Lise ve üniversite tercih döneminde öğrencilerin eğitim ve kariyer planlamalarını daha sağlıklı yapabilmeleri amacıyla geliştirilen Danışman Bilgi Sistemi (DABİS), İŞKUR Mobil uygulaması üzerinden öğrenci, veli ve mezunların kullanımına açıldı.
Yaklaşık 1 milyon LGS ve 2,5 milyon YKS adayını yakından ilgilendiren uygulama sayesinde toplam 3,5 milyon gencin tercih sürecinde iş gücü piyasasına ilişkin güvenilir verilere doğrudan ulaşması hedefleniyor.
Daha önce yalnızca İŞKUR İş ve Meslek Danışmanları ile Milli Eğitim Bakanlığına bağlı rehber öğretmenler tarafından kullanılan sistem, artık İŞKUR Mobil uygulaması üzerinden herkes tarafından erişilebilir hale geldi.
Meslekler ve üniversite bölümleri tek tek karşılaştırılabiliyor
DABİS, öğrencilerin yalnızca puanlarına göre değil, mezuniyet sonrasında karşılaşabilecekleri çalışma hayatını da dikkate alarak tercih yapmalarını amaçlıyor. Sistemde mesleki alanlar ile ön lisans ve lisans programlarına ilişkin çok sayıda iş gücü piyasası göstergesi yer alıyor.
Mesleki alanlar için 14, üniversite bölümleri için ise 15 farklı gösterge sunan sistemde;
İş bulma süresi,
İstihdam oranı,
Ücret dağılımı,
Ortalama çalışılan iş yeri sayısı,
Girişimcilik oranı,
Girişimlerin yaşam süresi,
Akademide çalışma oranı,
Sektörel dağılım gibi veriler ayrıntılı şekilde incelenebiliyor.
Kullanıcılar aynı zamanda farklı üniversiteleri, bölümleri ve mesleki alanları karşılaştırarak istihdam olanaklarını, kariyer gelişimlerini ve girişimcilik potansiyellerini tek ekranda değerlendirebiliyor.
Veriler 14 yıllık resmi kayıtların analizinden oluşturuldu
DABİS'te yer alan göstergeler, Yükseköğretim Kurulu (YÖK), Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerinin anonimleştirilerek eşleştirilmesiyle oluşturuldu.
2010-2024 yılları arasındaki eğitim ve çalışma hayatına ilişkin mikro veri setlerinin analiz edilmesiyle hazırlanan sistem, mezunların iş gücü piyasasındaki durumuna ilişkin kapsamlı bir tablo sunuyor.
Bu kapsamda yalnızca mezunların işe girip girmediği değil; çalışma hayatındaki devamlılıkları, iş değiştirme sıklıkları, hangi sektörlerde çalıştıkları, işletme büyüklükleri ve girişimcilik performansları da analiz ediliyor.
İlk iş bulma süresi ayrıntılı olarak gösteriliyor
Tercih döneminde öğrencilerin en çok merak ettiği konuların başında gelen ilk iş bulma süresi de DABİS'in öne çıkan özellikleri arasında yer alıyor.
Sistemde mezunların;
Mezuniyetten önceki son 6 ayda,
Mezuniyet sonrası ilk 6 ayda,
6-12 ay arasında,
12 aydan daha uzun sürede iş bulma oranları ayrı ayrı gösteriliyor.
Böylece öğrenciler tercih etmeyi düşündükleri bölüm veya meslekten mezun olan kişilerin çalışma hayatına ne kadar sürede katıldığını görebiliyor.
Üniversite mezunlarının kariyer yolculuğu da takip edilebiliyor
DABİS, üniversite mezunlarının sadece işe giriş süreçlerini değil, kariyer gelişimlerini de analiz ediyor.
Sistem üzerinden;
Mezunların kaç farklı iş yerinde çalıştığı,
Bir iş yerinde ortalama ne kadar süre kaldığı,
İşten ayrıldıktan sonra yeni işe geçiş süresi,
Girişim kurma oranı,
Kurulan işletmelerin faaliyet süresi,
Yoğun olarak çalışılan sektörler,
İşletme büyüklükleri gibi birçok göstergeye ulaşılabiliyor.
Böylece tercih yapılacak bölümün mezunlarının uzun vadeli kariyer performansı da incelenebiliyor.
"Tercih yapan değil, yol gösteren sistem"
Yetkililer, DABİS'in öğrenciler adına tercih yapan ya da gelecek için kesin sonuçlar veren bir sistem olmadığını özellikle vurguluyor.
Sistem, geçmiş dönem mezunlarının toplulaştırılmış verileri üzerinden genel bir iş gücü piyasası görünümü sunarken; ekonomik koşullar, bireysel yetkinlikler, yabancı dil bilgisi, iş deneyimi, yaşanılan bölge ve kişisel tercihler gibi birçok unsurun kariyer sonuçlarını etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
Bu yönüyle DABİS, "Hangi bölümü kazanabilirim?" sorusunun yanı sıra "Bu bölümden mezun olduğumda beni nasıl bir çalışma hayatı bekleyebilir?" sorusuna da veri temelli cevaplar sunuyor.
Yüz yüze danışmanlık hizmeti devam edecek
İŞKUR, dijital hizmetlerin yanı sıra yüz yüze kariyer danışmanlığını da sürdürüyor.
81 ilde bulunan İŞKUR İl Müdürlükleri ve Hizmet Merkezlerinde görev yapan İş ve Meslek Danışmanları, tercih döneminde öğrenci ve velilere bireysel kariyer danışmanlığı vermeye devam edecek.
2020 yılından bu yana Cumhurbaşkanlığı koordinasyonunda yürütülen DABİS, Temmuz 2025 itibarıyla İŞKUR'a devredildi. Devir sürecinin ardından sistem hem danışmanlar hem de Milli Eğitim Bakanlığına bağlı rehber öğretmenler tarafından kullanılmayı sürdürürken, İŞKUR Mobil uygulaması sayesinde artık doğrudan öğrencilerin, velilerin ve mezunların erişimine de açılmış oldu.
DABİS'e nasıl erişilecek?
DABİS'i kullanmak isteyenlerin öncelikle iOS veya Android marketlerden İŞKUR Mobil uygulamasını indirmesi gerekiyor.
Uygulamada profil oluşturulduktan sonra Danışman Bilgi Sistemi (DABİS) menüsüne giriş yapılarak;
Ortaöğretim sekmesi üzerinden mesleki alanlar,
Yükseköğretim sekmesi üzerinden ise üniversite bölümleri
hakkındaki iş gücü piyasası verilerine erişilebiliyor. Böylece öğrenciler ve veliler tercih sürecinde istihdam, ücret, iş bulma süresi ve kariyer göstergelerini karşılaştırarak daha bilinçli karar verebiliyor.
