ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik yaklaşımı, Basra Körfezi’ne benzeri görülmemiş bir askeri yığınak yapılmasıyla yeni bir evreye girdi. CNN’in emniyet ve istihbarat analisti John Miller, Trump’ın stratejisini İran’ın nükleer heveslerini sona erdirmek ve bölgedeki ekonomik entegrasyonu desteklemek arasında ince bir çizgide yürüyen “havuç-sopa” taktiği olarak değerlendiriyor.
Miller’ın analizine göre Trump, İran’dan nükleer silahlar, kıtalararası balistik füzeler ve vekil güç ağlarından vazgeçmesini isterken, karşılığında ekonomik refah, yaptırımların kalkması ve uluslararası meşruiyet gibi teşvikler sunuyor. Haziran 2025’te nükleer tesislerin vurulması ve Hizbullah’a verilen darbeler, İran’ın elini zayıflatmış ve Trump’ın müzakere masası kurmasını kolaylaştırmıştı.
Trump, Birlik Konseyi konuşmasında İran’ın nükleer silah edinmesini engellemeyi hedeflediğini belirtirken, askeri tehditlerin tüm detaylarını paylaşmadı. Miller, ABD’nin İran’dan sahip olduklarını bırakmasını istemediğini, sahip olmadığı hemen her şeyi vermeye hazır olduğunu vurguluyor.
Üç başlıkta Trump’ın talepleri
Analist, Trump’ın taleplerini üç başlıkta özetliyor: İran’ın nükleer silah programını yeniden inşa etmemesi, kıtalararası balistik füze (ICBM) programının durdurulması ve Devrim Muhafızları destekli terör/vakil güçlerin yeniden yapılandırılmaması. Bu şartları kabul eden İran, ekonomik yaptırımların kaldırılması ve uluslararası alanda dışlanmışlığının sona ermesi gibi kazanımlar elde edecek.
İran Dışişleri Bakanlığı ise Trump’ın açıklamalarını “büyük yalanlar” olarak nitelendirerek Beyaz Saray’ı dezenformasyon kampanyası yürütmekle suçladı. Miller, İran’ın geçmişte uranyumu silah yapımına uygun seviyelere zenginleştirdiğini hatırlatarak, anlaşmaların ekonomik teşviklerin silahlanma ve terör finansmanına dönüşmesini engelleyecek doğrulama mekanizmalarını içermesi gerektiğini vurguluyor.
Miller, İran rejiminin devrim ve dış müdahalelere karşı bağımsızlık odaklı olduğunu, ancak ekonomik kriz ve halk protestoları karşısında esneklik gösterebileceğini belirtiyor. Analist, Trump ve İran dini lideri Ali Hamaney için kritik bir karar anının yaklaştığını ve ABD’nin bölgede uzun süre bu kadar büyük bir askeri güç tutamayacağını ifade ediyor.
