CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ile Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) verilerine ilişkin yaptığı değerlendirmede, vatandaşların giderek artan borç yükü altında yaşam mücadelesi verdiğini öne sürdü.
Kış, iktidarın ekonomide büyüme söylemine karşın vatandaşın bankalara olan borcunun hızla arttığını belirterek, "İktidar ekonomiyi büyüttüğünü söylüyor ama büyüyen tek şey vatandaşın bankalara olan borcu." ifadelerini kullandı.
BDDK'nın son verilerine göre vatandaşın bireysel kredi kartı borcu 3 trilyon 279 milyar liraya, ihtiyaç kredisi borcu 2 trilyon 544 milyar liraya, kredili mevduat hesabı (eksi hesap) borcu ise 910 milyar liraya ulaştı.
Böylece kredi kartı, ihtiyaç kredisi ve kredili mevduat hesaplarından oluşan toplam bireysel borç 6 trilyon 677 milyar liraya yükseldi.
Kış, söz konusu verilerin yalnızca finansal bir tablo olmadığını belirterek, milyonlarca hanenin ay sonunu borçlanarak geçirdiğini gösterdiğini savundu.
"Kredi kartı artık geçim için kullanılıyor"
Kredi kartı borcunun 2 trilyon 44 milyar liralık bölümünün taksitsiz harcamalardan oluştuğunu kaydeden Kış, bunun vatandaşların uzun vadeli alışverişten çok günlük ihtiyaçlarını karşılamak için kredi kartına yöneldiğini gösterdiğini ifade etti.
TCMB'nin kartlı harcama verilerine dikkat çeken Kış, kartla yapılan harcamalarda market ve alışveriş merkezlerinin 129,8 milyar lira ile ilk sırada yer aldığını, bunu 43 milyar lira ile benzin ve yakıt istasyonları, 42 milyar lira ile çeşitli gıda harcamalarının izlediğini belirtti.
Kış, "Vatandaş kredi kartıyla televizyon almıyor; ekmek alıyor. Tatil planlamıyor; deposunu doldurmaya çalışıyor. Lüks tüketmiyor; mutfağını çevirmeye çalışıyor. Türkiye'de kredi kartı artık alışveriş kartı değil, geçim kartıdır." değerlendirmesinde bulundu.
Takipteki borç 337 milyar liraya çıktı
BDDK verilerine göre tüketici kredileri ve bireysel kredi kartlarında takibe düşen alacakların 337 milyar liraya ulaştığını belirten Kış, bu tutarın 178,8 milyar lirasının kredi kartlarından, 156,2 milyar lirasının ise ihtiyaç kredilerinden kaynaklandığını ifade etti.
Takipteki alacakların yüz binlerce ailenin icra tehdidi altında yaşadığını gösterdiğini öne süren Kış, ekonomik sıkıntıların her geçen gün derinleştiğini savundu.
"Borç sarmalı giderek büyüyor"
Kredili mevduat hesabı kullanımının 910 milyar lirayı aşmasının gelir yetersizliğinin önemli göstergelerinden biri olduğunu belirten Kış, maaşların hesaba yatar yatmaz borç ödemelerine gittiğini, vatandaşların ay bitmeden yeniden kredi kartı ve eksi hesap kullanmak zorunda kaldığını söyledi.
Bu durumun ekonomik bir döngü değil, giderek büyüyen bir borç sarmalı olduğunu dile getiren Kış, mevcut tablonun sürdürülebilir olmadığını ifade etti.
"Ekonomi değil, borç büyüyor"
Ekonomik göstergelerin vatandaşın günlük yaşamıyla örtüşmediğini savunan Kış, üretimin değil borçların arttığını öne sürdü.
Vatandaşların artık gelecek planı yapmak yerine kredi kartı son ödeme tarihlerini hesapladığını belirten Kış, insanların bankalara değil kendi emeklerinin karşılığına güvenerek yaşayabildiği bir ekonomik düzenin oluşturulması gerektiğini söyledi.
