Kuzeydoğu Suriye'nin Kobani kentinde, Suriye ordusunda görevli Kürt asker Sipan Hizni’nin silahlı Arap gruplarca öldürülmesinin ardından başlayan gerilim, Kobani Cezaevi’nde meydana gelen yangınla ağırlaştı. Yangında kaç tutuklunun yaşamını yitirdiğine ilişkin tarafların açıklamalarında farklı rakamlar yer alırken, kentte iki günlük yas ilan edildi.
Cezaevindeki yangın ve farklı açıklamalar
Kürt kaynakları, 12 Eylül sabaha karşı saat 02.00 sıralarında çıkan yangında 9 tutuklunun yaşamını yitirdiğini bildirdi. Şam’a bağlı Halep İç Güvenlik Güçleri Komutanlığı ise yangında 7 mahkûmun öldüğünü, onlarca kişinin yaralandığını açıkladı. Yangının ardından Kobani’de hayat durdu; kent merkezindeki iş yerleri kepenk kapatırken ticari faaliyetler büyük ölçüde durdu ve sokaklar boş kaldı. Hayatını kaybedenler için yapılması planlanan cenaze töreninin ise yas nedeniyle bir gün sonraya ertelendiği bildirildi.
Protestolar ve soruşturma süreci
T24'ten Namık Durukan'ın aktardığına göre yangının ardından yaşananların, kentte son günlerde yükselen gerilimden bağımsız olmadığı belirtiliyor. Gerilim, Suriye ordusuna bağlı Haseke Tugayı’nda görev yapan Kürt asker Sipan Hizni’nin kaçırılarak öldürülmesinin ardından Kobani başta olmak üzere Rojava olarak adlandırılan Kürtlerin yaşadığı çeşitli kentlerinde düzenlenen protestolarla tırmanmıştı. Protestolar sırasında çok sayıda kişinin gözaltına alındığı, ardından bazı tutukluların Halep’teki cezaevlerine nakledileceği yönündeki gelişmelerin Kobani Cezaevi’nde yeni bir gerilime yol açtığı aktarıldı.
Halep İç Güvenlik Güçleri Komutanlığı, cezaevinde bazı koğuşlarda çıkan yangının kısa sürede yayıldığını belirterek olayla ilgili soruşturma başlatıldığını duyurdu. Komutanlık, yangının nedenlerinin ve sorumlularının belirlenmesi amacıyla yürütülecek soruşturma sonucunda sorumluluğu tespit edilenler hakkında yasal işlem yapılacağını açıkladı. Açıklamada ayrıca Kobani Cezaevi’nin yönetiminin henüz resmi hükümet kurumlarına devredilmediği, devir sürecinin hukuki prosedür kapsamında sürdüğü belirtildi.
Aile ve kurumlardan çağrılar
Yangında yaşamını yitirenlerden 24 yaşındaki üç çocuk babası Bozan Dali’nin ailesi, olayın tüm yönleriyle araştırılmasını istedi. Dali’nin dayısı Ahmed Cimo, yeğeninin tahliye edilmesine günler kala yangında yaşamını yitirdiğini belirterek, cezaevindeki tutukluların dumandan boğularak öldüğünü öne sürdü. Cimo, cezaevi kapılarının zamanında açılmamasının ölümlerde rol oynayıp oynamadığının araştırılması gerektiğini söylerken, aile yöneticilerin taziye ziyaretini de kabul etmeyeceğini ve tek isteklerinin gerçeğin ortaya çıkması olduğunu belirtti.
Kürt Gazeteciler Ağı da Kobani’de yaşananların Suriye resmi medyasında eksiksiz, tarafsız ve şeffaf biçimde aktarılması çağrısı yaptı. Ağ, Sipan Hizni’nin öldürülmesinin bazı hükümet yanlısı medya kuruluşlarında sıradan bir silahlı saldırı gibi sunulmasını eleştirerek, olayların arka planının ve halkın protestolarının nedenlerinin görmezden gelinmemesi gerektiğini belirtti. Gösterilerin "isyan" şeklinde nitelendirilmesinin de toplumsal gerilimi artırabileceği uyarısında bulunuldu.
Kürt Ulusal Konseyi (ENKS) ise Şam yönetimine daha kapsamlı bir çağrı yaparak, Sipan Hizni’nin öldürülmesi, Kobani Cezaevi’ndeki yangın ve can kayıpları ile güvenlik güçlerinin protestolara müdahalesinin bağımsız biçimde soruşturulmasını istedi. ENKS, suç ve ihlallerin intikam ve kaos üzerinden değil, hukuk yoluyla ele alınması gerektiğini vurgularken, sorumluluğu bulunan herkesin yargı önüne çıkarılması çağrısında bulundu. Konsey ayrıca Kobani’de mezhepçi söylem ve intikam tehditlerinden uzak durulmasını, kentte toplumsal barışın korunmasını istedi. Kobani’de iki günlük yas sürerken, kentteki gerilimin düşürülmesi ve son günlerde yaşanan ölümlerin tüm yönleriyle aydınlatılması için bağımsız soruşturma talebi Kürt kurumlarının ortak gündemi haline geldi.
