Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), kayıt dışı istihdam ve sahte sigortalılıkla mücadelede dijital denetimlerini artırırken, ortaya çıkan tablo yüzbinlerce vatandaşı doğrudan etkiledi. Yapılan incelemelere göre bugüne kadar 245 bin 740 kişinin sigortalılığı ve emekliliği iptal edildi.
Yapay zeka ile tek tek tespit ediliyor
SGK'nın uzun süredir yürüttüğü "Sahte İş Yeri ve Sahte Sigortalılık Tespit Projesi" kapsamında milyonlarca veri analiz ediliyor. Kurum, yaklaşık 100 farklı parametreyi dikkate alarak fiilen çalışmadığı halde sigortalı gösterilen kişileri sistem üzerinden belirliyor.
2011-2016 yılları arasında tescil edilen 4,6 milyon iş yerinin mercek altına alındığı çalışmalarda, şüpheli görülen iş yerleri hızlı şekilde tespit edilerek denetime alınıyor. Bu sayede geçmişte yıllar süren incelemeler artık çok daha kısa sürede tamamlanıyor.
Binlerce sahte iş yeri ortaya çıkarıldı
Denetimlerin sonuçları ise dikkat çeken tablo ortaya çıktı. Bugüne kadar yapılan incelemelerde toplam 3 bin 273 sahte iş yeri tespit edildi. Bu iş yerleri üzerinden yapılan sahte sigorta bildirimleri nedeniyle yüzbinlerce kişinin işlemleri iptal edildi.
Türkiye Gazetesi'nden eski SGK Başmüfettişi İsa Karakaş'ın yazısına göre son faz çalışmalarında da tablo ağırlaştı:
-15. Faz Sonuçları: 128 sahte iş yerinde 18 bin 191 sahte sigortalı bulundu; 487,5 milyon TL'lik borç tespit edildi.
-16. Faz Sonuçları: 195 sahte iş yerinde 20 bin 578 sahte sigortalı ortaya çıkarıldı; 1,27 milyar TL'lik kamu zararı hesaplandı.
-Genel Toplam: Bugün itibarıyla tam 3 bin 273 sahte iş yeri üzerinden bildirim yapılan 245 bin 740 kişinin sigortası ve emekliliği iptal edilmiş durumda.
Emekli maaşları geri isteniyor
Sahte sigortalılık sadece iptalle sınırlı kalmıyor. Eğer kişi bu yöntemle emekli olduysa, bağlanan maaşlar kesiliyor ve bugüne kadar ödenen tüm tutarlar faiziyle birlikte geri talep ediliyor.
Ayrıca, bu süreçte kullanılan sağlık hizmetlerinin bedeli de kişiden tahsil ediliyor. Hem sahte sigortalı gösterilen kişiler hem de bu sistemi kuran iş yerleri hakkında adli süreç başlatılıyor.
"Hatır sigortası" ağır sonuçlar doğuruyor
Özellikle halk arasında "hatır sigortası" olarak bilinen, fiili çalışma olmadan yapılan sigorta girişlerinin ciddi sonuçlar doğurduğu belirtiliyor. SGK mevzuatına göre sigortalılığın geçerli sayılması için gerçek ve fiili çalışmanın şart olduğu vurgulanıyor.
