TBMM Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonu Üyesi Kış, konut, çevre, mülkiyet ve yerel yönetimleri ilgilendiren birçok düzenlemenin aynı torba yasa içinde ele alınmasını “merkeziyetçi, sorumluluktan kaçan ve seçilmiş iradeyi zayıflatan bir siyasi tercih” olarak nitelendirdi. Kış, “Her torba yasada yetki Ankara’da toplanıyor, sorumluluk belirsizleşiyor. Yerel yönetimlerin, yurttaşın ve seçilmiş iradenin alanı sistematik biçimde daraltılıyor” dedi.
Teklifte sosyal konut ve yeni yerleşim alanları gerekçesiyle acele kamulaştırmanın olağan bir uygulamaya dönüştüğünü belirten Kış, bunun ancak savaş, afet ve zorunlu hallerde uygulanabilecek istisnai bir yöntem olduğunu vurguladı. “500 bin konut vaadine yetişmek için olağanüstü yetkileri olağan hale getiriyorsunuz. Mülkiyet hakkı idari takvimlere ve siyasi hedeflere göre askıya alınamaz” dedi.
TOKİ’ye miras yetkisi: Hukuk yerine tahsilat öncelikli
Teklifte TOKİ’ye verilen yetkileri eleştiren Kış, mirasçılık gibi yargısal güvence gerektiren bir alanda idarenin tek taraflı yetkilendirilmesini sakıncalı buldu. “Yargı denetimi zayıflatılıyor; hukuk devleti ilkesi yerine tahsilat öncelikli bir anlayış getiriliyor” değerlendirmesinde bulundu.
Yangın güvenliği ve denetim düzenlemelerine değinen Kış, Kartalkaya’daki yangın faciasını hatırlatarak, “Yetkinin parçalandığı, sorumluluğun belirsizleştiği bir sistemde herkes yetkili oluyor ama kimse hesap vermiyor. Can güvenliği gibi hayati bir konuda hesap verebilirlik ortadan kalkıyor” dedi.
Deprem gerçeği göz ardı ediliyor
Deprem ve zemin etütleriyle ilgili düzenlemeleri eleştiren Kış, jeoloji mühendislerinin ve bilimsel denetim sisteminin devre dışı bırakıldığını söyledi. “Depremlerde binlerce can kaybedilmiş bir ülkede yapılması gereken bilimi ve mühendisliği güçlendirmektir; bu düzenleme meslek alanlarını tasfiye ediyor ve yapı güvenliğini riske atıyor” dedi.
Kış, teklifin 17’nci maddesinin belediyelerin şirket kurma, ortak olma ve kooperatif faaliyetlerini Cumhurbaşkanı iznine bağladığını belirtti. “Bu bir denetim değil, açık bir izin rejimidir. CHP’li belediyeleri hedef alan sınırsız bir takdir yetkisi yaratıyor” dedi.
Torba yasayla ülke yönetilemez
Kış, torba yasaya tümden karşı olduklarını vurgulayarak, “Biz denetime karşı değiliz; ancak kriteri ve hukuki güvencesi olmayan bir izin rejimine karşıyız. Yerel yönetimleri adım adım işlevsizleştiren bu anlayışı kabul etmiyoruz” dedi. CHP olarak mülkiyet hakkı, can güvenliği, meslek alanları ve seçilmiş iradeyi savunmaya devam edeceklerini belirten Kış, “Bu torba yasa bu haliyle geçemez” ifadesini kullandı.
