Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) İstanbul Milletvekili Fethi Açıkel, "Varlık Barışı" düzenlemesine yönelik iddiaların yoğunlaştığını belirterek, konuyu Meclis gündemine taşıdı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek'in yanıtlaması istemiyle soru önergesi veren Açıkel, "Sürekli tekrar eden af politikaları, vergisini düzenli ödeyen vatandaşlar ile dürüst mükellefler aleyhine ciddi bir adaletsizlik yaratmakta, devletin mali disiplin ve hukuk devleti ilkesine olan güveni zedelemektedir. Ekonomik programın şeffaflık, mali disiplin, kayıt dışılıkla mücadele ve uluslararası finansal güven temelinde yürütüldüğünün ifade edildiği bir dönemde, yeniden varlık barışı hazırlığı iddiaları kamu yararı açısından açıklığa kavuşturulması gereken ciddi bir denetim konusudur" dedi.
Açıkel, önerinin gerekçesinde şu ifadelere yer verdi:
"Son dönemde çeşitli medya kuruluşlarında yer alan haberler, ekonomi yazarlarının değerlendirmeleri ve kamuoyunda yapılan tartışmalarda, Hazine ve Maliye Bakanlığı’nın yeni bir 'Varlık Barışı' düzenlemesi üzerinde çalıştığı yönünde iddialar gündeme gelmektedir. Özellikle yurtdışındaki varlıkların Türkiye’ye getirilmesine yönelik yeni teşvikler hazırlanabileceği, yurtdışında bulunan Türk sermayesinin ülkeye dönüşünü kolaylaştıracak vergi ve denetim avantajlarının planlandığı, bu kapsamda geçmiş yıllarda birçok kez uygulanan 'Varlık Barışı' benzeri bir düzenlemenin yeniden gündeme alınabileceği ifade edilmektedir.
Türkiye’de 2008 yılından bu yana farklı isimler ve kapsamlarla 2008, 2013, 2016, 2018, 2020 ve 2022 yıllarında çeşitli varlık barışı uygulamaları hayata geçirilmiştir. Bu düzenlemeler kamuoyuna çoğunlukla ekonomiye kaynak girişi sağlama amacıyla sunulmuş olsa da, geçmiş uygulamalar ciddi tartışmalara neden olmuştur. Özellikle kaynağı belirsiz servetlerin sorgulanmaksızın finansal sisteme dahil edilmesi; kara para aklama, vergi kaçırma, kayıt dışı ekonomi, yasa dışı bahis gelirleri, uyuşturucu ticareti, kaçakçılık faaliyetleri, altın ve kıymetli maden kaçakçılığı ile uluslararası yaptırımların ve ambargoların delinmesi bakımından Türkiye açısından önemli riskler yaratmaktadır."
"Son yıllarda özellikle altın ticareti, transit ticaret, ihracat istisnaları ve finansal sistem üzerinden yaptırım delme iddiaları uluslararası düzeyde dikkat çekmiş; Türkiye uzun süre FATF gri listesinde yer almış ve kara paranın aklanmasıyla mücadelede ciddi bir itibar kaybı yaşamıştır. Gri listeden yeni çıkılmış bir dönemde, denetimi zayıf yeni af mekanizmalarının yeniden gündeme gelmesi Türkiye’nin yeniden uluslararası finansal gözetim ve yaptırım riskiyle karşı karşıya kalmasına yol açabilecektir.
Geçmiş varlık barışı uygulamalarında beklenen ölçüde kalıcı ve şeffaf sermaye girişi sağlanamadığı yönünde eleştiriler bulunmakta; buna karşılık kayıt dışı servetin meşrulaştırılması ve vergi adaletinin bozulması eleştirileri güçlenmektedir. Sürekli tekrar eden af politikaları, vergisini düzenli ödeyen vatandaşlar ile dürüst mükellefler aleyhine ciddi bir adaletsizlik yaratmakta, devletin mali disiplin ve hukuk devleti ilkesine olan güveni zedelemektedir. Ekonomik programın şeffaflık, mali disiplin, kayıt dışılıkla mücadele ve uluslararası finansal güven temelinde yürütüldüğünün ifade edildiği bir dönemde, yeniden varlık barışı hazırlığı iddiaları kamu yararı açısından açıklığa kavuşturulması gereken ciddi bir denetim konusudur."
Fethi Açıkel, Bakan Şimşek'e şu soruları yöneltti:
Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından 2026 yılı içerisinde yeni bir 'Varlık Barışı' düzenlemesi hazırlanmakta mıdır?
Son dönemde çeşitli medya kuruluşlarında yer alan yeni bir 'Varlık Barışı' hazırlığına ilişkin haber, yorum ve değerlendirmeler Bakanlığınız bünyesinde yürütülen herhangi bir hazırlık, taslak çalışma veya politika değerlendirmesine mi dayanmaktadır?
2008 yılından bugüne kadar yürürlüğe konulan varlık barışı uygulamalarından toplam kaç kişi ve kaç şirket yararlanmıştır?
Söz konusu düzenlemeler kapsamında Türkiye’ye bildirilen toplam varlık tutarı ne kadardır?
Bu tutarın ne kadarı fiilen Türkiye finansal sistemine girmiştir?
Bu uygulamalardan yararlanan varlıkların kaynağına ilişkin MASAK, vergi denetimi veya adli makamlar tarafından sonradan başlatılan inceleme ve soruşturma sayısı kaçtır?
Geçmiş varlık barışı uygulamaları kapsamında suç gelirlerinin aklanması, altın kaçakçılığı, yasa dışı bahis, ambargo delme veya uluslararası yaptırımların ihlaliyle bağlantılı işlem tespiti yapılmış mıdır?
Türkiye’nin FATF gri liste sürecinden yeni çıktığı dikkate alındığında, yeni bir varlık barışı uygulamasının yeniden gri liste riskini artırabileceğine ilişkin Bakanlığınızca bir etki analizi yapılmış mıdır?
OECD, FATF ve uluslararası finans kuruluşları nezdinde yeni bir varlık barışı düzenlemesinin yaratacağı itibar ve yaptırım risklerine ilişkin resmi bir değerlendirme mevcut mudur?
Vergi affı ve varlık barışı uygulamalarının süreklilik kazanmasının vergi adaleti ve kayıt dışı ekonomi üzerindeki olumsuz etkilerine ilişkin Bakanlığınızın çalışması var mıdır?
Hükümetin ekonomik programı kapsamında kayıt dışılıkla mücadele hedeflenirken, kaynağı sorgulanmaksızın servet girişini kolaylaştıracak yeni bir düzenleme hangi gerekçeyle gündeme alınmaktadır?
