Google’ın arama sonuçlarında yapay zekâ destekli özetler sunan “AI Bakışı” (AI Modu) özelliğinin Türkiye’de de devreye girmesi, dijital gazeteciliğin geleceğine ilişkin tartışmaları gündeme taşıdı.
Üsküdar Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölüm Başkanı Prof. Dr. Süleyman İrvan, Google’ın birçok ülkede uygulamaya koyduğu ve 7 Mart 2026 itibarıyla Türkiye’de de tam kapasiteyle kullanıma sunduğu “AI Bakışı” özelliğinin medya sektörü üzerindeki etkilerini değerlendirdi.
İrvan, yeni sistemin kullanıcıların arama sonuçlarında sorularına doğrudan yanıt almasını sağladığını ancak bunun haber siteleri açısından ciddi sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
“Google artık içerik üreten bir platform”
Şimdiye kadar arama motoru olarak çalışan Google’ın kullanıcıları ilgili internet sitelerine yönlendirdiğini hatırlatan İrvan, yeni sistemle birlikte platformun doğrudan içerik özetleyerek sunduğunu söyledi.
“Ben Google’ı dünyanın en büyük medyası olarak tanımlıyordum” diyen İrvan, medya kuruluşlarının ürettiği içeriklerin büyük ölçüde Google üzerinden dağıtıldığını, ancak yeni uygulamayla birlikte platformun yalnızca trafik yönlendiren bir yapıdan çıkıp içerik üreten bir konuma geçtiğini belirtti. İrvan, bu durumun medya kuruluşlarının ürettiği özgün içeriklerin bedelsiz kullanılması anlamına gelebileceğini ifade etti.
“Sıfır tıklama” endişesi
Yeni sistemin en çok tartışılan yönlerinden biri de “sıfır tıklama” modeli oldu. Google AI’ın kullanıcıların sorularına doğrudan arama sayfasında yanıt vermesi nedeniyle haber sitelerine yönlendirilen trafiğin azalabileceği değerlendiriliyor.
İrvan, İngiltere’de yapılan araştırmalara atıfta bulunarak kullanıcıların yaklaşık yüzde 60’ının aradığı cevabı Google sayfasında bulduktan sonra başka bir siteye tıklamadan aramayı sonlandırdığını söyledi. Aynı araştırmalara göre İngiltere’de internet trafiği artış hızının yüzde 26,3’ten yüzde 3,7’ye gerilediği ifade edildi.
Dijital gazeteciliğin gelir modeli tartışılıyor
Prof. Dr. İrvan, Türkiye’de haber sitelerinin büyük ölçüde tıklamaya dayalı bir gelir modeliyle ayakta durduğunu belirtti. Bu modelin Google reklamlarından elde edilen gelirlerle desteklendiğini söyleyen İrvan, ABD ve Avrupa’daki gibi dijital abonelik sisteminin Türkiye’de yaygınlaşmadığını vurguladı.
Google AI uygulamasının yaygınlaşmasıyla internet trafiğinin en az yüzde 50 oranında azalabileceğini savunan İrvan, bunun medya kuruluşları açısından ciddi bir ekonomik kriz yaratabileceğini ifade etti.
“Haber siteleri zaten zor koşullarda ayakta duruyor” diyen İrvan, reklam gelirlerindeki olası düşüşün bazı medya kuruluşlarını kapanma noktasına getirebileceğini söyledi. İrvan ayrıca, geçen yıl Google algoritmasındaki değişikliklerin ardından yaşanan trafik kaybı nedeniyle bazı haber sitelerinin kriz yaşadığını da hatırlattı.
Telif ve yeni gelir modeli önerisi
İrvan, gazeteciliğin sürdürülebilirliği için yeni düzenlemelere ihtiyaç olduğunu belirtti. Google’ın haber içeriklerini izinsiz ve bedelsiz kullanmasının önüne geçilmesi gerektiğini söyleyen İrvan, platformun medya kuruluşlarına telif ödemesi gerektiğini savundu.
Türkiye’nin bu konuda Google ile görüşmeler yapması gerektiğini ifade eden İrvan, medya kuruluşlarının da sürdürülebilir bir gelir modeli oluşturmak için ücretli abonelik sistemlerine yönelmesi gerektiğini söyledi. İrvan, bununla birlikte özgün ve kaliteli haberciliğin güçlendirilmesinin önemine dikkat çekti.
Basın İlan Kurumu kriterleri de tartışma konusu
Prof. Dr. Süleyman İrvan, gazetecilik meslek örgütlerinin de sürece daha aktif şekilde dahil olması gerektiğini belirtti. İrvan, internet trafiğinde yaşanabilecek düşüşlerin özellikle yerel haber sitelerini etkileyebileceğini ifade etti.
Basın İlan Kurumu’nun resmi ilan kriterlerinin de yeni gelişmeler dikkate alınarak gözden geçirilmesi gerektiğini söyleyen İrvan, aksi halde trafik düşüşü nedeniyle bazı yerel haber sitelerinin mevcut kriterleri karşılamakta zorlanabileceğini dile getirdi.
