ABD merkezli Bloomberg, Türkiye’nin simge ulaşım altyapıları için yeni bir özelleştirme sürecine hazırlandığını yazdı. Habere göre, İstanbul’un iki yakasını birbirine bağlayan 15 Temmuz Şehitler Köprüsü ile Fatih Sultan Mehmet (FSM) Köprüsü ve kamu tarafından işletilen bazı otoyolların işletme hakları özel sektöre devredilecek.
Bloomberg’in konuya yakın kaynaklara dayandırdığı haber, CHP Genel Başkan Yardımcısı Deniz Yavuzyılmaz’ın daha önce gündeme getirdiği “gizli fizibilite çalışması” ve “yüksek zam riski” iddialarıyla örtüşen ayrıntılar içeriyor.
Özelleştirme için danışmanlar devrede
Haberde, hükümetin özelleştirme sürecini yönetmek üzere Londra merkezli Ernst & Young (EY) ile anlaştığı belirtildi. Teknik danışmanlık görevini ise Kanada merkezli BTY Group’un üstleneceği ifade edildi. Söz konusu paketin, iki boğaz köprüsünün yanı sıra en az dokuz ücretli otoyolu kapsadığı aktarıldı.
Kaynaklara göre, resmi ihale sürecinin yılın ilerleyen aylarında başlatılması planlanıyor. Hükümetin hedefinin, 7 milyar doların üzerinde bir gelir olduğu iddia ediliyor.
7 milyar dolar beklentisi
Hatırlanacağı üzere, 2012 yılında köprüler ve yaklaşık 2 bin kilometrelik otoyol ağının özelleştirilmesi için yapılan ihalede en yüksek teklif 5,7 milyar dolar olmuş, ancak dönemin Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan bu rakamı düşük bularak satışı onaylamamıştı.
Bloomberg’in haberinde, Ulaştırma Bakanlığı verilerine de yer verildi. Buna göre, 15 Temmuz Şehitler ve FSM köprülerinden günde yaklaşık 430 bin araç geçiyor. Otomobiller için tek yön geçiş ücreti ise halen 59 TL seviyesinde.
Zam endişesi ve muhalefetin tepkisi
CHP’li Deniz Yavuzyılmaz, Bloomberg’in haberinde adı geçen BTY Group’un, Karayolları Genel Müdürlüğü için daha önce fizibilite çalışması yaptığını hatırlattı. Yavuzyılmaz, özelleştirmenin köprü ve otoyol geçiş ücretlerinde ciddi artışlara yol açabileceğini savundu.
Paylaşılan hesaplamalara göre, köprülerin yıllık net gelirinin yaklaşık 112 milyon dolar olduğu, 25 yıllık projeksiyonda bu tutarın 2,8 milyar dolara ulaştığı belirtiliyor. Yavuzyılmaz, Yap-İşlet-Devret modellerinin örnek alınması halinde köprü geçiş ücretlerinin iki katına, bazı otoyol ücretlerinin ise yüzde 300’e varan oranlarda artabileceğini öne sürdü.
Muhalefet, maliyeti vergilerle karşılanmış kamu yatırımlarının özel sektöre devredilmesinin vatandaşa ağır bir fatura çıkaracağını savunuyor. Hükümetten ve ilgili bakanlıklardan ise iddialara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
