BBC’nin incelediği örneklerden biri olan Ellie-May, 10 yaşındayken TikTok’ta cilt bakımı videoları paylaşmaya başladı. Bugün 13 yaşında olan Ellie-May’in, tonik, serum, nemlendirici, kapatıcı, allık, maskara ve dudak parlatıcısı gibi ürünleri kullandığı videolarla geniş bir kitleye ulaştığı belirtildi.
Ellie-May’in annesi Sophie, kızının TikTok, YouTube, Facebook ve Snapchat’te içerik ürettiğini söyledi. Sophie, yalnızca TikTok’ta 330 binden fazla takipçileri olduğunu ve sosyal medya içeriklerinden yılda 50 bin sterlinden fazla gelir elde ettiklerini açıkladı.
Uzmanlara göre sorun yalnızca tek bir örnekle sınırlı değil. Sosyal medya platformlarında, yaşları üçe ve dörde kadar düşen çocukların cilt bakımı ve makyaj ürünleriyle video çektiği çok sayıda içerik bulunuyor. Bu videolarda çocuklar, “benimle hazırlan” ya da “okul sonrası rutinim” gibi başlıklarla ürün tanıtımı yapıyor.
Dermatologlar, çocuklara yönelik kozmetik ilgisinin yeni olmadığını ancak son dönemde kullanılan ürünlerin çeşitlendiğini vurguluyor. Uzmanlara göre çocuklar artık yalnızca temizleyici ya da nemlendirici değil, yaşlanma karşıtı içerikler ve aktif maddeler içeren ürünler de kullanıyor.
Uzmanlar, küçük yaşta “kusursuz cilt” arayışının takıntıya dönüşmesini tanımlamak için “kozmetikoreksiya” kavramını kullanıyor.
Milano Üniversitesi’nden dermatolog Prof. Giovanni Damiani, 8-14 yaş aralığındaki çocuklarda bu eğilimin giderek daha görünür hale geldiğini belirtti. Damiani’ye göre bazı çocuklar sosyal medyada saatlerce cilt bakımı videosu izliyor, günde çok sayıda ürün kullanıyor ve makyajsız şekilde sosyalleşmek istemiyor.
Cilt bakım markası Pai’nin 9-12 yaş aralığındaki 1500 çocukla yaptığı araştırma da tabloyu ortaya koydu. Araştırmaya göre bu yaş grubundaki çocukların yaklaşık yarısı, haftalık olarak birden fazla cilt bakım ürünü kullanıyor. Çocukların önemli bir kısmı ise bu ürünleri, “sorunlu gördükleri ciltlerini düzeltmek” için kullandığını belirtiyor.
Çocuk cildi için riskli ürünler
Dermatologlar, özellikle yaşlanma karşıtı ürünlerin çocuklar için gereksiz ve zararlı olabileceği uyarısında bulunuyor.
NHS danışmanı dermatolog Dr. Jean Ayer, çocuk cildinin doğal olarak sağlıklı ve korunmuş olduğunu belirterek, küçük yaşta yoğun kozmetik kullanımının cilt bariyerine zarar verebileceğini söyledi.
Ayer’e göre retinol gibi aktif maddeler, çocuklarda hassasiyet, kızarıklık, egzama benzeri döküntüler ve uzun vadeli cilt duyarlılığına yol açabiliyor. Uzmanlar, son yıllarda kozmetik ürün kullanan çocuklarda akne ve kontakt dermatit vakalarının arttığını da belirtiyor.
Markalar ve platformlar mercek altında
Küçük yaşta kozmetik kullanımının artması, markaların ve sosyal medya platformlarının sorumluluğunu da gündeme getirdi.
İtalya Rekabet Kurumu, Sephora ve Benefit markalarının sahibi LVMH hakkında iki ayrı soruşturma başlattı. Soruşturmalarda, ürünlerin çocuklar ve ergenler için uygun olmadığına dair bilgilendirmenin yeterli olup olmadığı ve genç influencer’lar üzerinden örtülü reklam yapılıp yapılmadığı inceleniyor.
LVMH ise kurallara uyduğunu, yetkililerle iş birliği yaptığını ve özellikle gençleri hedefleyen bir kampanya yürütmediğini savundu.
TikTok da 18 yaş altındaki kullanıcılara yönelik hedefli reklama izin vermediğini ve genç kullanıcıları korumak için özel önlemler aldığını açıkladı.
Psikolojik etkilerden endişe ediliyor
Uzmanlar, kozmetik içeriklerinin çocuklarda yalnızca fiziksel değil, psikolojik riskler de yaratabileceğini belirtiyor.
Psikolog Alberto Stefana, sosyal medyada sürekli kusursuz cilt ve güzellik içeriklerine maruz kalan çocukların öz güvenlerini beğeni ve yorumlara bağlayabildiğini söyledi. Stefana, bazı çocuklarda yoğun kaygı, utanç ve beden algısı sorunları görülebildiğini ifade etti.
University College London’dan Prof. Jessica Ringrose da çocukların sosyal medyada gördükleri kusursuz görünüm ve ideal hayat algısını gerçek sanabildiğini belirtti. Ringrose’a göre bu durum, çocukların kendilerini yetersiz hissetmesine yol açabiliyor.
Uzmanlar, ebeveynlerin çocukların kozmetik ürün kullanımını ve sosyal medya içeriklerini yakından takip etmesi gerektiğini vurguluyor.
