İsrail Cumhurbaşkanı Isaac Herzog, Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot'u yeni hükümeti kurmakla görevlendireceğini açıkladı.
İsrail'in Ynet haber sitesinin aktardığına göre Herzog, Eisenkot'u pazar günü yerel saatle 17.00'de (TSİ 17.00) Cumhurbaşkanlığı Konutu'nda düzenlenecek törene davet etti.
Eisenkot'a hükümeti kurması için 28 gün verilecek
Eisenkot, hükümeti kurma görevini devralmasının ardından kabineyi oluşturmak için 28 gün süreye sahip olacak. İsrail Temel Yasası uyarınca Cumhurbaşkanı Herzog, gerekli görmesi hâlinde bu süreyi 14 gün daha uzatabilecek.
İsrail Cumhurbaşkanlığı Ofisinden yapılan açıklamada, Herzog'un siyasi partilerle gerçekleştirdiği istişare toplantılarının sonuçlarına yer verildi. Açıklamada, seçimler sonucunda İsrail Meclisine girmeye hak kazanan 120 milletvekilinden 67'sinin hükümeti kurma yetkisinin muhalefet lideri Eisenkot'a verilmesini tavsiye ettiği belirtildi.
Mevcut Başbakan Binyamin Netanyahu ise 46 milletvekilinin desteğini alabildi. Netanyahu'nun son koalisyonunda yer alan Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi, 7 milletvekiliyle herhangi bir isim önermemeyi tercih etti.
Yashar Partisi: Netanyahu'nun günleri sayılı
Yashar Partisinden yapılan yazılı açıklamada, Netanyahu'nun siyonist partilerin katılımıyla bir "ulusal birlik hükümeti" kurulması yönündeki çağrısına tepki gösterildi.
Açıklamada, "Görevi bırakacak Başbakan Netanyahu, histerik bir konuşma yaptı" ifadesi kullanıldı.
Netanyahu'nun İsrail toplumunu böldüğü, parçaladığı ve kışkırttığı savunulan açıklamada, görev süresinin sona ermesine sayılı günler kala "birlik" söylemini gündeme getirmesi eleştirildi. Netanyahu'nun daha önce de birlik ve acil durum hükümetleri kurduğu, ancak kendi oluşturduğu hükümetlere karşı perde arkasında çalıştığı ileri sürüldü.
Eisenkot liderliğinde kurulması planlanan hükümetin, belirlenen dört şartı kabul eden partilerden oluşacağı belirtildi. Bu şartlar arasında Hamas'ın terör örgütü olarak tanınması ve örgütün askerî-idari gücünün ortadan kaldırılması da yer aldı.
Açıklamada, Netanyahu'nun partisi Likud'un birlik hükümetine katılmak istemesi durumunda aşırı sağcılarla ittifakını sona erdirdiğini açıklaması gerektiği savunuldu. Böyle bir adımın atılması hâlinde Likud'un Eisenkot liderliğindeki hükümete katılabileceğine işaret edildi.
Netanyahu'dan ulusal birlik hükümeti çağrısı
Başbakan Binyamin Netanyahu, ABD merkezli X sosyal medya platformundaki hesabından yayımladığı görüntülü açıklamayla tartışmalara yanıt verdi.
Netanyahu, kurulacak hükümette kendi partisi Likud'un yanı sıra son koalisyon ortakları olan Ultra Ortodoks Yahudilerin ve aşırı sağcı partilerin de yer alması gerektiğini savundu.
Eisenkot öncülüğündeki "Değişim Bloku"nda bulunan partilere geniş tabanlı, siyonist bir "ulusal birlik hükümeti" kurma çağrısı yapan Netanyahu, İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden ve "terör destekçisi" olarak nitelendirdiği partilerle kurulacak bir hükümetin ülkenin sonunu getireceğini ileri sürdü.
Eisenkot'u hedef alan Netanyahu, "Filistin devleti kurmak isteyenlerle alelacele bir hükümet kurup yemin ettirme niyetinde olanlar var" iddiasında bulundu.
Böyle bir hükümetin kurulmasını engellemenin İsrail açısından bir "varoluş meselesi" olduğunu savunan Netanyahu, kurulmasını istediği ulusal birlik hükümetinin başında kimin bulunması gerektiğine ilişkin ise herhangi bir açıklama yapmadı.
Gadi Eisenkot kimdir?
İsrail siyasetinde son dönemde öne çıkan isimlerden Gadi Eisenkot, Gazze'deki çatışmalarda oğlu Gal'i ve iki yeğenini kaybetmesinin ardından kamuoyunda geniş destek kazandı. İşçi sınıfından gelen geçmişi de siyasi tabanını genişleten unsurlar arasında gösteriliyor.
Orta Doğu ve Kuzey Afrika kökenli Sefarad Yahudilerinden olan Eisenkot, seçilmesi hâlinde bu topluluktan başbakanlık görevine gelen ilk isim olacak.
ABD'de tanınmış bir profesör olan babası ve seçkin aile geçmişiyle öne çıkan Netanyahu'nun aksine Eisenkot, Faslı Yahudi bir ailenin çocuğu olarak İsrail'in çevre bölgelerinde büyüdü.
Eisenkot, Batı Şeria'daki İsrail kontrolünün sürdürülmesini savunmasına rağmen bölgenin doğrudan ilhak edilmesine ve Filistinlilere yönelik şiddetle ilişkilendirilen izinsiz yerleşimlerin kurulmasına karşı çıktı.
Hamas yönetimini 18 ay içinde sona erdirme sözü verdi
Gazze konusunda da iddialı hedefler açıklayan Eisenkot, Hamas'ın yönetiminin sona erdirilmesi için 18 aylık süre öngördü.
ABD Başkanı Donald Trump'ın Hamas'ın aşamalı olarak silahsızlandırılmasını ve Gazze'deki yönetimin devredilmesini içeren ateşkes planının uygulanmasını savunan Eisenkot, bu sürecin gerçekleşmemesi durumunda örgütün askerî kanadını hedef alan "özel operasyonlar" düzenlenmesi yoluyla Hamas yönetiminin sona erdirileceğini söyledi.
Askerlik muafiyetlerini sınırlandırmak istiyor
Eisenkot'un seçim kampanyasında öne çıkan başlıklardan biri de İsrail'de uzun süredir tartışma konusu olan askerlik yükümlülüğü oldu.
Üç yıldır devam eden savaşın ardından askerlik konusundaki tartışmalara değinen Eisenkot, dinî eğitim gören öğrencilerin askerlikten muaf tutulmasına yönelik uygulamaların sınırlandırılmasını savundu.
Eisenkot ayrıca Ortodoks Yahudileri ve Arap vatandaşlarını da kapsayacak şekilde askerlik veya sivil hizmet yükümlülüğü getiren bir "evrensel ulusal hizmet yasası" çıkaracağını açıkladı.
İsrail seçimlerinde koalisyon belirsizliği
İsrail'de 27 Ekim'de gerçekleştirilen seçimlerin kesinleşmemiş sonuçları, hiçbir siyasi bloğun tek başına hükümet kurmak için gerekli çoğunluğa ulaşamadığını ortaya koymuştu.
Netanyahu liderliğindeki iktidar bloğu 53, Eisenkot liderliğindeki muhalefet bloğu ise 48 milletvekili kazanmıştı. Böylece 120 sandalyeli İsrail Meclisinde hükümet kurmak için gereken 61 sandalyelik çoğunluğa iki blok da ulaşamamıştı.
İsrail vatandaşı Filistinlileri temsil eden iki liste ise toplam 19 sandalye kazanarak seçimlerin ardından Meclis aritmetiğinde belirleyici konuma gelmişti.
Cumhurbaşkanı Herzog'un siyasi partilerle yaptığı istişarelerde Netanyahu'nun son koalisyonunda yer alan Birleşik Tevrat Yahudiliği Partisi herhangi bir başbakan adayı önermedi. Netanyahu'nun desteği 46 milletvekilinde kalırken Eisenkot, Arap partilerinin de desteğiyle 67 milletvekilinin tavsiyesini aldı.
Herzog, hükümeti kurma görevini vereceği ismi pazar günü açıklayacağını duyurmuştu. Açıklanan kararla birlikte İsrail'de yeni hükümetin kurulmasına yönelik süreçte Eisenkot öne çıkarken Netanyahu'nun iktidardaki geleceği de belirsizliğe girdi.
