Dünya siyasetinin odağı temmuz ayında Ankara’da düzenlenecek NATO Zirvesi’ne çevrildi. NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, Karadağ’ın başkenti Podgorica’da Karadağ Başbakanı Milojko Spajić ile düzenlediği ortak basın toplantısında zirveye ilişkin önemli mesajlar verdi.
Rutte, “Ankara’daki NATO Zirvesi’ne artık yalnızca birkaç hafta kaldı. Atlantik’in her iki yakasındaki 1 milyar insan için güvenliği sağladığımızı ve verdiğimiz sözleri yerine getirdiğimizi göstereceğiz” ifadelerini kullandı.
Zirvenin ana gündemi Ukrayna ve savunma kapasitesi olacak
Rutte, zirvede Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi ve savunma harcamalarının somut askeri kapasiteye dönüştürülmesinin öncelikli başlıklar arasında yer alacağını belirtti.
Savunma sanayi altyapısının güçlendirilmesinin kritik önem taşıdığını vurgulayan NATO Genel Sekreteri, hem ABD’de hem de Avrupa’da mevcut üretim kapasitesinin ihtiyaçları karşılamakta yetersiz kaldığını söyledi. Rutte, bunun Atlantik ittifakının birlikte çözmesi gereken ortak bir sorun olduğunu kaydetti.
Toplantıda ayrıca NATO’nun ihtiyaç duyduğu kritik askeri kabiliyetlerin geliştirilmesi ve savunma üretiminin hızlandırılması konularının ayrıntılı şekilde ele alınması bekleniyor.
ABD’li yetkililerden “hayatta kalma reçetesi”
Zirve öncesinde Pentagon yetkilileri, eski Ulusal Güvenlik Konseyi direktörleri ve istihbarat çevrelerinden oluşan üst düzey isimler tarafından dikkat çeken bir rapor hazırlandı.
Atlantic Council için kaleme alınan değerlendirmede, NATO’nun geleceğine ilişkin dört temel öneri öne çıktı. Raporda, özellikle ABD Başkanı Donald Trump döneminin güvenlik yaklaşımına dikkat çekildi.
ABD’nin Atina Büyükelçisi Kimberly Guilfoyle’un geçtiğimiz günlerde Trump’ın bu yaz Türkiye ve Yunanistan’ı ziyaret edeceğini açıklaması da Ankara Zirvesi’ne yönelik beklentileri artırdı.
Arktik ve Hürmüz için yeni NATO planı
Raporda öne çıkan başlıklardan biri Arktik bölgesindeki güvenlik yapılanması oldu. “Arctic Sentry” faaliyetinin daha somut hale getirilmesi gerektiği belirtilirken, Hürmüz Boğazı’ndaki deniz güvenliğinin NATO operasyonuna dönüştürülmesi önerildi.
Söz konusu operasyonun, İtalya’nın Napoli kentindeki NATO komutanlığına bağlanması gerektiği ifade edildi.
ABD yükünü Avrupa’ya devretmek istiyor
Raporda dikkat çeken bir diğer öneri ise NATO’nun doğu kanadındaki askeri yük paylaşımıyla ilgili oldu.
Polonya ve Baltık ülkelerindeki askeri varlığın büyük bölümünü üstlenen ABD’nin yükünün artık Batı Avrupalı müttefiklere devredilmesi gerektiği savunuldu. Ankara Zirvesi’nde Batılı üyelerin doğu kanadındaki ülkelerde tam operasyonel tugay seviyesinde taahhüt vermesinin kritik bir adım olacağı belirtildi.
NATO bürokrasisi için yeni yapı önerisi
ABD’li yetkililer, NATO’nun ağır işleyen bürokratik yapısının günümüz güvenlik tehditlerine hızlı yanıt vermekte zorlandığını ifade etti.
Bu kapsamda Ankara Zirvesi’nde bir “Geçiş Planlama Grubu” kurulması önerildi. Söz konusu yapının, ABD’nin Avrupa’daki askeri yükünü azaltma sürecini koordine etmesi ve oluşabilecek güvenlik boşluklarının Avrupa orduları tarafından nasıl doldurulacağını planlaması hedefleniyor.
Raporda son olarak NATO’nun her yıl yüksek gerilimli zirveler düzenlemesinin ittifakın gerçek kapasitesine katkı sağlamadığı savunuldu.
Ankara Zirvesi sonrasında toplantı sıklığının azaltılması gerektiği belirtilirken, NATO’nun manşet odaklı kriz yönetimi yerine sahadaki hazırlık kapasitesine yoğunlaşmasının daha doğru olacağı görüşü dile getirildi.
