İthalat Rejimi Kararı'nda yapılan düzenlemelerle çok sayıda sanayi ve tarım ürününü kapsayan yeni uygulamalar yürürlüğe girdi. Düzenleme kapsamında 82 sanayi ürününe ilave gümrük vergisi getirilirken, 42 üründe uygulanan ek mali yükümlülük kaldırıldı. Ayrıca 97 ürünün ithalatında uygulanan referans fiyat yükseltildi, 11 sanayi ürünü için ise ilk kez referans fiyat uygulaması başlatıldı. Sanayi ürünlerinde yerli üretimi desteklemeye yönelik adımlar atılırken, bazı tarım ürünlerinde fiyat artışlarını sınırlamak amacıyla gümrük vergilerinde indirime gidildi.
Ticaret Bakanlığı: Amaç yerli üretimi korumak
Ticaret Bakanlığı, düzenlemelerin yerli üretimin korunması, haksız rekabetin önlenmesi, istihdamın artırılması ve cari açığın azaltılması amacıyla yapıldığını açıkladı. Ekonomim'den Hüseyin Gökçe ve İmam Güneş'in haberine göre sektör temsilcileri de düzenlemelere destek verdi. Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Başkanı Mustafa Gültepe, düşük kur nedeniyle ithalatın üretime kıyasla daha avantajlı hale geldiğini belirterek, alınan kararların yerli üreticiyi haksız rekabete karşı koruyacağını ifade etti.
Tarım ve sanayi ürünlerinde dikkat çeken düzenlemeler
Dış ticarete ilişkin yayımlanan 3 Cumhurbaşkanı Kararı ve 22 ayrı tebliğ ile sanayi ve tarım ürünlerini kapsayan yeni düzenlemeler yürürlüğe girdi. Düzenlemeler kapsamında kuru soğan ithalatında uygulanan gümrük vergisinde indirime gidildi. Semt pazarlarında fiyatların 50 lira seviyesine kadar yükselmesinin ardından, kuru soğan ithalatındaki gümrük vergisi yüzde 49,5'ten yüzde 5'e düşürüldü. Buna karşılık kabuklu ve kabuksuz ceviz ithalatındaki ek mali yükümlülük artırıldı. Makarna ithalatında uygulanan ek mali yükümlülük ise kaldırıldı.
82 ürüne ek vergi getirildi, 42 üründen kaldırıldı
Sanayi ürünlerinde yapılan düzenlemeler kapsamında vites kutuları, oyuncaklar, bakır borular, valfler, elektrik izolatörleri, hava basınçlı püskürtücüler, adi metal kilitler, cerrahi iğneler, sayaçlar ve çeşitli otomotiv parçalarının da aralarında bulunduğu 82 ürüne ek mali yükümlülük getirildi. 42 üründe ise uygulanan ek mali yükümlülük kaldırıldı. En dikkat çeken değişikliklerden biri makarna ithalatında gerçekleşirken, otomobil üretiminde kullanılan kapı kilitlerinde de ilave gümrük vergisi kaldırıldı. Lityum iyon akü ithalatında ise yıl sonuna kadar ilave gümrük vergisi uygulanmayacak.
Kuru soğanda gümrük vergisi yüzde 5'e indirildi
Yaz döneminde fiyatların düşmesi beklenmesine rağmen kuru soğan fiyatlarının 50 liranın üzerine çıkması üzerine ithalat yoluyla fiyatların dengelenmesi amacıyla yeni düzenleme yapıldı. Cumhurbaşkanı Kararı ile 0703.10.19.00.11 GTİP numaralı kuru soğan ithalatında uygulanan yüzde 49,5 oranındaki gümrük vergisi, 26 Ağustos'a kadar geçerli olmak üzere yüzde 5'e indirildi. Kabuklu ceviz ithalatındaki ek mali yükümlülük ton başına 451 dolardan 738 dolara, kabuksuz cevizde ise 1.158 dolardan 1.772 dolara yükseltildi.
Tatlı biberden PET reçinesine kadar birçok üründe değişiklik
Kurutulmuş tatlı biber ithalatındaki gümrük vergisi yüzde 19,5'ten yüzde 41'e çıkarıldı. Dünya Ticaret Örgütü (DTÖ) üyesi olmayan ülkelerden ithal edilen bazı plastik polimer ürünlerine ton başına 328 dolar ek mali yükümlülük getirildi. Poliester sentetik devamsız lif ithalatında uygulanacak gümrük vergisi 21 Eylül'den itibaren yüzde 20 olacak. Diyet mamalarının ithalatında ise Sağlık Bakanlığı tarafından kontrol belgesi düzenlenmesi halinde ek mali yükümlülük uygulanmayacak. Tek kullanımlık içecek şişeleri, gıda ambalajları ve sentetik tekstil elyafı üretiminde kullanılan PET reçinesi ithalatına da üç aşamalı ek mali yükümlülük getirildi. Buna göre ürünün ithalatında 19 Temmuz-30 Aralık 2026 döneminde ton başına 120 dolar, 31 Aralık 2027'ye kadar 115 dolar, 30 Aralık 2028'e kadar ise 110 dolar ek mali yükümlülük uygulanacak. Ayrıca Güney Amerika ülkeleri ve Türk Cumhuriyetlerinin de aralarında bulunduğu birçok ülke için 36 bin tonluk gümrük vergisiz tarife kontenjanı açıldı.
İthalatta Gözetim Uygulamaları kapsamında yayımlanan 9 ayrı tebliğ ile akıllı saat, otomobil lastiği, oyuncak, seramik, cam, debriyaj, korna ve görüntülü telefon sistemleri gibi 97 ürünün gümrük vergisine esas referans fiyatları yükseltildi. Yeni uygulamayla ürünlerin ithalat fiyatı ne olursa olsun, vergilendirme belirlenen yeni referans fiyatlar üzerinden yapılacak. Yeni düzenleme kapsamında serum ampulleri, kaplanmış tel, iskele ve beton kalıp malzemeleri, paslanmaz çelik lavabolar, makaslar, pistonlar, biçerdöver parçaları ile rot ve rot başı ürünlerinin de aralarında bulunduğu 11 sanayi ürünü için ilk kez referans fiyat uygulaması başlatıldı.
