Türkiye tarihinin en büyük felaketlerinden biri olarak kayıtlara geçen 6 Şubat 2023 depremlerinin üçüncü yılına girildi. Kahramanmaraş merkezli, 7,8 ve 7,5 büyüklüğündeki depremler 11 ilde milyonlarca kişiyi etkiledi. Resmi verilere göre depremlerde 53 bin 725 kişi hayatını kaybetti, 107 bin 213 kişi yaralandı.
Aradan geçen üç yıla rağmen deprem bölgesinde kayıpların izleri silinmedi. Hâlâ bulunamayan cenazeler ve kimliği tespit edilemeyen mezarlar, felaketin en ağır sonuçlarından biri olarak varlığını koruyor. Deprem davalarında ise çok sayıda sanık hakkında “iyi hâl indirimi” uygulanması ve bazı dosyalarda beraat kararları verilmesi, yakınlarını kaybeden ailelerin tepkisini çekiyor. Aileler, adalet arayışlarını sürdürmeye devam ediyor.
“Depremin ilk haftasında 2,2 milyon kişinin bölgeden ayrıldı”
İçişleri Bakanlığı, Nisan 2023’te yaptığı açıklamada deprem bölgesinde 345 noktada çadır kent, 305 noktada ise konteyner kent kurulduğunu duyurdu. Bu çadırlarda barınan kişi sayısının 2 milyon 626 bin 212, konteynerlerde kalanların sayısının ise 78 bin 718 olduğu bildirildi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 3 Şubat 2024’te yaptığı açıklamada deprem bölgesine 1 milyon çadır gönderildiğini, 215 binin üzerinde konteyner kurulduğunu, 349 bin haneye kira yardımı yapıldığını ve taşınma ile destek ödemelerinde bulunulduğunu ifade etti.
Ankara Yıldırım Beyazıt Üniversitesi Göç Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi’nin Durum Değerlendirme Raporu’na göre depremden etkilenen illerde kayıtlı Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı sayısı 14 milyon 13 bin 196. Bu rakam, Türkiye nüfusunun yüzde 16,43’üne karşılık geliyor.
Rapora göre depremden sonraki 21’inci günde bölgeden tahliye edilen kişi sayısı 528 bine ulaştı. Bir Mart 2023 itibarıyla bu sayı 811 bini aşarken, depremin ilk haftasında 2,2 milyon kişinin bölgeden ayrıldığı, bir Mart’ta ise bu sayının 3,3 milyon olarak güncellendiği kaydedildi.
“360 binden fazla yurttaş hâlâ konteynerlerde yaşıyor”
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı’nın 2026 raporu, deprem bölgesinde barınma ve istihdam sorunlarının sürdüğünü ortaya koydu. Rapora göre üç yıl geçmesine rağmen 360 binden fazla yurttaş hâlâ konteynerlerde yaşıyor. Bölgedeki işsizlik oranlarının Türkiye ortalamasının üzerinde seyrettiği belirtiliyor.
Cumhuriyet’ten Mustafa Çakır’ın haberine göre, bölgenin fert başına milli gelir seviyesi artış göstermesine rağmen Türkiye ortalamasının altında kaldı. Depremlerden etkilenen 11 ilin ortalama kişi başı gayrisafi yurt içi hasılası 2023 yılında 7 bin 51 dolar iken, 2024 yılında 9 bin 303 dolar olarak hesaplandı.
Raporda yer alan “aktif kullanılan konteyner sayısı” verilerine göre, 26 Ocak 2026 itibarıyla 360 bin 455 kişi konteynerlerde barınıyor. Kentlerde 223 bin 72, kırsalda ise 137 bin 383 kişi konteynerlerde yaşıyor. Toplam konteyner kent sayısı 242 olarak açıklandı.
Konteynerlerde yaşayanların en fazla olduğu il 156 bin 973 kişiyle Hatay oldu. Hatay’ı 67 bin 664 kişiyle Malatya ve 55 bin 264 kişiyle Kahramanmaraş izledi.
Depremde kaç bina yıkıldı?
ANKA’nın aktardığı Cumhurbaşkanlığı raporuna göre, depremden etkilenen 11 ilde toplam 2 milyon 618 bin 697 bina bulunuyordu. Altı Mart 2023 itibarıyla 1 milyon 712 bin 182 binada yapılan hasar tespit çalışmalarında 35 bin 355 binanın yıkıldığı, 17 bin 491 binanın acil yıkılması gerektiği belirlendi. Ayrıca 179 bin 786 bina ağır, 40 bin 228 bina orta ve 431 bin 421 bina az hasarlı olarak tespit edildi.
Yıkılan ve ağır hasar gören yapılar arasında konutların yanı sıra tarihi ve kültürel yapılar, okullar, idari binalar, hastaneler ve oteller de yer aldı. Ağır hasarlı binaların yıkımı sürerken, orta hasarlı yapılarla ilgili belirsizlik devam ediyor. Şehir Plancıları Odası Hatay İl Temsilciliği, hâlâ orta hasarlı binalarda yaşayan yurttaşlar olduğunu belirtiyor.
İmar affı tartışması
Depremlerde yıkılan binalardan kaçının imar affı kapsamında yasal statü kazandığına dair resmi bir veri ise bugüne kadar açıklanmadı. Hatay Akademik Meslek Odaları Sözcüsü Serkan Koç, bu konuda defalarca talepte bulunmalarına rağmen kendileriyle bilgi paylaşılmadığını söyledi.
Koç, imar affı döneminde Hatay’da yaklaşık 30 bin binanın başvurduğunu ve 200 bine yakın bağımsız bölümün bu aftan faydalandığını hatırlattı. İmar affı ile yıkılan yapılar arasındaki ilişkinin ciddi şekilde sorgulanması gerektiğini vurgulayan Koç, sorumluluğun yalnızca yapı sahiplerine yüklenemeyeceğini belirterek, “Bunu denetlemeyen mi, izin veren mi, imar barışından faydalandıran mı, yoksa yapan mı sorumlu? Sorumluluğun nerede başlayıp nerede bittiği açıkça ortaya konulmalı” ifadelerini kullandı.
Depremin 3'üncü yıl dönümünde Hatay’da mezarlıklarda hüzün
Kahramanmaraş merkezli depremlerin büyük yıkıma neden olduğu Hatay’da, felaketin 3'üncü yıl dönümünde vatandaşlar, kaybettikleri yakınlarının mezarlarını ziyaret etti. Çocukların mezarlarına oyuncak bırakan yakınları, gözyaşına boğuldu.
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinde Hatay’da yaklaşık 25 bin kişi hayatını kaybetti. Felaketin 3'üncü yıl dönümünde Hatay Deprem Şehitliği’nde yoğunluk oluştu. Yakınlarını kaybedenler, ziyaret ettikleri kabirlerde gözyaşı dökerken, sevdikleri için dua edip mezarların bakımını yaptı.
Osmaniye'de 6 Şubat depremlerinin 3’üncü yıl dönümünde ‘sessiz' yürüyüş
Osmaniye’de, Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinde hayatını kaybedenler için anma töreni düzenlendi. Duygu yüklü törenin ardından katılımcılar 'sessiz' yürüyüş gerçekleştirildi.
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat depremlerinin 3’üncü yıldönümünde, Osmaniye Devlet Bahçeli Meydanı'nda anma töreni düzenlendi. Programa Vali Mehmet Fatih Serdengeçti, AK Parti Milletvekili Seydi Gülsoy, CHP Kadın Kolları Genel Başkanı ve Osmaniye Milletvekili Asu Kaya, Belediye Başkanı İbrahim Çenet, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı ve Teşkilat Başkanı Ahmet Büyükgümüş, AK Parti İstanbul Milletvekili İsa Mesih Şahin ve Büşra Paker, siyasi ve sivil toplum kuruluşları temsilcileri, öğrenciler ve vatandaşlar katıldı. Saatler 04.17’yi gösterdiğinde, depremlerde hayatlarını kaybedenler için saygı duruşunda bulunuldu, ardından İstiklal Marşı okundu.
Diyarbakır'da depremde yaşamını yitirenler anıldı
Kahramanmaraş merkezli depremlerde Diyarbakır’da hayatını kaybeden 411 kişi, 48 kişiye mezar olan Sözel Apartmanı'nın enkazının kaldırıldığı alanda düzenlenen etkinlikle anıldı.
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023’te meydana gelen depremlerden etkilenen Diyarbakır’da, 1’i boş 7 bina yıkıldı. Depremde 411 kişi hayatını kaybetti, 912 kişi de yaralandı. 5 bin 494 bina ağır, 2 bin 645 bina orta hasar aldı. Depremin 3’üncü yıl dönümü dolayısıyla, Yenişehir ilçesi Kooperatifler Mahallesi Kurt İsmail Paşa 2’nci Sokak’ta 48 kişinin hayatını kaybettiği, projelerde 6 katlı olan, bilirkişi raporunda mimari ve betonarme projelerine aykırı olarak bodrum ve terasla birlikte 12 katlı inşa edilen Sözel Apartmanı'nın enkazının kaldırıldığı alanda anma töreni düzenlendi. Depremin yaşandığı saat 04.17’de, alana karanfil bırakılarak, mum yakıldı. Törene CHP Diyarbakır Milletvekili Sezgin Tanrıkulu, DEM Parti Diyarbakır milletvekilleri Serhat Eren, Adalet Kaya, Diyarbakır Büyükşehir Belediye eş başkanları Ayşe Serra Bucak Küçük, Doğan Hatun, bazı sivil toplum kuruluşları ile meslek örgütü temsilcileri, hayatını kaybedenlerin yakınları ve vatandaşlar katıldı.
Kahramanmaraş'ta 1480 kişinin hayatını kaybettiği Ebrar Siteleri’nde duygusal anma
Kahramanmaraş’ta 6 Şubat depremlerinde yıkılarak 1480 kişinin hayatını kaybettiği Ebrar Sitelerinde yakınlarını kaybedenler depremin 3’üncü yıldönümünde bir araya geldi. Saatler 4.17’yi gösterdiğinde yakınlarını kaybedenler gözyaşlarını tutamadı.
Kahramanmaraş merkezli depremlerin 3'üncü yıl dönümünde 1480 kişinin yaşamını yitirdiği 6 Şubat’ın simgelerinden olan Ebrar Sitelerinde anma programı düzenlendi. Depremden sonra inşa edilen Ebrar Sitelerinin yakınındaki alanda gerçekleşen programda, Asrın Felaketinde yakınlarını kaybedenler bir araya geldi.
Depremde hayatını kaybedenler Malatya'da anıldı
Kahramanmaraş merkezli 6 Şubat 2023'te meydana gelen depremlerde hayatını kaybedenler için Malatya'da saat 04.17'de anma programı düzenlendi.
6 Şubat 2023'te meydana gelen ikiz depremlerde hayatını kaybedenler için Malatya 6 Şubat Platformu tarafından anma programı düzenlendi. Tevfik Temelli Caddesi kavşağında düzenlenen anma programına CHP Malatya Milletvekili Veli Ağbaba ile birlikte platform üyeleri ve vatandaşlar katıldı. Saygı duruşunun ardından depremde yakınlarını kaybedenler karanfil bırakıp dua etti.
