İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in enerji maliyetlerine ilişkin açıklamalarına tepki göstererek, "Kırmızı çizgiler artık mazide kaldı" dedi. Tahran'ın taleplerinin karşılanması durumunda Hürmüz Boğazı'nın 2 gün içinde açılmasını öngören plan üzerinde müzakerelerin sürdüğünü belirten Arakçi, ABD makamları ile doğrudan bir görüşme planlarının bulunmadığını vurguladı.
Almanya Başbakanı Merz'e sert tepki
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD merkezli X platformundaki hesabından yaptığı paylaşımda, Almanya Başbakanı Friedrich Merz’in ABD ile İran arasındaki gerilimin Avrupa’ya 100 milyar avrodan fazla enerji maliyeti yüklediği yönündeki açıklamasına tepki gösterdi. Merz’in geçen yıl İsrail ve ABD’nin İran’a yönelik bombardımanları başladığında bu saldırıları övgüyle karşıladığını belirten Arakçi, Almanya Başbakanı’nın tutumunu “Avrupa’nın kirli işlerini yapmak” sözleriyle niteledi.
Avrupa’nın karşı karşıya kaldığı 100 milyar avroyu aşan enerji maliyetinin, İran Silahlı Kuvvetlerinin kendilerine zarar vermeye cüret edenlere indireceği “dünyayı sarsacak darbeye kıyasla hiçbir şey” olduğunu savunan Arakçi, paylaşımını “Kırmızı çizgiler artık mazide kaldı” sözleriyle tamamladı.
Hürmüz Boğazı'nın açılması için iki günlük plan masada
Arakçi, ABD Başkan Yardımcısı JD Vance'in barış müzakerelerini yeniden başlatmak amacıyla İran'ın üst düzey güvenlik yetkilisi Muhsin Rızai'ye gönderdiği öne sürülen mektubu dikkatle incelediklerini ve konunun ilgili kurullarda ele alındığını belirtti. ABD'li yetkililerle herhangi bir görüşme planlarının bulunmadığını ve bu yönde ortaya atılan iddiaların gerçeği yansıtmadığını ifade eden Arakçi, mevcut durumda ABD ile görüşmeye de gerek görmediklerini aktardı.
Arabulucu ülkeler olan Katar ve Pakistan ile görüşmelerin sürdüğünü söyleyen Arakçi, ABD’nin İran’ın şartlarını kabul etmesinin ardından müzakerelerin doğrudan mı yoksa dolaylı mı olacağına karar verileceğini vurguladı. Vance’in mektubunun ABD’nin diyalog kapısını açma ve daha geniş bir mutabakata varma yönündeki çabasının olumlu bir adım olarak değerlendirilebileceğini belirten Arakçi, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılmasına dair şu ifadeleri kullandı:
"Katar tarafı, önerimizin uygulanma süresinin 5 güne indirilmesini istemişti. Gelinen aşamada ise bu sürenin 2 güne düşürülmesi yönünde bir öneri üzerinde duruluyor."
Savaş ihtimalini de göz ardı etmediklerini ve tüm senaryolara hazırlıklı olduklarını kaydeden Arakçi, Hürmüz Boğazı'nın açılma şartını İran ve Umman tarafından belirlenen yeni geçiş rotasının kabul edilmesine ve alternatif güzergahların kapatılmasına bağladıklarını bildirdi. Arakçi ayrıca, ABD'nin İran'ın petrol satışına yönelik muafiyeti yeniden yürürlüğe koymasını ve Katar'dakiler dahil olmak üzere ülkesinin dondurulmuş tüm varlıklarının serbest bırakılmasını talep ettiklerini sözlerine ekledi.
Hürmüz Boğazı'nın jeopolitik önemi ve uluslararası enerji ticareti
Basra Körfezi'ni Umman Körfezi ve Arap Denizi'ne bağlayan Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin en kritik ve stratejik deniz geçiş noktalarından biridir. Küresel petrol tüketiminin hatırı sayılır bir kısmının deniz yoluyla taşındığı bu dar boğaz, Orta Doğu'daki üretici ülkelerin (Suudi Arabistan, İran, Irak, BAE, Kuveyt ve Katar) ham petrol ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) sevkiyatları için hayati bir koridor oluşturur.
Tarihsel süreçte bölgede yaşanan siyasi ve askerî gerilimlerde İran tarafından kapatılma tehditleriyle gündeme gelen Hürmüz Boğazı, küresel enerji arz güvenliği açısından kritik bir eşiktir. Boğazın ulaşıma kapanması ya da geçişlerin kısıtlanması, uluslararası piyasalarda petrol fiyatlarının aniden tırmanmasına ve dünya genelinde derin enerji krizlerine yol açabilecek ekonomik bir baskı unsuru olarak değerlendirilmektedir.
