İngiltere'deki Cambridge Üniversitesi'nden araştırmacılar, yapay zeka kullanılarak geliştirilen yeni nesil bir aşının insan deneylerinde test edildiğini duyurdu.
Bilim insanlarına göre bu çalışma, bir aşının en kritik bileşeni olan antijenin tamamen yapay zeka tarafından tasarlanarak insanlar üzerinde denenmesi bakımından dünyada bir ilk olma özelliği taşıyor.
Araştırma ekibi, geliştirilen aşının tüm koronavirüs ailesine karşı koruma sağlamayı hedeflediğini belirtti. Bu kapsamda yalnızca mevcut Covid-19 varyantlarının değil, gelecekte hayvanlardan insanlara geçerek yeni salgınlara yol açabilecek koronavirüslerin de hedef alındığı ifade edildi.
Araştırmanın liderlerinden Jonathan Heeney, mevcut aşıların genellikle virüslerin peşinden gitmek zorunda kaldığını söyleyerek hedeflerinin henüz ortaya çıkmamış salgın tehditlerine karşı da koruma sağlayabilecek aşılar geliştirmek olduğunu belirtti.
Heeney, "Bu çalışma yalnızca bugünün virüslerine karşı değil, gelecekteki salgınlara neden olabilecek tehditlere karşı da korunmamızı sağlayacak aşılar geliştirmeyi amaçlıyor. Bu, pandemilere hazırlanma biçimimizde temel bir değişim anlamına geliyor" dedi.
Araştırmacılar, koronavirüslerin farklı türlerine ait genetik verileri yapay zeka sistemine yükledi. Sistem, bu verileri analiz ederek çok sayıda koronavirüse karşı bağışıklık oluşturabilecek ortak özellikleri belirledi.
Ardından yapay zeka, "süper antijen" olarak adlandırılan ve bağışıklık sistemini geniş bir virüs ailesine karşı eğitmeyi amaçlayan yeni bir yapı tasarladı.
Antijenler, aşıların bağışıklık sistemine virüsü tanıtmasını sağlayan temel bileşenler olarak kabul ediliyor.
İlk insan deneyleri 39 gönüllü üzerinde gerçekleştirildi. Araştırmanın temel amacı aşının güvenli olup olmadığını değerlendirmekti.
Bilim insanları, yaklaşık 200 kişinin katılacağı ikinci aşama çalışmalarla aşının bağışıklık sistemini ne kadar etkili şekilde harekete geçirdiğini daha ayrıntılı inceleyecek.
Sonuçlar Journal of Infection'da yayımlanırken, araştırmacılar bağışıklık yanıtının şu aşamada "mütevazı" düzeyde olduğunu ancak teknolojinin büyük potansiyel taşıdığını vurguladı.
Araştırma ekibi, aynı yapay zeka yaklaşımını kullanarak evrensel grip aşıları üzerinde de çalışıyor.
Bilim insanları ayrıca kuş gribi olarak bilinen H5N1 virüsüne ve ölümcül kanamalı ateş hastalıklarına yol açan Ebola virüslerine karşı da benzer aşılar geliştirmeyi hedefliyor.
Uzmanlara göre araştırma henüz erken aşamada olsa da yapay zeka destekli aşı tasarımı, gelecekte pandemi hazırlıklarında yeni bir dönemin başlangıcı olabilir.
