ABD Hazine Bakanlığı tarafından 4 Kasım’da duyurulan yeni yaptırımlar, İran’ın petrol ve havacılık sektörlerini hedef alan 13902 sayılı Başkanlık Kararnamesi çerçevesinde hayata geçirildi. Karar; Hindistan merkezli bir denizcilik ağını kapsayan düzenlemelerin yanı sıra Türkiye merkezli Fugo Ground Services şirketini de hedef aldı.
ABD Hazine Bakanlığına bağlı Yabancı Varlıklar Kontrol Ofisi (OFAC), Türkiye merkezli Fugo şirketinin ABD yaptırımları altındaki İran hava yolu şirketlerine yer hizmetleri ve çeşitli operasyonel destekler sunmaya devam ettiğini belirtti. Açıklamada, Fugo’nun Iran Air Tour, Saha Airlines, Sepehran Airlines, Varesh Airlines, Taban Airlines ve Ata Airlines ile doğrudan hizmet anlaşmalarının bulunduğu ifade edildi.
Bakanlık, şirketin bu hava yollarından bazılarına, 8 Eylül 2026’da yaptırım listesine alınmalarının ardından geçen haftalarda da hizmet vermeye başladığını vurguladı. ABD yönetimi, İran’ın bazı ticari hava yolu şirketlerini savaşçı, silah, hassas teknoloji, altın ve nakit para nakliyatı için kullandığını öne sürerek, Tahran'ın havacılık sektörüne destek veren uluslararası kişi ve kuruluşların da yaptırım hedefi olacağını kaydetti.
Hindistan merkezli denizcilik ağı hedef alındı
Açıklanan yeni yaptırım paketi kapsamında yalnızca Türk şirketi değil, Suniel Kumar Sharma ve eşi Jaspreet Preeti Shahid’in yönettiği öne sürülen Hindistan merkezli bir denizcilik ağı da yaptırım listesine eklendi.
ABD Hazine Bakanlığı, söz konusu ağın “gölge filo” olarak adlandırılan ve İran petrolünü taşıyan gemilere sahte bayrak ile denizcilik sertifikaları sağlayarak uluslararası yaptırımların delinmesine öncülük ettiğini belirtti. Ağın, farklı ülkelerin denizcilik otoritelerini taklit eden sahte internet siteleri kurduğu ve bu yolla İran petrol sevkiyatlarının sürdürülmesine olanak tanıdığı ifade edildi. Sharma ve Shahid’in yanı sıra ağla bağlantılı iki Hindistan vatandaşı ile dokuz şirket de yaptırım kapsamına alındı.
ABD Hazine Bakanı Scott Bessent'ten kararlılık mesajı
Yeni yaptırımlara ilişkin değerlendirmelerde bulunan ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, “Ekonomik Dışlama Operasyonu kapsamında ya bizimlesiniz ya da bize karşısınız. Nerede olduğunuzu biliyoruz ve İran rejimini karadan, denizden veya havadan desteklemeye devam edenlere yaptırım uygulayacağız” ifadelerini kullandı. 24 Ağustos 2026’da ilan edilen operasyonun temel amacının, İran’ın petrol gelirlerini kesmek ve yaptırımları aşmak için kurduğu finansal ağları çökertmek olduğu hatırlatıldı.
Yaptırımların hukuki ve mali sonuçları
Alınan yeni kararlar doğrultusunda, yaptırım listesine dahil edilen gerçek ve tüzel kişilerin ABD’de bulunan ya da ABD’li vatandaşların kontrolü altındaki tüm mal varlıkları donduruldu. Ayrıca, bu kişi ve şirketlerin doğrudan veya dolaylı olarak yüzde 50 ve üzerinde hisseye sahip olduğu diğer kuruluşlar da aynı kısıtlamalara tabi tutuldu.
Özel bir izin veya muafiyet bulunmadığı sürece ABD’li kişi ve kurumların listedeki taraflarla ticari işlem yapması yasaklanırken, bakanlık yetkilileri yaptırımların delinmesinin hem yerli hem de yabancı aktörler açısından ağır hukuki ve cezai müeyyideler doğurabileceğini bildirdi.
