Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın, Ankara'da düzenlenen 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi yan etkinliğinde ittifakın yapısı ve Türkiye'nin konumuna ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Kalın, Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı, Münih Güvenlik Konferansı (MSC) ve Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) işbirliğiyle Ankara Palas’ta gerçekleştirilen “Müttefikler Ankara’da” programında konuştu.
İttifakın tek bir merkezi olduğunu ve bunun Brüksel'de bulunduğunu belirten Kalın, bunun dışındaki "merkez-çevre" ilişkisi tanımlamalarını doğru bulmadıklarını ifade etti. NATO üyeleri arasında herhangi bir hiyerarşi kurulmasını kabul etmediklerini dile getiren MİT Başkanı, işbirliklerinin eşit ilişki temelinde yürütülmesi gerektiğinin altını çizdi.
İttifak içi kapasite paylaşımı ve kolektif güvenlik
Konuşmasında ittifak bünyesindeki kapasite paylaşımının ve kolektif güvenlik anlayışının önemine dikkat çeken İbrahim Kalın, hiçbir üye ülkenin dünyadaki tüm savunma ve güvenlik kapasitelerine tek başına sahip olamayacağını belirtti. Bu nedenle paylaşım ve tamamlayıcılığın ittifakın en temel unsurları olduğunu ifade etti.
Stratejik ittifakın kolektif bir kavram olduğunu kaydeden Kalın, her üyenin kendi stratejik egemenliğine, bağımsızlığına veya direncine sahip olmaya çalışabileceğini ancak esas anlamın tüm farklı kapasiteler birleştirildiğinde ortaya çıktığını söyledi. Kalın, bu doğrultuda ittifak içi güvenlik ve savunma sanayisi programlarının ortak sorumluluk kavramına dayanması gerektiğini vurguladı.
"Güney kanat" nitelemesine coğrafi şerh
NATO için tek bir askeri veya stratejik merkez tanımı bulunmadığına işaret eden MİT Başkanı Kalın; askeri güç, asker sayısı, kapasite ve endüstriyel katkı gibi kriterler baz alındığında Türkiye’nin, dünyanın en büyük ve en güçlü savunma sanayilerinden birine sahip olduğunu hatırlattı. Türkiye’nin ittifak içinde ikinci en büyük orduya sahip olması dolayısıyla yüksek bir konumda bulunduğunu; Orta Doğu, Orta Asya, Karadeniz, Rusya ve Afrika gibi dünyanın farklı coğrafyalarıyla güçlü bağlar kurabildiğini söyledi.
Uluslararası literatürde Türkiye’nin sürekli “NATO’nun güney kanadı” olarak nitelendirilmesinin yalnızca coğrafi açıdan bir anlam ifade edebileceğini belirten Kalın, İngiltere’nin "kuzey kanat ülkesi" olarak adlandırılmadığına dikkat çekerek Türkiye’ye yönelik bu terminolojinin kullanılmasını eleştirdi.
