Türkiye yaz aylarına yine orman yangınlarıyla girerken, uzmanlar yalnızca yangını söndürmeye odaklanan mevcut stratejilerin yetersiz kaldığını söylüyor.
Gerçek Gündem'den Rıfat Kırcı'nın haberine göre, Ormancılar Derneği Başkanı Ahmet Hüsrev Özkara, büyük yangınların büyüklüğü ve etkisi hakkında çarpıcı bir örnek verdi:
“400 hektarı geçen bir orman yangınında, Hiroşima’ya atılan atom bombasına eşdeğer enerji ortaya çıkıyor.”
Orman yangınlarında neden önlem değil, müdahale öncelikli?
Özkara’ya göre Türkiye’de yangın politikaları hâlâ “önleme” değil, yalnızca “söndürme” odaklı işliyor. Bu durumun temel nedenleri arasında:
- Rant odaklı yasa değişiklikleri
- Enerji nakil hatlarının denetimsizliği
- Tecrübesiz ve sezonluk çalışan ekipler bulunuyor.
- Son 10 yılda orman yangınları iki katına çıktı
Resmî verilere göre:
- 1937–2024 arası yıllık ortalama yangın sayısı: 1.453
- Son 10 yılın ortalaması: 2.732
- Sadece 2021’de 140 bin hektar orman alanı kül oldu.
Özkara’ya göre bu artış tesadüf değil, orman mevzuatında yapılan yaklaşık 40 değişiklikle doğrudan bağlantılı.
Yangınların en büyük kaynağı: Enerji nakil hatları
Yangınların çoğu insan kaynaklı olsa da, yangınların büyümesinde en büyük etken enerji nakil hatları.
Özkara’nın uyarıları:
- Sadece 2021’de yanan 25.600 hektarlık alanın 4.000 hektarı enerji hatlarından çıktı.
- TEDAŞ ve TEİAŞ gibi kurumların denetim yükümlülüklerini yerine getirmemesi büyük risk yaratıyor.
İlk savunma hattı orman köyleri olmalı
Türkiye’deki 23 bin orman köyü büyük oranda yangına hassas bölgelerde. Özkara’ya göre bu köyler:
- Yangına dayanıklı malzeme ile inşa edilmeli
- Ormanla köy arasında tampon bölgeler oluşturulmalı
- Tahliye planları önceden hazırlanmalı
Çözüm uçaklarda değil, önleyici politikada
Özkara, havadan müdahalelerin büyük yangınlarda yetersiz kaldığını vurguluyor:
“Yangın 400 hektarı geçtiğinde artık uçak ya da helikopterle söndürülemez. Bu nedenle yangını başlamadan durdurmak gerekiyor.”
Yangınla mücadelede tecrübeli ekip eksikliği
Yangın söndürme ekiplerinde mevsimlik işçilerin görev alması tecrübeyi yok ediyor.
Özkara’ya göre:
"Arasöz kullanımı, Rüzgâr yönüne göre müdahale taktiği gibi beceriler yalnızca tecrübeyle kazanılır."
Yangın sonrası ağaçlandırma stratejisi değişmeli
Özkara, yangın sonrası yapılan ağaçlandırma çalışmalarını da eleştirdi:
“Her bölgeye aynı tür fidan dikiliyor.
Kızılçam kendini yenileyebilir ama karaçam gibi türler için aktif müdahale gerekir.
Doğanın kendi döngüsüne uygun bir model geliştirilmeli.”
