Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Libya Temsilciler Meclisi'nin 2019'dan bu yana yürürlükte olan Türkiye ile Libya arasındaki Deniz Yetki Alanlarının Sınırlandırılmasına İlişkin Mutabakat Muhtırası'nı onaylamasına ilişkin sosyal medya hesabından kapsamlı bir açıklama yaptı.
Libya Parlamentosu'nun Akdeniz'deki deniz yetki alanlarının belirlenmesine ilişkin sözde Libya-Türkiye Mutabakat Zaptı'nı onaylamasını derin bir üzüntüyle karşıladıklarını ifade eden Von der Leyen, AB'nin bu konudaki tutumunun 2019 yılında Avrupa Konseyi tarafından açıkça ortaya konulduğunu ve değişmediğini vurguladı. Von der Leyen, üçüncü devletlerin egemenlik haklarını ihlal ettiğini ve Uluslararası Deniz Hukuku'na uymadığını savunduğu anlaşmanın geçersiz olduğu iddiasında bulunarak şu ifadeleri kullandı:
"Yunanistan ve Kıbrıs ile dayanışmamızı yeniden teyit ediyoruz. AB'nin Libya'ya her türlü dış müdahaleye karşı bilinen tutumunu tekrarlıyoruz."
Deniz yetki alanları anlaşmasının geçmişi ve kapsamı
27 Kasım 2019 tarihinde imzalanan stratejik anlaşma, Türkiye ve Libya'nın Akdeniz'de belirlenen karşılıklı sınırlar içerisinde doğal kaynaklar üzerinde hak talep edebilmelerine hukuki zemin hazırlıyor. Dönemin Libya Başbakanı Fayiz es-Serrac ile Cumhurbaşkanı ve AK Parti Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın gerçekleştirdiği görüşmelerin ardından hayata geçirilen bu mutabakat; Libya'da kalıcı barış, istikrar ve güvenliğin tesis edilmesine katkı sunmayı ve karşılıklı fayda temelinde mümkün olan tüm alanlarda ilişkileri geliştirmeyi amaçlıyordu.
Söz konusu anlaşma, 2020 yılında Birleşmiş Milletler (BM) Genel Sekreteri Antonio Guterres tarafından BM Şartı'nın 102. maddesi gereğince tescil edilip onaylanmıştı. Türkiye-Libya deniz yetki alanları anlaşması, her iki ülkenin de Doğu Akdeniz'deki jeopolitik ve ekonomik hak ve çıkarlarını korumada kilit bir rol oynamaya devam ediyor.
Libya Temsilciler Meclisi'nin kararı
Libya Temsilciler Meclisi'nden yapılan son resmi açıklamada, Ulusal Mutabakat Hükümeti ile Türkiye arasında Akdeniz'deki deniz yetki alanlarının sınırlandırılmasına ilişkin 2019’da imzalanan 'Mutabakat Muhtırası'nın oy birliğiyle onaylandığı duyurulmuştu. Açıklamada ayrıca, Temsilciler Meclisi'nin, Ulusal Mutabakat Hükümeti ile Türk hükümeti arasında imzalanan iki mutabakat zaptının onaylanmasının reddine ilişkin 2020 tarihli (1) sayılı kararını da oy birliğiyle iptal ettiği vurgulanmıştı.
We deeply regret the ratification today by the Libyan Parliament of the so-called Libyan-Türkiye Memorandum of Understanding on the delimitation of maritime jurisdictions in the Mediterranean Sea. We recall that the EU’s position on this matter was clearly stated by the European Council in 2019 and remains unchanged. This agreement infringes upon the sovereign rights of third states, it does not comply with the Law of the Sea, and is null and void. We reaffirm our solidarity with Greece and Cyprus. We reiterate the EU's well known position against any outside interference in Libya.
— Ursula von der Leyen (@vonderleyen) October 20, 2026
