İran’a yakın medya organlarında dolaşıma sokulan ve Benjamin Netanyahu’nun kaçırıldığını öne süren yapay zekâ üretimi video, kısa sürede sosyal medyada geniş yankı uyandırdı. Ancak güvenlik ve iletişim alanında çalışan uzmanlara göre görüntüler, gerçekçi olmaktan uzak.
Akademisyenler, videonun hem teknik açıdan zayıf hem de senaryo bakımından tutarsız olduğunu belirterek, İran’ın böyle bir operasyonu fiilen gerçekleştirebilecek kapasiteye sahip olmadığı görüşünde birleşti.
Teknik hatalar dikkat çekti
Dr. Hakan Sezgin Erkan, söz konusu içeriği detaylı incelediklerini belirterek, görüntülerde ciddi çelişkiler bulunduğunu söyledi. Erkan’a göre videoda İran’ın gerçekleştirdiği iddia edilen operasyonda İsrail yapımı IAI Heron insansız hava araçları ile ABD üretimi Sikorsky helicopter helikopterlerin kullanıldığının görülmesi önemli bir tutarsızlık.
“Karşı tarafın silahlarını kullanmışlar. Bu durum ya dikkatsizlikten ya da yapay zekâ üretim sürecindeki kontrol eksikliğinden kaynaklanmış olabilir” değerlendirmesinde bulunan Erkan, mekânsal geçişlerin ve askeri unsurların kullanımının da amatörce olduğunu ifade etti. Erkan, İran’ın mevcut teknolojik ve askeri kapasitesinin böyle bir operasyon için yeterli olmadığını vurguladı.
Psikolojik savaş vurgusu
Uzmanlara göre video, askeri bir gerçeklikten çok psikolojik etki üretmeyi hedefliyor. Erkan, bu tür içeriklerin genellikle iç kamuoyunu konsolide etmek ya da uluslararası müzakere süreçlerinde mesaj vermek amacıyla üretildiğini belirtti. Ancak daha gerçekçi bir kurgunun propaganda açısından daha etkili olabileceğini de sözlerine ekledi.
Doç. Dr. Nuri Salık da İran’ın geçmişte benzer algı operasyonlarına başvurduğunu hatırlatarak, yapay zekâ videolarının modern psikolojik savaşın araçlarından biri haline geldiğini söyledi. Salık’a göre bu tür “ütopyacı” ve gerçeklikten uzak senaryolar, beklenen etkinin aksine ters tepme riski taşıyor.
Salık, İran’ın balistik füze kapasitesi gibi somut askeri unsurlar üzerinden yürütülecek bir propagandanın daha inandırıcı olabileceğini ifade ederek, Netanyahu’nun ülkesinden kaçırılması gibi bir senaryonun gerçekçi bulunmadığını dile getirdi.
Uzmanlar, propaganda çalışmalarında şeffaflık ve inandırıcılığın belirleyici olduğuna dikkat çekerken, söz konusu videonun hem teknik hatalar hem de senaryo zafiyetleri nedeniyle bu kriterleri karşılamadığı görüşünü paylaşıyor.
