İran, Katar’ın Ras Laffan Sanayi Kenti’ni 12 saat içinde iki kez hedef aldı. Saldırılar, Körfez’in en önemli enerji merkezlerinden biri olan tesiste kapsamlı hasara yol açtı. Uzmanlar, olayın yalnızca Katar’ı değil, Asya’dan Avrupa’ya, Afrika’dan küresel sanayi üretimine kadar geniş bir alanı etkileyebileceği uyarısında bulunuyor.
Devlete ait QatarEnergy tarafından işletilen Ras Laffan, sıvılaştırılmış doğalgazın (LNG) taşınması, işlenmesi ve sevkiyatında dünya çapında kritik bir merkez konumunda. Katar, küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 20’sini karşılıyor ve ABD’nin ardından dünyanın en büyük ikinci LNG ihracatçısı konumunda bulunuyor. Ülkenin gaz sevkiyatının neredeyse tamamı Ras Laffan üzerinden gerçekleştiriliyor.
Üretim zaten durmuştu
Tesiste LNG ve diğer ürünlerin üretimi, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz taşımacılığı hattının fiilen kapanması nedeniyle mart ayı başından bu yana askıya alınmıştı. Son saldırılarda altyapıda meydana gelen ciddi hasar, merkezin yeniden devreye alınma sürecini daha da uzatabilir.
Arz kesintisinden en fazla etkilenecek ülkeler arasında Pakistan, Bangladeş ve Hindistan yer alıyor. Bu ülkeler, LNG ihtiyaçlarının yarıdan fazlasını Katar’dan karşılıyor ve mevcut stoklarının sınırlı olması, olası bir kriz karşısında kırılganlığı artırıyor. Ras Laffan’dan yapılan sevkiyat yalnızca Güney Asya ile sınırlı değil; Avrupa ve Afrika’ya da LNG tedarik ediliyor. Bu nedenle uzun süreli bir aksamanın enerji arzını çok sayıda ülkede zorlaması bekleniyor.
Saldırının etkileri sadece enerjiyle sınırlı değil
Ras Laffan, LNG dışında tarım ve sanayi açısından kritik ürünlerin üretiminde de rol oynuyor. Tesiste üre ve amonyak gibi gübre hammaddeleri ile kükürt ve mikroçip üretiminde kullanılan helyum da üretiliyor. QatarEnergy verilerine göre merkez, dünya helyum üretiminin yaklaşık yüzde 25’ini karşılayabilecek kapasiteye sahip. Bu nedenle saldırının etkileri enerji piyasalarıyla sınırlı kalmayabilir; tarım üretiminden yarı iletken sanayisine kadar birçok alanda tedarik zincirinin baskı altına girmesi olası.
Katar’ın kuzeydoğusunda, Doha’nın yaklaşık 80 kilometre kuzeyinde bulunan Ras Laffan, Basra Körfezi’ndeki dev doğalgaz rezervinden gelen gazı işliyor. Söz konusu saha, Katar ile İran arasında paylaşılıyor; Katar kendi bölümünü “Kuzey Kubbe”, İran ise “Güney Pars” olarak adlandırıyor.
