CHP Kocaeli Milletvekili Prof. Dr. Mühip Kanko, Türkiye’nin yerli otomobil projesi TOGG’un açıkladığı mali sonuçlara ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Kanko, AKP hükümetinin kamuoyunun gözünü boyamak ve siyasi rant elde etmek amacıyla projeyi kullandığını öne sürerek, yerli firmaların milyarlarca liralık zararla karşı karşıya bırakıldığını savundu.
TOGG’un mali tablolarına dikkat çeken Kanko, Yönetim Kurulu Başkanlığını Fuat Tosyalı’nın, Başkan Yardımcılığını Ahmet Nazif Zorlu’nun ve CEO’luğunu Gürcan Karakaş’ın yürüttüğü Türkiye’nin Otomobili Girişim Grubu’nun 2025 yılını 14,61 milyar TL zarar ile kapattığını söyledi. Kanko, son iki yıldaki toplam zararın ise yaklaşık 28 milyar TL’ye ulaştığını ifade etti.
TOGG’un ortaklık yapısına da değinen Kanko, şirketin Anadolu Grubu, BMC, Turkcell, Zorlu Holding ve Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) olmak üzere beş ortaklı bir yapıdan oluştuğunu belirtti.
Kanko, ortaklık dağılımının yüzde 23 Anadolu Grubu, yüzde 23 BMC, yüzde 23 Turkcell, yüzde 23 Zorlu Holding ve yüzde 8 TOBB şeklinde olduğunu kaydetti.
“Türkiye’de üretilen araç Almanya’da daha ucuz
TOGG’un fiyat politikasını da eleştiren Kanko, Türkiye’de üretilen bir otomobilin Almanya’da Türkiye’ye kıyasla yaklaşık 700 bin lira daha ucuza satılmasının kabul edilemez olduğunu söyledi.
Kanko, “Türk vatandaşının vergileriyle desteklenen bir proje, yine Türk vatandaşına daha pahalıya sunuluyor. Bu tablo ciddi bir çelişkidir ve izah edilmesi gerekir” ifadelerini kullandı.
“Ortak şirketler de zarar yükü altında”
Açıklamasında ortak şirketlerin mali durumuna da değinen Kanko, özellikle Zorlu Holding’in son yıllarda milyarlarca liralık zarar açıkladığını hatırlattı.
2025 yılı için açıklanan 14,61 milyar TL’lik zararın ortaklık paylarına göre yaklaşık dağılımının şöyle olduğunu belirtti:
Anadolu Grubu (%23): 3,36 milyar TL
BMC (%23): 3,36 milyar TL
Turkcell (%23): 3,36 milyar TL
Zorlu Holding (%23): 3,36 milyar TL
TOBB (%8): 1,17 milyar TL
Kanko, son iki yılda oluşan yaklaşık 28 milyar TL’lik toplam zararın ortaklara yansımasının ise yaklaşık olarak şu seviyede olduğunu ifade etti:
Anadolu Grubu: yaklaşık 6,44 milyar TL
BMC: yaklaşık 6,44 milyar TL
Turkcell: yaklaşık 6,44 milyar TL
Zorlu Holding: yaklaşık 6,44 milyar TL
TOBB: yaklaşık 2,24 milyar TL
“Siyasi propaganda aracı haline getirildi”
Kanko, TOGG projesinin başlangıçta büyük umutlarla tanıtıldığını ancak gelinen noktada milyarlarca liralık zarar, zorlanan ortak şirketler ve tartışmalı fiyat politikalarının gündeme geldiğini öne sürdü.
Hükümetin projeyi ekonomik başarıdan çok siyasi propaganda aracı olarak kullandığını savunan Kanko, bu süreçte milyarlarca liralık zarar ortaya çıktığını iddia etti.
“Türkiye’nin ihtiyacı sürdürülebilir sanayi politikası”
Yerli otomobil üretiminin Türkiye için önemli olduğunu vurgulayan Kanko, kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık ve hesap verebilirliğin sağlanması gerektiğini söyledi.
Kanko, “Yerli ve milli söylemiyle yürütülen projelerin gerçek maliyetleri gizlenmemelidir. Bu projenin finansmanı, verilen teşvikler ve kamu kaynaklarının ne ölçüde kullanıldığı açık şekilde kamuoyuna anlatılmalıdır. Türkiye’nin ihtiyacı slogan değil, sürdürülebilir sanayi politikalarıdır” dedi.
