Nevşehir'de Kapadokya Göreme Açık Hava Müzesi'nin girişindeki peribacasının geçtiğimiz günlerde çökmesi sonucu üç kişi hayatını kaybetti, 5 kişi yaralandı. Kapadokya’da yoğun yağışın ardından meydana gelen kaya düşmesi ve dolgu alanındaki kaymanın üç kişinin ölümüne yol açması, bölgedeki doğal ve tarihi alanların korunmasına ilişkin tartışmaları yeniden gündeme getirdi. Kapadokya Çevre Platformu Aktivisti Mükremin Tokmak ile bölgedeki koruma çalışmaları, ziyaretçi yoğunluğu ve yaşanan olayın ardından yapılması gerekenlere ilişkin konuştuk.
“Kapadokya’da ilk kez böyle bir ölüm yaşandı”
Kapadokya’da daha önce kaya düşmesi nedeniyle can kaybı yaşanmadığını belirten Tokmak, geçmişte farklı nedenlerle ölümlerin meydana geldiğini ancak kaya düşmesine bağlı ölümün ilk kez yaşandığını söyledi. Tokmak, “Daha öncesinde kayadan dolayı ölüm olmadı. Yoğun yağmur nedeniyle doldurulmuş mekân kaydı. Bu olayda ilk defa insan ölümü yaşandı. ATV’den düşenleri, selfie çekerken ölenleri, balon kazalarında hayatını kaybedenleri gördük ama kaya düşmesinden kaynaklanan bir ölüm daha önce olmamıştı” dedi.
“Kapadokya Alan Başkanlığı kapatılmalı”
Bölgedeki yönetim ve koruma anlayışının yeniden ele alınması gerektiğini ifade eden Tokmak, Kapadokya Alan Başkanlığı’nın kapatılması gerektiğini savundu. Tokmak, “Alan Başkanlığı kapatılsın. Alan yeniden planlansın. Bu planlama akademisyenler ve bölgede yaşayan çevreciler tarafından yapılmalı. ‘Ben yaptım oldu’ anlayışıyla hareket eden bir Alan Başkanlığı olmaz” ifadelerini kullandı.
Kapadokya Çevre Platformu Aktivisti Mükremin Tokmak
Ziyaretçi yoğunluğu
Kapadokya’daki ziyaretçi yoğunluğuna ve koruma önlemlerine de değinen Tokmak, bölgedeki denetim ve bilgilendirme eksikliklerine dikkat çekti. Tokmak, tarihi ve doğal alanlara yoğun ziyaretçi götürülmesini eleştirerek Avrupa’dan gelen bir ziyaretçiyle yaşadıkları olayı anlattı. Tokmak, “Dünyanın hangi yerinde tarihi ve doğal bir alana bu kadar insan götürüldüğü görülmüş? Avrupa’dan gelen bir kadın, yıkılmış yerin sol tarafında, kilisenin içinde uyumuş ve ateş yakmıştı. Kendisine neden böyle yaptığını sorduğumuzda, ‘Hiçbir yerde uyarı yok’ dedi. Bizde hiçbir koruma yok” diye konuştu.
“Toprak kayması değil, kaya düşmesi denilmeli”
Yaşanan olayın tanımlanmasına ilişkin değerlendirmede bulunan Tokmak, olayın toprak kayması olarak ifade edilmesine karşı çıktı. Tokmak, “Yağmur nedeniyle toprak kayması denildi. Ancak burası toprağı olmayan, kayalık bir bölge. Zaten Kapadokya da kayalık yapısıyla biliniyor. Bunun ‘toprak kayması’ değil, ‘kaya düşmesi’ olarak tanımlanması gerekiyor” dedi.
“Kayalar iş makineleriyle kesilmiş”
Olayın yaşandığı alandaki çalışmaların bilimsel incelemeyi zorlaştırdığını öne süren Tokmak, bölgenin iş makineleriyle temizlendiğini ve kayaların kesildiğini iddia etti. Tokmak, “Orayı yıktılar. Bilim insanları gelip incelemek istese neyi inceleyecek? Alan iş makineleriyle temizlendi. Raporu nasıl yazacaklar, bilim insanları neyi araştıracak? Kayalar kesilmiş” ifadelerini kullandı.
Ne olmuştu?
Nevşehir'in merkez ilçesine bağlı Göreme beldesindeki Göreme Açık Hava Müzesi civarında, etkili olan sağanak yağışların ardından bir peribacasından kopan kaya parçalarının düşmesi sonucu 3 kişi hayatını kaybetmiş, 5 kişi de yaralanmıştır. Adli ve idari soruşturmalar başlatılırken, olay yerindeki incelemeler ve uzmanların bölgedeki jeolojik risklere dair çalışmaları devam etmektedir.
