Arnavutluk'ta yaklaşık iki aydır devam eden çevre protestoları, hükümet karşıtı gösterilere dönüşerek büyümeye devam ediyor. Başkent Tiran'da parlamento binası önünde toplanan protestocular, koruma altındaki bölgelerde hayata geçirilmesi planlanan Trump ailesi bağlantılı turizm yatırımlarına tepki gösterdi.
Göstericiler, parlamentodaki oturuma katılmak üzere gelen milletvekilleri ve bakanların resmi araçlarına yumurta attı. Eylemciler, hükümetin doğal koruma alanlarında büyük ölçekli turizm projelerine izin verdiğini savundukları yasal düzenlemelerin geri çekilmesini talep etti.
Protestoların odağında lüks turizm projeleri var
Yerel basında yer alan bilgilere göre, protestoda kullanılan bazı yumurtaların üzerine Başbakan Edi Rama ile milletvekillerinin isimleri yazıldı. Olayda yaralanan olmazken, araçlarda ciddi bir hasar oluşmadığı bildirildi.
Gösterilerin merkezinde, ABD Başkanı Donald Trump'ın damadı Jared Kushner'ın yatırım şirketi Affinity Partners ile bağlantılı olduğu belirtilen turizm projeleri bulunuyor.
Projeler kapsamında Arnavutluk'un güneyindeki Vjosa-Narta koruma alanına yakın Zvërnec kıyıları ile Sazan Adası'nda oteller, villalar ve turistik tesisler inşa edilmesi planlanıyor. Bölge; flamingolar, Akdeniz fokları, deniz kaplumbağaları ve çok sayıda göçmen kuş türü için önemli yaşam alanları arasında yer alıyor.
Projelerin toplam yatırım büyüklüğünün yaklaşık 5 milyar avroya ulaşabileceği ifade ediliyor.
Çevre yasası tartışmaları büyüyor
Protestocular, 2024 yılında Korunan Alanlar Yasası'nda yapılan değişikliklerin, büyük turizm yatırımlarının doğal koruma bölgelerinde hayata geçirilmesini kolaylaştırdığını savunuyor.
Eleştiriler, çevresel denetim mekanizmalarının zayıflatıldığı ve yatırım kararlarında merkezi yönetime daha geniş yetkiler tanındığı yönünde yoğunlaşıyor. Avrupa Parlamentosu'ndaki bazı üyeler de söz konusu projelerin Arnavutluk'un Avrupa Birliği çevre standartlarına uyum sürecini olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Mayıs ayı sonunda başlayan ve "Flamingo Devrimi" olarak anılan gösteriler ise zamanla yalnızca çevre mücadelesi olmaktan çıkarak yolsuzluk iddiaları, kamu arazilerinin kullanımı, şeffaflık talepleri ve Başbakan Edi Rama'nın istifasını isteyen geniş kapsamlı bir hükümet karşıtı harekete dönüştü.
Başbakan Edi Rama ise projelerin ülkeye yüksek gelir grubuna yönelik turizm yatırımları kazandıracağını savunuyor. Rama, yatırımların çevre mevzuatına uygun şekilde yürütüleceğini belirterek projelerden geri adım atılmayacağını açıkladı.
Arazi satışıyla ilgili soruşturma sürüyor
Projelere ilişkin tartışmalar çevresel kaygılarla sınırlı kalmıyor. Arnavutluk'un organize suç ve yolsuzlukla mücadele savcılığı, proje alanındaki bazı arazilerin satışında sahte tapu belgeleri kullanıldığı iddialarını da soruşturuyor.
Reuters'ın incelediği belgelere göre, araziyi Jared Kushner bağlantılı bir şirkete satan iş insanı Artur Shehu hakkında kara para aklama ve sahte mülkiyet belgeleri düzenleme suçlamaları bulunuyor. Shehu suçlamaları reddederken, Jared Kushner, yatırım şirketi Affinity Partners veya projeyi geliştiren firmalar hakkında herhangi bir suçlama yöneltilmiş değil.
