Birleşmiş Milletler, İran’da devam eden savaşın küresel gıda güvenliği üzerindeki olası etkilerine ilişkin dikkat çeken bir uyarıda bulundu.
Birleşmiş Milletler ve FAO tarafından yapılan değerlendirmelerde, İran’daki çatışmaların uzaması durumunda küresel gıda piyasalarında ciddi dalgalanmalar yaşanabileceği ifade edildi. FAO Baş Ekonomisti Maximo Torero, mevcut sürecin kritik bir aşamada olduğunu vurguladı.
Torero, gazetecilere yaptığı açıklamada, savaşın uzaması halinde ortaya çıkacak tablonun, Rusya'nın Ukrayna'yı işgali sonrasında yaşanan gıda krizinden daha ağır olabileceğini belirtti. “Bu sorunu bir an önce çözmenin yolunu bulmalıyız. Aksi takdirde sonuçlar çok dramatik olabilir” ifadelerini kullandı.
Türkiye ve Ürdün için risk uyarısı
Ortadoğu’da en fazla etkilenebilecek ülkelere ilişkin değerlendirmede bulunan Torero, Türkiye ve Ürdün’ün risk altında olduğunu söyledi. Tarım takvimleri ve ithalata bağımlılık gibi faktörlerin bu ülkeleri daha kırılgan hale getirdiği ifade edildi.
FAO’ya göre çatışmaların 3 ila 6 ay daha devam etmesi halinde gıda fiyatlarında mevcut seviyelerin üzerine çıkacak yeni bir piyasa şoku yaşanabilir.
Gıda fiyatlarında artış beklentisi
Uzmanlar, savaşın enerji maliyetleri üzerinden tarım sektörünü doğrudan etkilediğine dikkat çekiyor. Gübre, yakıt ve lojistik maliyetlerindeki artışın üretim ve tedarik zincirlerinde aksamalara yol açtığı, bunun da küresel gıda fiyatlarını yukarı yönlü baskıladığı belirtiliyor.
BM değerlendirmelerine göre bu sürecin uzaması, özellikle ithalata bağımlı ülkelerde gıda güvenliği açısından ciddi riskler oluşturabilir.
BM kararına yönelik eleştiriler
Öte yandan BM İnsan Hakları Konseyi’nin İran’ın komşu ülkelere yönelik saldırılarını kınayan kararında bazı bölgelere yer verilmemesi tartışma yarattı. Konuya ilişkin açıklama yapan BM Genel Sekreteri Sözcüsü Stephane Dujarric, kararların üye devletler tarafından alındığını belirtti.
Dujarric, BM Genel Sekreteri’nin Irak’ın tamamında, Kürdistan Bölgesi dahil olmak üzere sivillere yönelik saldırıları açık şekilde kınadığını ifade etti.
