2026-2027 eğitim-öğretim yılının başlamasına sayılı günler kala velilerin okul alışverişi telaşı yerini artan masrafların yarattığı endişeye bıraktı. 7 Eylül’de başlayacak uyum haftası ve 14 Eylül’de başlayacak yeni eğitim dönemi öncesinde kırtasiye ürünlerinin fiyatları ailelerin bütçesindeki yükü artırdı.
CHP Mersin Milletvekili Gülcan Kış, kırtasiye ürünlerindeki güncel fiyatları gündeme taşıyarak özellikle birinci sınıfa başlayacak çocukların aileleri üzerindeki mali yükün boyutuna dikkat çekti. Kış, temel kırtasiye ihtiyaçlarının toplam maliyetinin yaklaşık 7 bin lirayı bulduğunu söyledi.
Çanta 2 bin, matara bin lira
Kış’ın paylaştığı fiyatlara göre ortalama bir okul çantasının fiyatı 2 bin liraya, bir düzine kurşun kalemin fiyatı 326 liraya, bir silginin fiyatı 40 liraya kadar çıkıyor. Kareli ve çizgili 80 yaprak defterlerden oluşan bir set yaklaşık 700 liraya, ortalama bir su matarası ise bin liraya kadar ulaşıyor.
Okul alışverişinin yalnızca kırtasiye ürünleriyle sınırlı olmadığını belirten Kış, kıyafet, ayakkabı, beslenme ve servis giderlerinin de ailelerin karşısına çıktığını söyledi.
Kış, “Birinci sınıfa başlayacak bir çocuğun yalnızca temel kırtasiye ihtiyaçlarını karşılamak bugün 7 bin lirayı buluyor. Bunun okul kıyafeti var, ayakkabısı var, beslenmesi var, servisi var. Üstelik kırtasiye masrafı bir kez yapılıp bitmiyor. Kalem bitecek, defter dolacak, malzemeler yıl içerisinde yeniden alınacak. Evinde iki ya da üç öğrencisi olan bir ailenin karşı karşıya kaldığı maliyeti düşünün.” dedi.
Asgari ücretin 28 bin 75 lira olduğunu hatırlatan Kış, yalnızca bir öğrencinin başlangıç kırtasiye giderinin asgari ücretin yaklaşık dörtte birine karşılık geldiğini belirtti.
Kış, “Milyonlarca aile daha ayın başında kirasını, faturasını, mutfak masrafını nasıl ödeyeceğini düşünüyor. Şimdi buna okul masrafı eklendi. Anne babalar çocuklarının en temel eğitim ihtiyaçlarını karşılayabilmek için hangi ihtiyaçlarından vazgeçeceklerini hesaplıyor. Eylül artık veliler için okul heyecanının yaşandığı bir ay olmaktan çıktı, dert ayına dönüştü.” ifadelerini kullandı.
“Eğitim okulun kapısında eşitsiz başlıyor”
Ekonomik koşulların çocukların eğitim hayatına başlangıcını da etkilediğini vurgulayan Kış, fırsat eşitliğinin yalnızca okul ve derslik sayısıyla ölçülemeyeceğini söyledi.
Kış, “Bir çocuğun çantasını eksiksiz doldurabilmek dahi ailenin gelirine bağlı hale gelmişse orada fırsat eşitliğinden söz edemeyiz. Eğitim daha okulun kapısından girilmeden eşitsiz başlıyor. Bir tarafta istediği malzemeyi alabilen çocuklar, diğer tarafta defterini, kalemini eksik almak zorunda kalan çocuklar var.” dedi.
Kırtasiye esnafının da artan maliyetler ve zincir marketlerin sektöre girmesi nedeniyle zor durumda olduğunu belirten Kış, özellikle okul sezonunda büyük marketlerin kırtasiye ürünlerindeki rekabetinin mahalle esnafını olumsuz etkilediğini ifade etti.
Kış, “Yılın 12 ayı dükkânının kirasını ödeyen, vergisini veren, çalışanının maaşını ödeyen, yalnızca kırtasiyecilik yaparak ayakta kalmaya çalışan esnafımız var. Okul dönemi geldiğinde ise dev zincirler istediği ürünü istediği miktarda rafına koyuyor. Küçük esnaf bu rekabetin karşısında yalnız bırakılıyor.” diye konuştu.
“Çocuk da veli de esnaf da korunmalı”
Milli Eğitim Bakanlığı ve Ticaret Bakanlığı’na çağrıda bulunan Kış, yeni eğitim yılı öncesinde hem aileleri hem de kırtasiye esnafını rahatlatacak adımlar atılması gerektiğini söyledi.
Kış; kırtasiye ürünlerindeki vergi yükünün azaltılmasını, dar gelirli ailelere doğrudan eğitim ve kırtasiye desteği sağlanmasını ve okullarda en az bir öğün ücretsiz yemek uygulamasının hayata geçirilmesini istedi.
Zincir marketlerin okul ve kırtasiye ürünlerindeki satışlarının küçük esnaf üzerindeki etkisinin de değerlendirilmesi gerektiğini belirten Kış, “Eğitimin temel ihtiyaçları lüks değildir. Defter lüks değil, kalem lüks değil, çanta lüks değil. Devletin görevi çocuğun eğitim hakkını ailesinin cüzdanına teslim etmek değil, o hakkı güvence altına almaktır.” dedi.
Kış, yeni eğitim döneminin çocuklar, veliler ve esnaf açısından ekonomik kaygılarla başlamaması gerektiğini belirterek sözlerini şöyle tamamladı:
“Çocuklarımız okula eksik malzemeyle, anne babalar borç hesabıyla, kırtasiye esnafı da kepenk kapatma korkusuyla yeni eğitim yılına başlamamalı. Eğitimde fırsat eşitliği sınıfın kapısından girdikten sonra değil, o çantayı doldurabilmekten başlar.”
