DEM Parti Şırnak Milletvekili Ayşegül Doğan, 2 Mart 1994 tarihinde Demokrasi Partisi (DEP) milletvekillerinin tutuklanmasına ilişkin sürecin araştırılması için Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne başvuruda bulundu.
DEM Parti Sözcüsü ve Şırnak Milletvekili Ayşegül Doğan, 2 Mart 1994’te DEP milletvekillerinin tutuklanmasına ilişkin gelişmelerin araştırılması amacıyla TBMM Başkanlığı’na Meclis araştırma önergesi verdi.
Önergede, söz konusu tutuklamalara ilişkin sürecin tüm boyutlarıyla incelenmesi, sorumluların açığa çıkarılması ve yaşanan mağduriyetlerin tespit edilmesi talep edildi. Ayrıca, ortaya çıkacak tespitler doğrultusunda gerekli tedbirlerin alınması gerektiği ifade edildi.
Doğan’ın başvurusuyla birlikte, 2 Mart 1994 tarihinde gerçekleşen tutuklamaların üzerinden 32 yıl geçmesinin ardından konunun yeniden Meclis gündemine taşınması istenmiş oldu.
Önergenin gerekçesinde, şu ifadelere yer verildi:
"Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, devleti insan haklarına saygılı, adalet anlayışına dayanan bir cumhuriyet olarak tanımlar ve egemenliğin halkta olduğu vurgular. Devletin, cumhuriyet ve demokrasiyi koruma yükümlülüğü bulunmaktadır. Ancak tarihsel ve güncel uygulamalar, Kürt halkının seçilmiş temsilcilerinin siyasi ve hukuki haklarının sistematik olarak engellendiğini, demokratik kurumların baskı altında olduğunu göstermektedir. Bu durum, sadece anayasal yükümlülüklerin ihlali değil, aynı zamanda demokratik, sosyolojik ve tarihsel olarak da ciddi bir sorun teşkil etmektedir.
1994 yılında halk tarafından seçilen Kürt siyasetçiler Leyla Zana, Orhan Doğan, Ahmet Türk, Hatip Dicle, Sırrı Sakık, Selim Sadak, Sedat Yurtdaş ve Mahmut Alınak’ın dokunulmazlıkları kaldırılmış, gözaltına alınmış ve tutuklanmıştır. Söz konusu siyasetçiler, Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM) tarafından yürütülen hukuk dışı, siyasi yargılamalarla vatan hainliğiyle suçlanıp, idamla yargılanarak ağır hapis cezalarına çarptırılmıştır. Mensubu oldukları Halkın Emek Partisi (HEP) ve Demokrasi Partisi (DEP) Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılmıştır. 2 Mart 1994 tarihinde Orhan Doğan ve Hatip Dicle’nin TBMM çıkışında sivil polislerce gözaltına alınması, demokrasi ve hukuka yönelik açık bir darbe olarak tarihe geçmiştir."
Kürt halkının temsil haklarının ihlal nedenlerini ortaya çıkarmak, sorumluları belirlemek ve benzer darbe uygulamalarını önleyecek mekanizmaları oluşturmak ve bu yönde çözüm önerileri geliştirmenin parlamentonun en asli görevlerinden biri olduğuna değinilen önergede, "1994–2026 yılları arasında başta Kürt siyasetçiler olmak üzere seçilmişlere yönelik gözaltı, tutuklama ve parti kapatma uygulamalarını, yerel yönetimlerde halk iradesinin gasp edilmesini, mevzuat ve uygulamaların anayasa ve uluslararası hukuk açısından değerlendirilerek, parlamentoda ciddiyetle ele alınması ve araştırılması, nedenlerinin ve sorumlularının açıklıkla ortaya konulması öncelikle demokrasi ve insan haklarını koruma ve yaşatma yükümlülüğünün bir gereği ve acil bir ihtiyacıdır" denildi.
