Almanya'da oylarını artırarak merkez siyasetin önüne geçen ve 2029 seçimlerinde Eş Genel Başkan Alice Weidel'i başbakan yapmayı hedefleyen Almanya için Alternatif (AfD), aşırı sağcı çevrelerin odağında yer alıyor. İç istihbarattan sorumlu Anayasayı Koruma Teşkilatı tarafından "şüpheli aşırı sağcı vaka" ve bazı eyaletlerde "kesin olarak aşırı sağcı" kabul edilen partinin Neonazi yapılara yakınlığı, siyaset bilimciler ve güvenlik birimlerinin verileri ışığında inceleniyor.
Almanya'da son seçim ve anket sonuçlarıyla iktidar alternatifi haline gelen Almanya için Alternatif (AfD) partisinin radikal sağ ve yasaklı Neonazi örgütlerle olan ilişkileri tartışma konusu olmaya devam ediyor. Eylül 2026'da Saksonya-Anhalt eyalet seçimlerinden açık ara birinci çıkan ve gelecekte eyalet başbakanını çıkarmayı amaçlayan parti, 2029 genel seçimlerinde Alice Weidel'i başbakanlık koltuğuna oturtmayı planlıyor.
Alman kamu yayıncısı ZDF'nin 13 Kasım'da açıkladığı "Politbarometer" anketine göre AfD'nin oy oranı yüzde 28 seviyesinde ölçülürken, iktidar ortağı Hristiyan Birlik partileri (CDU/CSU) yüzde 22, Sosyal Demokrat Parti (SPD) ise yüzde 13 oranında kaldı.
Aşırı sağ araştırmacıları parti içi normalleşmeye dikkat çekiyor
Siyaset bilimciler, AfD'nin kurulduğu 2013 yılından bu yana giderek radikalleştiği görüşünde birleşiyor. Düsseldorf Uygulamalı Bilimler Üniversitesi'nden aşırı sağ araştırmacısı Fabian Virchow, DW'ye yaptığı değerlendirmede partinin mevcut konumunu şu sözlerle tanımladı:
"AfD'ye partinin bütünü açısından bakıldığında, aşırı sağcı bir parti olduğunu ve aynı zamanda faşist bir hareket olma yönünde eğilimler taşıdığını da söyleyebiliriz."
Virchow, parti içinde farklı stratejiler bulunduğunu; Alice Weidel'in devletin küçülmesini savunan çizgisine karşın Thüringen Eyalet Teşkilatı Başkanı Björn Höcke gibi isimlerin etnik açıdan homojen bir halka dayalı güçlü devlet modelini hedeflediğini belirtti. Partide aşırı sağ görüşlerin "normalleştiğini" vurgulayan Virchow, "Bugün birçok kişi, AfD ile birlikte etnik milliyetçi ve radikal sağ düşünceler için de daha geniş bir hareket alanı bulunduğunu düşünüyor" ifadelerini kullandı.
Bu tespit, uzun yıllardır ülkedeki radikal eğilimleri izleyen Leipzig Otoriterlik Araştırması'nın verileriyle de örtüşüyor. Araştırmaya göre Alman toplumunda nasyonal sosyalizm ideolojisi dahil olmak üzere aşırı sağcı görüşler artış gösterirken, oturmuş bir aşırı sağ dünya görüşüne sahip seçmenlerin yaklaşık üçte ikisi AfD'ye oy vereceğini beyan ediyor. Çalışmada, AfD'nin "antidemokratik görüşlere sahip seçmenlerin büyük bölümünü kendi çatısı altında toplamayı" başardığı kaydedildi.
Yasaklı Neonazi örgütlerle bağlantı iddiaları
Anketlerde yükselişini sürdüren AfD'nin bazı siyasetçileri ve çalışanları hakkında Neonazi örgütlerle ilişki kurdukları yönünde suçlamalar bulunuyor. Ağustos 2026'da Alman güvenlik birimlerinin 2023 yılında yasaklanan "Artgemeinschaft" adlı Neonazi örgütüne yönelik 15 kişiyi kapsayan operasyonunda, şüphelilerden ikisinin Saksonya-Anhalt Eyalet Parlamentosu'ndaki AfD milletvekilleri olduğu belirlendi. İki siyasetçinin avukatları ise suçlamaları reddetti.
Welt gazetesinin haberine göre ise AfD'nin eyalet meclisi grubunda çalışan dört kişinin, gençlere yönelik paramiliter kamplar düzenleyen ve daha önce yasaklanan "Heimattreue Deutsche Jugend" (HDJ - Vatansever Alman Gençliği) adlı Neonazi yapılanmasının eski üyeleri olduğu ortaya çıktı. Bu isimlerden ikisinin, İkinci Dünya Savaşı sonrası aşırı sağcı ilk eyalet başbakanı olma hedefiyle öne çıkan AfD'li Ulrich Siegmund'un yakın çalışma ekibinde yer aldığı bildirildi.
Hem Artgemeinschaft hem de HDJ, AfD'nin kendisini aşırılıkçı yapılardan ayırmak amacıyla oluşturduğu "uyumsuzluk listesinde" yer alıyor. Ancak pratikte bu kuralın uygulanmadığına dair örnekler dikkat çekiyor. 2020 yılında HDJ üyeliğini gizlediği gerekçesiyle partiden ihraç edilen eski AfD Federal Yönetim Kurulu üyesi Andreas Kalbitz'in, Spiegel dergisinin haberine göre yeniden parti bünyesinde çalışmaya başladığı ve Saksonya-Anhalt Eyalet Parlamentosu Başkan Yardımcısı Hans-Thomas Tillschneider'in çalışanı olarak görev yaptığı belirtildi.
Geçmişle hesaplaşma tartışmaları ve sessizlik
Adolf Hitler dönemine ve Holokost'a yönelik olumlu veya çağrışımsal göndermelerin siyasi tabu olarak kabul edildiği Almanya'da, AfD'nin ilk genel başkanı Bernd Lucke'nin kuruluş yıllarında demokrasi ve parlamentarizmi tanımlamak için Nazi döneminde ideolojik bir aşağılama kavramı olarak kullanılan "entartet" (yozlaşmış) ifadesini tercih etmesi tartışma yaratmıştı. Günümüzde ise geçmişi Neonazi örgütlerle anılan parti üyeleri, bu ideolojilerden uzaklaştıklarını savunuyor.
Aşırı sağ yapılardan ayrılmak isteyenlere destek veren Sağdan Çıkış Kuzey Birliği (Nordverbund Ausstieg Rechts) uzmanlarından "Laura Neumann", bu tür ayrılışların zorlu bir süreç gerektirdiğini vurgulayarak, "Başarılı bir ayrılış, profesyonel destek eşliğinde yürütülen bir sürecin sonucudur. Bir kişinin aşırı sağ çevreden ayrılması söz konusu olduğunda benim için ilk soru hemen her zaman şudur: Bu kişi geçmişinden nasıl söz ediyor? Gerçekten geçmişiyle hesaplaştı mı?" değerlendirmesinde bulundu.
DW'nin geçmişte Neonazi gruplarda yer alan parti üyelerine yönelik tutumu hakkında görüş sorduğu AfD'den ise yanıt gelmedi. Siyaset bilimci Fabian Virchow, partinin bu sessizliğini "AfD'de artık radikal aşırı sağcı görüşlerden uzaklaşma ihtiyacı görülmüyor bile. Bu da söz konusu normalleşmenin bir parçası" sözleriyle yorumladı. Virchow, aşırı sağın toplum merkezine yaklaşmasıyla birlikte ortaya çıkan skandalların kamuoyundaki etkisinin azaldığını ifade etti.




