Mamak İnşaat Müteahhitleri Derneği (MİMDER) Başkanı Hamza Can, inşaat sektöründe son dönemde hızla yükselen hafriyat kazı ve döküm maliyetlerine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
İnşaat sektöründe yaşanan maliyet artışlarının yalnızca demir, çimento ve işçilik gibi temel girdilerle sınırlı kalmadığını ifade eden Can, hafriyat giderlerinin birçok projede en önemli maliyet kalemlerinden biri hâline geldiğini söyledi.
Can, hafriyat kazı ücretlerinin zeminin yapısına göre metreküp başına yaklaşık 135 liradan başlayıp 500 liraya kadar çıkabildiğini belirterek, yumuşak zeminlerde daha düşük maliyetlerle gerçekleştirilebilen kazı çalışmalarının, sert ve kayalık zeminlerde kullanılan ağır iş makineleri, yüksek yakıt tüketimi ve uzun çalışma süreleri nedeniyle önemli ölçüde arttığını dile getirdi.
"İki kamyon hafriyatın maliyeti bir asgari ücrete yaklaştı"
Asıl sorunun yalnızca kazı maliyetleri olmadığını vurgulayan Hamza Can, hafriyat döküm ücretlerindeki artışın sektörü daha da zorladığını ifade etti.
Bazı bölgelerde bir kamyon hafriyatın döküm maliyetinin 20 bin liraya kadar yükseldiğine dikkat çeken Can, bu durumun yatırımcılar açısından ciddi bir ekonomik yük oluşturduğunu belirtti.
"Bugün gelinen noktada iki kamyon hafriyatın maliyeti neredeyse bir asgari ücret seviyesine ulaşmış durumda. Bu tablo, sektörün karşı karşıya olduğu maliyet baskısını açıkça ortaya koyuyor." ifadelerini kullanan Can, hafriyat giderlerindeki yükselişin inşaat yatırımlarını doğrudan etkilediğini söyledi.
Hafriyat maliyetleri milyonlarca liraya ulaşabiliyor
Bir yapının hafriyat maliyetinin arazinin özelliklerine göre önemli ölçüde değiştiğini belirten Can, uygun zeminlerde 50 bin ila 100 bin lira seviyesinde gerçekleşebilen hafriyat giderlerinin; arazinin eğimi, kazı derinliği, zeminin jeolojik yapısı ve projenin büyüklüğüne bağlı olarak milyonlarca liraya ulaşabildiğini kaydetti.
Özellikle büyük ölçekli projelerde hafriyat maliyetlerinin 5 milyon liradan başlayıp 25 milyon liraya kadar çıkabildiğini belirten Can, bunun yatırım maliyetlerini önemli ölçüde artırdığını ifade etti.
Döküm ücretleri için düzenleme çağrısı
Her projenin zemin yapısının farklı olduğunu ve maliyet değişikliklerinin doğal karşılanması gerektiğini belirten Can, sektörün temel sorununun teknik zorunluluklardan değil, fiyat oluşumundaki dengesizliklerden kaynaklandığını savundu.
Belediyeler tarafından belirlenen hafriyat döküm ücretleri ile bazı bölgelerde hafriyat firmalarının benzer fiyat politikaları uyguladığı yönündeki iddiaların piyasanın işleyişine ilişkin soru işaretleri oluşturduğunu ifade eden Can, rekabetin zayıfladığı ortamlarda oluşan yüksek fiyatların doğrudan yatırım maliyetlerini artırdığına dikkat çekti.
"Yüksek maliyetler konut fiyatlarına yansıyor"
Hafriyat giderlerindeki artışın yalnızca müteahhitleri değil, konut alıcılarını da etkilediğini belirten Can, inşaatta oluşan her maliyet artışının konut ve iş yeri satış fiyatlarına yansıdığını söyledi.
Yüksek hafriyat maliyetlerinin vatandaşın konuta erişimini zorlaştıran unsurlardan biri hâline geldiğini ifade eden Can, sektörün sürdürülebilirliği için çözüm üretilmesi gerektiğini dile getirdi.
Serbest rekabet vurgusu
MİMDER Başkanı Hamza Can, inşaat sektörünün Türkiye ekonomisinin lokomotif alanlarından biri olduğunu belirterek, hafriyat döküm sahalarının artırılması, alternatif döküm alanlarının oluşturulması, fiyatlandırma süreçlerinin şeffaf hâle getirilmesi, ücretlerin makul seviyelere çekilmesi ve serbest rekabet ortamının güçlendirilmesinin hem yatırımcılar hem de vatandaşlar açısından önemli faydalar sağlayacağını söyledi.
