CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, genç işsizliği ve eğitim dışında kalan gençlere ilişkin veriler üzerinden iktidarın “işsizlik düşüyor” söylemini eleştirdi. Açıklanan resmi işsizlik oranının yüzde 8,3’e gerilediğini hatırlatan Kış, aynı dönemde işgücünün 200 bin kişi azaldığını, istihdamın ise 54 bin kişi düştüğünü belirterek, “Bu tabloya rağmen işsizlik düşüyorsa, burada başarı değil, gizlenen bir gerçek vardır” dedi.
Her 4 gençten 1’i sistem dışında
Türkiye’de 15-34 yaş grubundaki gençlerin yüzde 27,7’sinin ne eğitimde ne de istihdamda olduğunu ifade eden Kış, bu sayının 6 milyon 762 bine ulaştığını vurguladı.
“Her 4 gençten 1’i sistemin dışında. Yeni her 100 gençten 28’i ‘ev genci’. Üstelik bu sayı sadece son bir yılda 58 bin kişi daha arttı. Bu tabloyu başarı diye anlatamazsınız” ifadelerini kullandı.
Gerçek işsizlik yüzde 29,7
Resmi verilerin işsizliğin gerçek boyutunu yansıtmadığını belirten Kış, geniş tanımlı işsizliğe dikkat çekti.
“Bugün resmi işsizlik oranı yüzde 8,3 olarak açıklanıyor. Ancak işsizler, eksik istihdamdakiler ve umutsuzlar birlikte değerlendirildiğinde gerçek işsiz sayısı 12 milyon 100 bine yaklaşıyor. Gerçek işsizlik oranı ise yüzde 29,7. Yani neredeyse her 3 kişiden 1’i işsiz ya da eksik istihdamda” dedi.
Kış, son bir yılda umudunu kaybedenlerin sayısının 908 bin kişi artarak 5 milyon 129 bine yükseldiğini belirterek, “İşsizlik düşmüyor, umutsuzluk büyüyor” değerlendirmesinde bulundu.
Genç kadınlarda oran yüzde 41’e ulaştı
Genç kadınlara ilişkin verilerin daha ağır bir tablo ortaya koyduğunu ifade eden Kış, ne eğitimde ne istihdamda olan genç kadınların oranının yüzde 41’e çıktığını söyledi.
“Bu ülkede her 10 genç kadından 4’ü ne okulda ne işte. Bu tablo sadece ekonomik değil, aynı zamanda çok ağır bir sosyal eşitsizliktir” dedi.
Kayıt dışı ve güvencesiz çalışma yaygın
İstihdamın niteliğine de dikkat çeken Kış, çalışanların önemli bir bölümünün güvencesiz koşullarda olduğunu belirtti.
“İstihdamdakilerin yüzde 25,6’sı kayıt dışı çalışıyor. Tarımda bu oran yüzde 82’ye ulaşıyor. Ayrıca eksik istihdamdaki kişi sayısı 3 milyon 998 bine çıkmış durumda. İnsanlar çalışıyor gibi görünse de geçinemiyor, hayat kuramıyor” diye konuştu.
Sanayide kapasite düşüşü dikkat çekiyor
Üretimde yaşanan daralmanın da genç işsizliği artırdığını belirten Kış, imalat sanayine ilişkin verileri paylaştı.
“İmalat sanayinde her 100 tezgahtan 27’si üretim yapamıyor. Kapasite kullanım oranı yüzde 73,3’e kadar gerilemiş durumda. Üretim yoksa istihdam da olmaz, gençler de iş bulamaz” dedi.
“Gençler umut bulamadığı için vazgeçiyor”
Açıklamasının sonunda tabloyu “kuşak krizi” olarak nitelendiren Kış, milyonlarca gencin sistemin dışına itildiğini vurguladı.
“Bir ülkede 6,7 milyon genç ne eğitimde ne istihdamdaysa, gerçek işsiz sayısı 12 milyona dayanmışsa buna başarı denemez. Bu tablo, bir kuşağın sistemin dışına itildiğinin açık göstergesidir. Gençler iş bulamadığı için değil, umut bulamadığı için vazgeçiyor” ifadelerini kullandı.
