Küresel gıda fiyatlarında temmuz ayında yukarı yönlü hareket yaşandı. FAO tarafından açıklanan verilere göre, Gıda Fiyat Endeksi hazirandaki 130,3 puandan temmuzda 131,1 puana yükseldi.
Endeks, aylık bazda yüzde 0,6 artarken, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1 yükseldi. Buna rağmen küresel gıda fiyatları, Mart 2022’de görülen tarihi zirvenin yüzde 18,2 altında kalmaya devam etti.
FAO açıklamasında, tahıl, şeker ve bitkisel yağ fiyatlarındaki yükselişin; et ve süt ürünlerindeki düşüşle kısmen dengelendiği belirtildi.
Tahıl fiyatlarında sıcak hava etkisi
FAO Tahıl Fiyat Endeksi, temmuz ayında yüzde 3,4 artarak 113,8 puana çıktı. Küresel buğday fiyatları ise aynı dönemde yüzde 5,8 yükseldi.
Bu artışta, Karadeniz bölgesindeki ihracat akışına yönelik endişeler, ihracat altyapısında yaşanan sorunlar ve önemli üretici ülkelerde etkili olan sıcak hava dalgalarının verim beklentilerini olumsuz etkilemesi etkili oldu.
Mısır fiyatlarında da yükseliş görüldü. ABD’deki üretim bölgelerinde yaşanan sıcak ve kurak hava koşullarına ilişkin kaygılar ile enerji piyasalarındaki hareketlilik fiyatları yukarı taşıdı. Buna karşılık arpa fiyatları gerilerken, pirinç fiyatları büyük ölçüde yatay seyretti.
Bitkisel yağ fiyatları dört yılın zirvesinde
Bitkisel Yağ Fiyat Endeksi, temmuzda yüzde 2 artarak 195,7 puana ulaştı. Böylece endeks, Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyesini gördü.
FAO, yükselişin temel nedeninin palm ve soya yağı fiyatlarındaki artış olduğunu açıkladı. Palm yağı fiyatlarında Endonezya’daki biyodizel talebi ve yükselen ham petrol fiyatları etkili olurken, soya yağı fiyatları güçlü küresel talep nedeniyle arttı.
Ayçiçeği ve kanola yağı fiyatlarındaki gerileme ise genel yükselişi sınırlamaya yetmedi.
Şeker fiyatları yükseldi, et ve süt geriledi
Gıda fiyatlarındaki hareketlilik ürün gruplarına göre farklılık gösterdi. Şeker Fiyat Endeksi temmuzda yüzde 5,6 artarak 95 puana yükseldi.
FAO, şeker fiyatlarındaki artışta Avrupa Birliği ve Asya’da etkili olan sıcak ve kurak hava koşullarının yanı sıra El Niño kaynaklı hava olaylarının üretim beklentileri üzerindeki etkisine yönelik endişelerin belirleyici olduğunu bildirdi. Brezilya’da artan etanol talebi beklentilerinin de uluslararası şeker fiyatlarını desteklediği ifade edildi.
Buna karşılık Et Fiyat Endeksi temmuzda yüzde 2,8 düşerek 127,7 puana geriledi. Tavuk, sığır ve domuz eti fiyatlarında düşüş yaşanırken, yalnızca koyun eti fiyatları yükseldi.
Süt Ürünleri Fiyat Endeksi de yüzde 0,7 azalarak 116,2 puana indi. Tereyağı ve süt tozu fiyatlarındaki düşüş, peynir fiyatlarındaki sınırlı artışı geride bıraktı.
Küresel piyasalarda gıda fiyatlarının seyri, önümüzdeki dönemde hava koşulları, enerji fiyatları ve uluslararası ticaretteki gelişmelere bağlı olarak şekillenmeye devam edecek.
