EYT düzenlemesinden yararlanamayan ve emeklilik tarihini ertelemek zorunda kalan milyonlarca kişi için Ankara kulislerinden yeni bilgiler geldi. 2000–2008 yılları arasında sigortalı olanlar için “kademeli emeklilik” formülü üzerinde çalışıldığı öğrenildi. Yeni sistemde yaş ve prim gün sayısı dengesi gözetilecek. Sosyal güvenlik uzmanları, düzenlemenin hayata geçmesi halinde önemli bir mağduriyetin giderileceğini belirtiyor.
Kademeli sistem detayları
8 Eylül 1999 sonrası sigorta girişi olan çalışanlar için erken emeklilik ihtimali yeniden gündeme geldi. Kademeli sistemde yaş ve prim şartları yeniden şekillenecek. EYT ile yaş şartı kaldırılmış olsa da bir gün veya bir ay farkla hak kaybı yaşayanlar için kademeli geçiş modeli üzerinde teknik çalışmalar sürüyor.
2026 yılıyla birlikte torba yasa beklentileri artarken, özellikle 2000 sonrası sigorta girişi olan SSK ve Bağ-Kur’luların yaş şartının esnetilmesi planlanıyor.
Masadaki öne çıkan formül:
-
SSK’lılar (4A): 7000 prim gününü tamamlayanlar için kademeli geçiş. Kısmi emeklilikte 15 yıl sigortalılık ve 3600 gün şartıyla yaş haddinde indirim bekleniyor.
-
Bağ-Kur’lular (4B): Prim eşitleme düzenlemesiyle 9000 gün olan prim şartının 7200’e düşürülmesi, esnafa 5 yıl erken emeklilik imkânı sağlanması hedefleniyor.
-
Küçük esnaf: Yanında 10 kişiden az çalışanı bulunan işletme sahipleri, 7200 prim gününe ulaşmaları halinde daha erken emekli olabilecek.
Kadın ve ev hanımlarına özel düzenlemeler
Düzenleme, sigorta başlangıcıyla sınırlı kalmayacak, sosyal güvenliği artıracak maddeler de içeriyor:
-
Doğum borçlanması: Üç çocuğa kadar borçlanma hakkı (toplam 2160 gün) ile kadınların emeklilik yaşı öne çekilecek.
-
Ev hanımı primi: Aile ve Gençlik Bankası üzerinden ev hanımlarının ödeyeceği isteğe bağlı primlerin üçte biri devlet tarafından karşılanacak.
Yaş şartı tamamen kalkacak mı?
Sektör temsilcileri, yaş şartının EYT’deki gibi tamamen kaldırılmasının beklenmediğini belirtiyor. Ancak 1999–2008 arasında sigorta girişi olanlar için yaş sınırının kademeli olarak aşağı çekilmesi (örneğin 50-52 yaş basamakları) en olası senaryo olarak değerlendiriliyor.
TBMM ve torba yasa gündemi
Kademeli emeklilik düzenlemesi, önümüzdeki aylarda Meclis gündemine gelmesi beklenen torba yasa maddeleri arasında yer alıp almayacağı merakla bekleniyor. Düzenleme yasalaştığında 2000 sonrası sigorta girişi olanlar için emeklilik tarihine 5-7 yıla varan avantajlar oluşabileceği öngörülüyor.
