Cumartesi Anneleri, faili meçhul cinayetlerde yaşamını yitirenlerin akıbetini sormak ve adalet talep etmek için 1129’uncu haftada Galatasaray Meydanı’nda buluştu.
İnsan Hakları Derneği (İHD) İstanbul Gözaltında Kayıplara Karşı Komisyon’un basın açıklamasını Cumartesi İnsanları’ndan Zeynep Yıldız okudu.
Bu hafta, 33 yıl önce gözaltında kaybedilen Bekir Demir’in akıbeti soruldu.
Basın açıklamasında “Kaç yıl geçerse geçsin; Bekir Demir için, tüm kayıplarımız için, adalet istemekten, devletin evrensel hukuk normları içinde hareket etmek zorunda olduğunu hatırlatmaktan vazgeçmeyeceğiz” denildi.
Galatasaray Meydanı’ndaki buluşmada, 1993 yılında Muş’un Alacakepir köyüne bağlı Badı mezrasında gözaltına alındıktan sonra kendisinden bir daha haber alınamayan Bekir Demir’in ailesinin mektubu da okundu.
33 yıl önce gözaltına alınarak askeri helikopterle götürülen Bekir Demir’e ne oldu? #CumartesiAnneleri1129Hafta https://t.co/uji60nqKTQ
— Cumartesi Anneleri (@CmrtesiAnneleri) November 14, 2026
“Çocukluğum o gün bitti”
Bekir Demir’in oğlu Osman Demir, annesi ve kardeşleri adına yaptığı açıklamada, babasının alınışının ardından hayatlarının tamamen değiştiğini belirtti. Çocukluğunun o gün bittiğini ifade eden Demir, “Babam gittiğinde evden yalnızca bir insan eksilmedi. Evin düzeni, kahkahası, geleceği eksildi. Annem dört çocuğuyla tek başına kaldı; hem anne hem baba olmak zorunda kaldı. Yoksulluğu da yalnızlığı da tek başına omuzladı. Biz babamızın nerede olduğunu bilmeden büyüdük. Sofrada hep boş bir yer vardı ve o yere kimse oturmadı, çünkü biz hâlâ bekliyorduk.”
“Yarım bir yasın içinde yaşıyoruz”
Ölenlerin mezarı başında dua edilirken gözaltında kaybedilenler için yas bile tutamadıklarını vurgulayan Demir, otuz üç yıldır yarım bir yasın içinde yaşadıklarını belirtti. Soruşturma sürecinin yıllarca savcılıklar arasında dolaştığını, Askeri Savcılık ile yetki tartışmaları yaşandığını hatırlatan Demir, iki tanığın babasının askerlerce ve binbaşı rütbeli bir subay tarafından alındığını anlattığını ancak “arşiv depremde zarar gördü” gerekçesiyle birim kayıtlarına ulaşılamadığını kaydetti. Dosyanın 2014 yılında zamanaşımı gerekçesiyle kapatıldığını, Anayasa Mahkemesi’nin 2019’da esasa girmemesi üzerine süreci Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’ne (AİHM) taşıdıklarını ifade etti.
“Zamanaşımı özlemi silemez”
“Bir insan nasıl olur da bir devletin koruması altındayken, devletin güvenlik güçleri tarafından kaybedilebilir?” diye soran Osman Demir, zamanaşımı kararlarının ne evladın özlemini ne de annenin bekleyişini silebileceğini söyledi. Galatasaray Meydanı’nda yıllardır adalet arayan Cumartesi Anneleri ile dayanışma içinde olduklarını belirten Demir, “Siz sustuğunuzda bile hakikati haykırdınız. Biz de sizin sesinizin içinde ses olmaya geldik” dedi.
Adalet için yargıya ve yürütmeye çağrı
Açıklamanın sonunda devletin ilgili kurumlarına ve yetkililerine seslenen Bekir Demir’in ailesi, şu taleplerde bulundu:
Adalet Bakanlığı ve Savcılıklara: Dosyayı yeniden açın, tanıkları yeniden dinleyin ve zamanaşımının arkasına saklanmayarak dosyayı esastan inceleyin.
Milli Savunma Bakanlığı, Jandarma Genel Komutanlığı ve Askeri Savcılığa: 1993’te o bölgede görev yapan birlikleri, komutanları ve o binbaşıyı kayıtlarınızdan çıkarın; arşivlerinizi açın.
Meclis ve karar vericilere: Geçmişle yüzleşmek bir devletin zayıflığı değil, gücüdür. Hakikati aramak bir devleti küçültmez, büyütür.
Bekir Demir’e ne oldu?
İnsan Hakları Derneği ve Cumartesi Anneleri/İnsanları’nın açıklaması şöyle:
"1129.haftamızda da hakikat ve adalet talebiyle buradayız.
Zorla kaybetme suçunda izler silinir, deliller yok edilir. Olay yerleri değiştirilir, kayıtlar ortadan kaldırılır. Bu nedenle tanıkların anlatımları, kaybedilenlerin akıbetini ortaya çıkarmak için en önemli delil olarak kabul edilir.
Ancak Türkiye’de zorla kaybetme soruşturma ve kovuşturmalarında tanıklıklar gereken önemde değerlendirilmiyor. Tanıkların anlatımları araştırılmıyor, gösterdikleri delillerin üzerine gidilmiyor. Yargı makamları, suçun faillerini ve sorumlularını açığa çıkarmak için gerekli iradeyi göstermiyor.
Bekir Demir dosyası, tanıklıkların nasıl görmezden gelindiğinin ve cezasızlığın nasıl üretildiğinin açık örneklerinden biridir.
29 yaşındaki Bekir Demir, dört çocuk babasıydı. Batmanlıydı ve Adana’da yaşıyordu. Otogarda taksicilik yaparak ailesinin geçimini sağlıyordu.
Otogarda birlikte çalıştığı arkadaşı S.T., onu Diyarbakır’ın Kulp ilçesine bağlı Alacakepir Köyü’nün Badı Mezrası’nda yaşayan kayınpederinin evine davet etti.
Bekir Demir, bu daveti kabul ederek eşi ve bir buçuk yaşındaki çocuğuyla birlikte mezraya gitti. Amaçları, ev sahibinden bal, ceviz gibi kışlık yiyecekler satın almaktı.
O günlerde bölgede General Yavuz Ertürk komutasındaki Bolu Tugayı, yoğun askerî operasyonlar yürütüyordu.
Ziyaretlerinin ikinci günü, 13 Ekim 1993 tarihinde askerler Badı Mezrası’na da operasyon düzenledi. Mezrada bulunan yaklaşık 30 kişi köy meydanında toplandı. Kimlikleri alındı. Bekir Demir’e köyün yerleşik insanı olmadığı söylendi. Ardından “Komutan istiyor” denilerek askeri helikoptere bindirildi ve götürüldü.
Bekir Demir’in askerler tarafından götürülmesine eşi ve köylüler tanık oldu. Ancak o günden sonra kendisinden bir daha haber alınamadı.
Bekir Demir’in ailesi valiliğe, jandarmaya ve savcılıklara başvurdu. Ancak başvuruları delil bulunmadığı gerekçesiyle işleme alınmadı. Aile, nereye başvurduysa sonuç alamadı.
1995 ve 2002 yıllarında aile Cumhuriyet Savcılığına yeniden dilekçe verdi. Bu kez kendilerine, Bekir Demir’in kaybedildiği dönemde bölgede herhangi bir askerî operasyon yapılmadığı söylendi.
Oysa Bekir Demir’in askerler tarafından götürüldüğüne tanık olan çok sayıda kişi vardı. Üstelik daha sonra, kaybedildiği dönemde bölgede Bolu 2. Komando Tugayı tarafından askerî operasyon yapıldığı resmi belgelerle açığa çıktı.
Tanıkların detaylı ifadelerine rağmen Kulp Cumhuriyet Başsavcılığı, 3 Kasım 2014 tarihinde dava zamanaşımının dolduğu gerekçesiyle kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi. Ailenin bu karara yaptığı itiraz da Diyarbakır 3. Sulh Ceza Hâkimliği tarafından 5 Mart 2015 tarihinde reddedildi.
Dosyadaki bir başka önemli gelişme de askerî arşivlerle ilgiliydi.
Askerî Savcılık, 6 Kasım 2011 tarihinde Bolu 2. Komando Tugayı Komutanlığından, Alacakepir Köyü ve çevresindeki operasyonda görev alan rütbeli personelin kimlik bilgilerini istedi. Ancak Tugay Komutanlığı bu bilgileri vermedi. Arşivin bulunduğu binanın su altında kaldığı ve arşiv kayıtlarına ulaşılamadığı iddia etti. Böylece operasyonda görev alan rütbeli personelin kimlikleri açığa kavuşturulmadı.
Başvurularından sonuç alamayan aile, avukatları aracılığıyla Anayasa Mahkemesine başvurdu. Anayasa Mahkemesi, 7 Şubat 2015 tarihinde yaşam hakkının ihlal edildiği iddiasını süre aşımı gerekçesiyle kabul edilemez buldu.
Bunun üzerine aile, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine başvurdu.
Bekir Demir’in akıbeti hâlâ bilinmiyor. Oysa tanıkların anlatımları etkili biçimde araştırılmış olsaydı, operasyon kayıtlarının ve askerî belgelerin üzerine gidilseydi, bu dosyada hakikate ulaşmak mümkün olabilirdi.
Bekir Demir’in ailesinin 33 yıldır süren adalet arayışının karşılığı, zamanaşımı kararları ve kayıp arşiv açıklamaları olamaz.
Gözaltında kaybedilişinin 33.yılında bir kez daha soruyoruz: Bekir Demir nerede?
Buradan yetkililere sesleniyoruz:
Bekir Demir dosyası, zamanaşımı gerekçesiyle kapatılamaz; zorla kaybetme suçuna ilişkin uluslararası hukuk yükümlülükleri gözetilerek etkili soruşturma ve kovuşturma yürütülmeli, Bekir Demir’in akıbeti ortaya çıkarılmalıdır.
Kaç yıl geçerse geçsin; Bekir Demir için, tüm kayıplarımız için, adalet istemekten, devletin evrensel hukuk normları içinde hareket etmek zorunda olduğunu hatırlatmaktan vazgeçmeyeceğiz."
