekli olduğuna bağlı olarak değişiklik gösterebiliyor. Özellikle 2008 yılı ve sonrasında emekli aylığı hesaplamalarında yapılan yasal değişikliklerle uygulamaya konulan sistem, enflasyon oranlarının dalgalandığı dönemlerde farklı yıllarda emekli olan kişiler arasında önemli aylık farklarının oluşmasına neden olabiliyor.
Bu durum, özellikle emeklilik kararını bir sonraki yıla bırakan ya da yaşam ve çalışma koşulları nedeniyle belirli bir yılda emekli olmak zorunda kalan vatandaşların alacağı aylıkların farklılaşmasına yol açabiliyor.
2025’te emekli olan yurttaş KDK’ye başvurdu
Bu durumun son örneklerinden biri 2025 yılında yaşandı. Yaşam şartları ve iş durumunun etkisiyle 2025 yılında emekli olmak zorunda kaldığını belirten bir yurttaş, emekli olduğu yıl itibarıyla bağlanan aylığında yaklaşık yüzde 30 oranında kayıp meydana geldiğini ifade etti.
Söz konusu yurttaş, emekli aylığında oluşan bu farkın kendisini maddi ve manevi açıdan olumsuz etkilediğini belirterek mağduriyetinin giderilmesi amacıyla Kamu Denetçiliği Kurumu’na başvurdu.
Başvuru üzerine konu KDK tarafından incelendi. İnceleme kapsamında SGK’nin görüşüne de başvuruldu.
SGK: Emekli aylıkları mevcut kurallara göre bağlanıyor
Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından KDK’ye gönderilen açıklamada, emekli aylıklarının sigortalının tahsis talebinde bulunduğu tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümlerine göre hesaplandığı belirtildi.
SGK açıklamasında, “Aylık bağlama sistemlerinde yıllar itibariyle değişiklikler yapılmakla birlikte, sigortalılara, aylık talebinde bulundukları tarihte mevcut prim ödeme gün sayıları, prime esas kazançları ve yaşları gibi emekliliğe esas parametreleri dikkate alınmak suretiyle yürürlükte bulunan emeklilik sistemi kurallarına göre aylık bağlanmakta olduğu, sigortalının dönemler itibariyle geçen prim ödeme gün sayıları ve prime esas kazançları ile tahsis talep tarihlerinin bağlanacak aylığı belirlediği” ifade edildi.
Kurum, aynı şartlara sahip sigortalıların emekli aylıkları arasında tahsis talep tarihinden kaynaklanan farklılıkların giderilmesine yönelik herhangi bir çalışma bulunmadığını da bildirdi.
Tahsis tarihine göre yüzde 30 fark oluştu
KDK’nin konuya ilişkin açıklamasında ise yapılan incelemede dikkat çekici bir fark tespit edildi.
KDK tarafından yapılan değerlendirmede, “2024 yılı Aralık ayında tahsis talebinde bulunan bir sigortalının 2025 yılı Ocak ayına ait yaşlılık aylığı ile aynı sigortalının 2025 yılı Ocak ayında tahsis talebinde bulunması halinde alacağı yaşlılık aylığı arasında %30 fark olduğu tespit edilmiştir” denildi.
Böylece aynı sigortalının, diğer emeklilik koşulları değişmediği halde yalnızca tahsis talebinde bulunduğu tarihin değişmesi nedeniyle bağlanacak aylığında yaklaşık yüzde 30 oranında farklılık oluşabildiği ortaya konuldu.
KDK’den mevzuat değişikliği tavsiyesi
Kamu Denetçiliği Kurumu, incelemenin ardından konuya ilişkin tavsiye kararı aldı.
KDK, aynı koşul ve şartlara sahip sigortalıların emekli aylıklarında yalnızca tahsis talep tarihinin değişmesine bağlı olarak ortaya çıkan farkın yarattığı mağduriyetin giderilmesi amacıyla mevzuat değişikliği çalışması başlatılması yönünde Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığı’na tavsiyede bulunulmasına karar verdi.
Kararla birlikte, farklı tarihlerde emekli olan ancak aynı koşullara sahip sigortalıların aylıkları arasında yalnızca emeklilik başvuru tarihinden kaynaklanan önemli farkların giderilmesine yönelik düzenleme yapılması gündeme geldi. SGK ise mevcut sistemde aylıkların, tahsis talep tarihi ve emekliliğe esas diğer parametreler dikkate alınarak yürürlükteki kurallara göre hesaplandığını bildirdi.
