Yöre halkının çocukluk yıllarında sofralarını süsleyen unutulmaya yüz tutan yerel çeşitlerden biri olan Leklek fasulyesi, kendine özgü aroması ve lezzetiyle yeniden üretime kazandırılıyor. Piyasada yoğun ilgi gören Leklek fasulyesi, üreticiler için önemli bir gelir kapısı olma özelliği taşıyor.

Leklek fasulyesi için coğrafi işaret tescili çalışmaları başlatıldı

Büyükşehir Belediyesi, Leklek fasulyesinin marka değerini artırmak ve gelecek nesillere aktarılmasını sağlamak amacıyla, ürünün coğrafi işaret tescili için de çalışmaları başlattı.

Böylece hem yerel ürünün tescillenmesi, hem de üreticilerin ekonomik kazancının artırılması hedefleniyor. Büyükşehir, sağladığı tohum destekleriyle biyolojik çeşitliliğin korunmasına katkı sunarken, coğrafi işaret çalışmalarıyla da bölgeye özgü tarımsal değerlerin tanıtımına ve sürdürülebilir üretimin güçlendirilmesine destek oluyor.

Karakış: '30 üreticimiz 30 dekarlık alanda leklek fasulyesi üretimi gerçekleştirdi'

Tanımsal Hizmetler Dairesi Başkanlığı'nda görev yapan Ziraat Teknikeri Ali Karakış, 'Yerel Tohumların Yerinde Korunması ve Pazarlanması' projesi kapsamında, 2025 yılında Gülnar ilçesi Şeyhömerli Mahallesi'nde başlattıkları Leklek fasulyesi tohumu dağıtımını 2026 yılında da devam ettirdiklerini ifade ederek, 'Şeyhömerli Mahallesi'nde belirlemiş olduğumuz 15 üreticiye, toplamda 150 kilogram Leklek fasulyesi tohumu vererek, tohum girdi masraflarını Büyükşehir olarak biz karşıladık. 2025 ve 2026 yılında toplamda 30 üreticimiz, 300 kilogram leklek fasulyesi tohumu alarak, 30 dekarlık alanda üretim gerçekleştirdi' dedi.

Leklek fasulyesinin coğrafi tescil işlemlerine başladıklarını da kaydeden Karakış, 'Kaybolmaya yüz tutmuş bu tohumları korumanın yanı sıra, üretim alanlarını da artırıyoruz. Bu sene leklek fasulyesinin coğrafi tescilini alabilmek için de işlemlerimize başladık. Bölgeden numuneler aldık ve araştırma enstitüsüne yolladık. Oradan gelecek sonuçlar doğrultusunda işlem süreci devam edecek' ifadelerine yer verdi.

Altaylı ayrıca Kılıçdaroğlu’nun masraflarının iş insanı Çapar’ın karşıladığı bilgisini paylaşan Şaban Sevinç’in de bir zamanlar CHP adına RTÜK’te görev yaptığına dikkati çekti, "Acaba Şaban Sevinç bu bilgiye daha önce vakıf mıydı?” sorusunu yöneltti.

Fatih Altaylı’nın yazısının ilgili bölümü şöyle:

"İki yıldır sorduğum soruya, en sonunda zoraki de olsa verilen yanıt “dürüst Kılıçdaroğlu efsanesi”nin de sonu oldu. “Ofislerimin kirasını, kullandığım araçların parasını ve yanımda çalışanların maaşını bir iş adamı veriyor” dedi ve bitti. O iş insanı, siyasetle, CHP ile hiçbir işi olmayan sadece gönül bağı ile bunları yapan biri olsaydı belki yine işin iler tutar bir yanı olurdu ama iş öyle değilmiş. Kemal Kılıçdaroğlu’nun masraflarını karşılayan iş insanı dediği aslında bir müteahhitmiş. CHP’nin tüm organizasyonlarını yapan firmaların sahibiymiş. Kurultayları, Kılıçdaroğlu’nun mitinglerini, Butlan davasını açan eski AK Partili Hatay Belediyesi’nin ve birkaç belediyenin tüm organizasyonlarını yapan ve Kılıçdaroğlu dönemi CHP’sinden milyarlar alan bir iş insanıymış. Dürüst Kılıçdaroğlu bu işte.

Tüm bunları nereden öğrendik. Şaban Sevinç’ten. Şaban Sevinç kim? Bir dönem Hürriyet’te beraber çalıştığımız gazeteci arkadaşımız. İyi de gazetecidir. Sevinç, bu iş insanının Nafer Çapar olduğunu söyledi. İyi ki söyledi ama bir yandan bu söyleyiş, bir başka soruna işaret etti. Gazeteci - siyaset ilişkisine. Şaban Sevinç CHP adına RTÜK’te görev yaptı ve Halk TV, CHP’nin malı iken Halk TV Genel Yayın Yönetmeni idi. Şimdi ister istemez aklımıza şöyle bir soru geliyor. “Acaba Şaban Sevinç bu bilgiye daha önce vakıf mıydı?” Evet, iyi ki açıkladı ama acaba daha önce açıklamalı mıydı!

Yine de “dürüst Kılıçdaroğlu” demenin doğru olmadığını artık biliyoruz. Cebine para atmamış olması ya da mutfağının çok kötü görünüyor olması dürüst olduğunu göstermiyor. İş insanları ile şahsi akçeli işlere girdiğiniz anda dürüstlükten söz edemezsiniz. İş insanlarına borçlandığınız anda dürüstlük sona ermiştir. Şimdi düşünüyorum da, 2023 yılında seçimleri kaybettikten sonra Kılıçdaroğlu bir tatile çıkmış ve geceliği 15 bin dolar olan bir otelde kalması, şimdi Kılıçdaroğlu’nu dürüst ilan etmeye çalışan iktidar medyası tarafından gündeme getirilmişti. Acaba o otelin iktidar medyasının tabiriyle “milyonları bulan” faturasını da Nafer Çapar mı ödedi, yoksa bilmediğimiz başka müteahhitler de var mı!"

Danışmanlık ve tedavi hizmeti verilecek

Sağlık Bakanlığı tarafından kurulan Adolesan Sigara Bırakma Poliklinikleri'nde, çocuk ve ergenlerin gelişim özelliklerine uygun değerlendirme, danışmanlık ve tedavi hizmetleri sunulacak. Polikliniklerde bilimsel kanıtlara dayalı yöntemlerle çocuk ve ergenlere özel destek sağlanacak. İhtiyaç duyulması halinde çocuk ve ergen ruh sağlığı uzmanları, psikologlar, sosyal hizmet uzmanları ve diğer ilgili branşlarla koordineli çalışma yürütülecek. Uygulamayla tütün kullanımının erken dönemde bırakılması, nikotin bağımlılığının kronik hale gelmesinin önlenmesi, tütün kaynaklı sağlık sorunlarının azaltılması ve sağlıklı nesillerin yetişmesine katkı sağlanması amaçlanıyor.

Hekimler için rehber hazırlandı

Sağlık Bakanlığı, Adolesan Sigara Bırakma Poliklinikleri'nde görev yapacak hekimler için de özel bir rehber hazırladı. Haziran 2026'da hizmet vermeye başlayan poliklinikler, Ağrı, Ankara, Bursa, Çanakkale, Çorum ve Kütahya'da toplam 7 merkezde faaliyet gösteriyor. Hizmetin Türkiye genelinde yaygınlaştırılması için çalışmalar sürerken, poliklinik sayısının artırılarak her ilde bu desteğin sunulması hedefleniyor. Öte yandan 9 Temmuz 2026 itibarıyla Türkiye genelinde toplam bin 600 sigara bırakma polikliniğinde vatandaşlara hizmet veriliyor.

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) ile Merkez Bankası verilerinden derlenen bilgilere göre, vatandaşların bireysel kredi ve kredi kartı borçları Temmuz ayının ilk haftasında 97 milyar TL daha arttı.

Böylece toplam borç miktarı 7 trilyon 9 milyar TL’ye çıkarken, yıl başından bu yana yaşanan artış 1 trilyon 149 milyar TL olarak kayıtlara geçti.

Borç dağılımına bakıldığında, bireysel kredi borçları 3 trilyon 548 milyar TL’ye ulaşırken, kredi kartı borçları 3 trilyon 461 milyar TL seviyesine yükseldi. Kredi kartı borçlarının bireysel kredilere giderek yaklaşması dikkat çekti.

Veriler, vatandaşların toplam borç yükünün son 5 yılda yaklaşık 7 kat arttığını ortaya koydu. Hanehalkı borç stoku 2021’de 1,02 trilyon TL seviyesindeyken, 2025 sonunda 5,85 trilyon TL’ye, Temmuz 2026 itibarıyla ise 7 trilyon TL seviyesine ulaştı.

Enflasyon alım gücünü zorluyor

Borçlanmadaki artışın temel nedenleri arasında yüksek enflasyon ve gelirlerin yaşam maliyetleri karşısında yetersiz kalması gösteriliyor.

2026 yılının ilk 6 ayında tüketici enflasyonu yüzde 17,76 olarak gerçekleşti. Merkez Bankası ise daha önce yüzde 16 olarak açıkladığı yıl sonu enflasyon hedefini güncelleyerek yüzde 24’e yükseltmiş, yıl sonu tahminini ise yüzde 26 olarak açıklamıştı.

Ancak yılın ilk yarısındaki gerçekleşme, revize edilen yüzde 24’lük hedefin büyük bölümünün şimdiden aşılmasına neden oldu.

Uzmanlara göre, mevcut ekonomik koşullar altında yıl sonu enflasyon hedeflerine ulaşmak zor görünüyor. Piyasa beklentileri ise 2026 sonunda tüketici enflasyonunun yüzde 31-32 bandında gerçekleşebileceğine işaret ediyor.

Vatandaş geçim yükünü borçla taşıyor

Artan fiyatlar karşısında birçok hane, günlük ihtiyaçlarını karşılamak, temel harcamalarını sürdürmek ve gelir açığını kapatmak için kredi ve kredi kartlarına daha fazla yöneliyor.

Ekonomik göstergeler, borçlanmanın yalnızca büyük harcamalar için değil, giderek daha fazla gündelik yaşam giderlerini karşılamak amacıyla kullanıldığını ortaya koyuyor.

Finans uzmanları, borç stokundaki hızlı yükselişin sürdürülebilirliği konusunda uyarırken, enflasyonla mücadelenin ve gelir kaybının azaltılmasının hanehalkı üzerindeki finansal baskıyı hafifletmek açısından kritik olduğunu belirtiyor.

Açıklamada, ABD'nin gerçekleştirdiği dünkü saldırılarda bir çocuk kanser hastanesinin çevresinin hedef alındığı ve 121 hasta çocuğun hastaneden tahliye edilmek zorunda kaldığı aktarıldı. Açıklamanın son bölümünde Ürdün halkına da seslenilerek, “Ürdün'ün kutsal topraklarının çocuklara yönelik bu suçlar için kullanılmasına izin vermeyin. Bütün gücünüzle ABD çıkarlarına darbe indirin ve topraklarınızı Amerikan işgalcilerden temizleyin” ifadelerine yer verildi.

Bloomberg’in kaynaklarına dayandırdığı bilgilere göre şirket, ChatGPT ile entegre çalışacak taşınabilir bir akıllı hoparlör benzeri cihaz geliştiriyor. Ekranı bulunmayacağı belirtilen ürünün, geleneksel akıllı hoparlörlerden farklı olarak daha kişisel ve etkileşimli bir deneyim sunması amaçlanıyor.

Şirket içinde cihazın “evde yaşayan insansı bir yapay zeka arkadaşı” olarak tanımlandığı belirtilirken, ürünün kullanıcıyla zaman içinde bağ kurabilen bir yapıya sahip olması planlanıyor.

Kullanıcı alışkanlıklarını öğrenebilecek

Ortaya çıkan bilgilere göre OpenAI’nin cihazı, yalnızca verilen komutlara yanıt veren bir yardımcı olmak yerine kullanıcısını tanıyabilen bir sistem olarak tasarlanıyor.

Cihazın, kullanıcının dijital yaşamındaki bazı verilere erişerek daha kişiselleştirilmiş hizmetler sunabileceği ifade edildi. Bu kapsamda e-postalar gibi kişisel dijital içeriklerden yararlanarak kullanıcının ihtiyaçlarını önceden tahmin edebilmesi hedefleniyor.

Kaynaklar, ürünün zaman içinde bir “kişilik” kazanabileceğini ve kullanıcısıyla daha doğal bir iletişim kurabileceğini belirtti.

Apple deneyimli mühendisler görev alıyor

OpenAI’nin geliştirdiği cihazda dikkat çeken bir diğer özellik ise hareket edebilen mekanik parçalara sahip olacağı iddiası oldu.

Bloomberg’e göre şirket, ürünü ChatGPT’nin fiziksel dünyadaki bir yansıması gibi konumlandırmayı ve kullanıcıya bir yapay zeka arkadaşı hissi vermeyi amaçlıyor.

Cihazın geliştirme ekibinde, daha önce iPhone ve Mac gibi önemli ürünlerde görev alan eski Apple mühendislerinin de bulunduğu aktarıldı.

Ancak OpenAI’nin donanım hamlesi, Apple ile yaşanan hukuki tartışmaların gölgesinde ilerliyor. Apple, geçtiğimiz günlerde OpenAI’ye karşı ticari sırların kötüye kullanıldığı iddiasıyla dava açarken, OpenAI suçlamaları reddetti.

OpenAI tarafı ise geliştirdiği cihazın Apple ürünlerinden farklı bir çizgide olduğunu savunuyor. Şirket kaynakları, yeni ürünün Apple’ın mevcut cihazlarına benzemediğini ve ticari sır ihlali iddialarının gerçeği yansıtmadığını ifade ediyor.

Bakanlık, S-400 sistemleriyle ilgili çalışmaların devam ettiğini belirterek, "S-400 Uzun Menzilli Bölge Hava ve Füze Savunma Sistemleri ile ilgili çalışmalar çok yönlü olarak devam etmektedir. Somut gelişmeler olduğunda kamuoyuyla paylaşılacaktır." ifadelerini kullandı.

Avrupa Parlamentosu kararına tepki

MSB, Avrupa Parlamentosu tarafından Türk Silahlı Kuvvetleri'ni hedef alan açıklamalara da tepki gösterdi. Bakanlık açıklamasında şu ifadelere yer verildi:

"Avrupa Parlamentosu tarafından kahraman Türk Silahlı Kuvvetlerimizi hedef alan mesnetsiz, akıl dışı ve alçakça iddiaları ve alınan kararı şiddetle reddediyoruz. Türk Silahlı Kuvvetleri, Kıbrıs Türk halkının güvenliğini hedef alan her türlü hasmane tutuma karşı gerekli karşılığı verme konusunda bugün, her zamankinden daha fazla kararlıdır."

MSB, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin bölgesel güvenlik ve istikrarın korunmasına yönelik çalışmalarını kararlılıkla sürdürdüğünü bildirdi.

Çocukların önünde kavga

Kısa sürede büyüyen tartışma kavgaya dönüştü. Kavga eden taraflar birbirine hakaret ederken, yaşanan arbede sırasında kadınlardan biri tartıştığı kişiye sırt çantası fırlattı. Bu sırada birbirine giren taraflar çığlık ve yumruk atarak kavgaya devam etti. Çocukların da kavgayı izlediği görülürken, yolculardan bazıları kavga eden kadınları sakinleştirmeye çalışarak 'Sakin ol abla' diye bağırdı. Taraflardan biri ise kavga sırasında "Bağırmak ayrı birşey kimseye gerizekalı diyemezsin" sözleriyle diğer kadına vurdu. Tramvay hareket etmeden araya giren bazı yolcular tarafları ayırdı.

Yolcular tramvaydan indirdi

Kavganın büyümesini önlemek isteyen yolcular taraflardan birini tramvaydan indirirken, tartışma sona erdi. Yaşananlar cep telefonu kamerasına yansıdı. Görüntülerde taraflar arasındaki tartışma anları, tartışmanın kavgaya dönüşmesi, çocukların kavgayı izlemesi, yolcuların araya girerek kavga eden taraflardan birini tramvaydan indirdiği anlar görülüyor.

Buldan ve Sancar bugün de MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'yi ziyaret ediyor. Görüşme saat 12.00 sıralarında başladı.

İmran G., Turgutlu Devlet Hastanesi'nde yapılan ilk müdahalenin ardından plastik cerrahi tedavisi için Manisa Celal Bayar Üniversitesi Hafsa Sultan Hastanesi'ne sevk edildi. Olay sırasında evde bulunan 5 ve 7 yaşlarındaki iki kız çocuğunun durumlarının iyi olduğu belirtildi. Öte yandan, şüphelinin polis ekipleri tarafından evden çıkarılması sırasında olaya tepki gösteren mahalleli ile güvenlik güçleri arasında kısa süreli arbede yaşandı.

The New York Times’ın değerlendirmesine göre Trump yönetimi, İran’da rejim değişikliği sağlama ve ülkenin nükleer programını tamamen sona erdirme hedeflerine henüz ulaşamadı. Ateşkes sürecinin kısa sürede bozulması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden gündeme gelmesi ise savaşın daha uzun bir döneme yayılabileceği yorumlarına neden oldu.

Analizde, geçmişte Vietnam, Afganistan ve Irak’ta yaşanan uzun süreli askerî müdahalelere atıf yapılarak, ABD yönetimlerinin çoğu zaman hızlı sonuç beklentisiyle girdikleri savaşlarda benzer çıkmazlarla karşılaştığı ifade edildi.

Ateşkes kalıcı barış getirmedi

İsrail ve ABD’nin saldırılarıyla başlayan İran savaşı, bir yandan askerî operasyonlar diğer yandan diplomatik görüşmeler arasında ilerledi. Ancak Washington ve Tahran arasında yapılan mutabakatın bir aydan kısa sürede etkisini kaybetmesi, kalıcı çözüm umutlarını zayıflattı.

Uluslararası Kriz Grubu İran Programı Direktörü Ali Vaez, tarafların anlaşmayı gerçek bir barış sürecinden çok savaşı farklı yöntemlerle sürdürmenin aracı olarak gördüğünü savundu.

Vaez, uzun vadeli bir siyasi stratejinin bulunmamasının çatışmanın yeniden alevlenme riskini artırdığını belirtti.

Savaş araştırmaları uzmanı Lawrence Freedman ise güçlü ordulara sahip ülkelerin sık sık “kısa savaş yanılgısına” düştüğünü söyledi. Freedman’a göre askerî üstünlük, tek başına siyasi hedeflere ulaşmak için yeterli olmayabiliyor.

Hürmüz Boğazı krizi büyütüyor

Analizde, Trump yönetiminin İran’a karşı geniş kapsamlı bir kara harekâtına başvurmadan sonuç almak istemesinin önemli bir sorun olduğu vurgulandı.

İran’ın geniş coğrafyası, güçlü devlet yapısı ve askerî kapasitesi nedeniyle yalnızca hava ve deniz operasyonlarıyla rejim değişikliği ya da kalıcı nükleer taviz elde etmenin zor olduğu değerlendirildi.

Savaşın en kritik başlıklarından biri ise Hürmüz Boğazı oldu. Dünya petrol ticaretinin önemli bölümünün geçtiği bu güzergâhın kapanması, enerji fiyatlarını yükselterek küresel ekonomiyi ve özellikle ABD’de akaryakıt maliyetlerini etkileyebilecek bir unsur olarak gösterildi.

Brookings Enstitüsü Dış Politika Direktörü Suzanne Maloney, savaş öncesindeki dengelere dönmenin artık kolay görünmediğini belirterek, ABD’nin Körfez’de daha uzun süreli bir askerî varlık bulundurmak zorunda kalabileceğini ifade etti.

47 yıllık gerilim yeniden alevlendi

ABD ile İran arasındaki gerilimin 1979’dan bu yana devam ettiği hatırlatılan analizde, iki ülke arasındaki çatışmanın zaman zaman diplomasiyle yumuşasa da hiçbir zaman tamamen sona ermediği belirtildi.

2015’te imzalanan İran nükleer anlaşmasının önemli bir dönüm noktası olduğu ancak Trump’ın ilk başkanlık döneminde 2018 yılında ABD’yi anlaşmadan çektiği vurgulandı.

Johns Hopkins Üniversitesi’nden Vali Nasr, İran açısından savaşın yalnızca bir dış politika meselesi olmadığını, rejimin devamı ve ülkenin egemenliğiyle doğrudan bağlantılı olduğunu söyledi.

Analize göre ABD için İran savaşı birçok küresel gündemden biri olurken, Tahran açısından hayati bir mücadele niteliği taşıyor. Bu nedenle İran’ın uzun süreli bir çatışmaya dayanma isteğinin Washington’dan daha yüksek olabileceği değerlendiriliyor.

Trump’ın önünde ise kritik bir soru bulunuyor: Askerî kazanımlar kalıcı bir siyasi sonuca nasıl dönüştürülecek? The New York Times’a göre bu soruya yanıt bulunamazsa İran savaşı, Trump’ın bitirmeyi vadettiği çatışmaların yerine yeni bir “sonsuz savaş” olarak tarihe geçebilir.

"Marmara Bölgesi geriliyor"

Prof. Dr. Naci Görür, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Çanakkale'deki depreme ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Depremin Küçükkuyu Fayı üzerinde meydana geldiğini belirten Görür, "Sığ ve küçük bir deprem oldu." dedi.

Görür, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın güney kolu olarak kabul edilen bu zon gösteriyor ki Marmara Bölgesi geriliyor. Biz büyük depremi tez zamanda kuzey kolda bekliyoruz."

Kuzey kolu kritik bölgede

Kuzey Anadolu Fay Hattı'nın (KAF) İzmit'ten sonra batıya doğru çatallanan en önemli uzantılarından biri Marmara'nın kuzey kolu olarak biliniyor. Marmara Denizi'ndeki sismik hareketliliğin temel nedenlerinden biri olan bu fay hattı, olası büyük Marmara depremi senaryolarının merkezinde yer alıyor. Aktif fay hattı, İzmit Körfezi'nden başlayarak İstanbul kıyılarına yakın bir güzergâhtan, özellikle Adalar açıklarından geçiyor. Hat, Tekirdağ üzerinden batıya ilerleyerek Saros Körfezi'ne ve ardından Ege Denizi'ne uzanıyor.

“Bugün adımın geçtiği bir soruşturma kapsamında gözaltına alındım. Hukuki süreç devam ettiği için ayrıntılı açıklama yapmam doğru olmayacaktır.”

"Hassas terazi mutfak terazisidir"

Hakkında çıkan haberlerde yer alan iddiaları değerlendiren Yalçıntaş, evinde herhangi bir yasaklı madde bulunmadığını savundu. Yalçıntaş, “Bazı haberlerin aksine evimde herhangi bir yasaklı madde bulunmamıştır. Haberlerde bahsedilen 'hassas terazi' ise kalori ve beslenme takibi için kullandığım ve mutfak tezgâhında açık bir şekilde duran tamamen yasal ve sıradan bir mutfak terazisidir.” diye konuştu.

Yalçıntaş, açıklamasının sonunda yargı sürecine güvendiğini belirterek gerçeklerin ortaya çıkacağına inandığını söyledi. Ünlü şarkıcı, “Yargı sürecine güvenim tamdır. Gerçeklerin en kısa sürede ortaya çıkacağına inanıyor, kamuoyundan süreç sonuçlanana kadar sağduyu ve anlayış bekliyorum.” ifadelerini kullandı.

25 kişi hakkında gözaltı kararı verilmişti

Bakırköy Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen uyuşturucu soruşturması kapsamında, aralarında sanatçı, oyuncu, işletmeci ve iş insanlarının da bulunduğu 25 kişi hakkında gözaltı kararı verilmişti.

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan isimler arasında Akın Altan, Asude Mercan, Ateş İnce, Aybüke Aldere, Ayşe Nur Balcı, Buğra Balkaya, Burak Çelik, Büşra Tatar (Canbaz), Cenk Çöteli, Feyza Cihan, Gökhan Şafak, Eylem İpek Şafak, Hilal Zeynep Hedbe, İlyas Yalçıntaş, İrem Haznedar, Kübra Altay, Mehmet Fatih Aksoy, Melis Selçukoğlu, Oğuz Alp Güler, Orhan Yıldız, Öner Faruk Işık, Sıla Gençoğlu, Şefik Ömer Dolman, Ümit Aslan ve Volkan Büyükhanlı yer alıyor.

Journal of Epidemiology and Community Health dergisinde yayımlanan araştırma, sosyal ve kültürel açıdan aktif kalmanın sağlıklı yaşlanmada önemli rol oynayabileceğine ilişkin bulgulara yenisini ekledi.

Fizyolojik ve kronolojik yaş farklı olabilir

İnsanların kronolojik yaşı, dünyaya geldikleri tarihten bu yana geçen süreyi ifade ediyor. Fizyolojik yaş ise vücudun ne ölçüde sağlıklı ve işlevsel olduğunu gösteriyor.

Bu nedenle aynı kronolojik yaşa sahip kişilerin vücutlarının yaşlanma hızı farklılık gösterebiliyor.

Daha önce yapılan araştırmalarda sinema, müze ve canlı performanslara katılımın ileri yaştaki yetişkinlerde daha iyi sağlık ve yaşam kalitesiyle bağlantılı olduğu belirlenmişti. Ancak kültürel etkinliklerin doğrudan fizyolojik yaşlanmayla ilişkisini inceleyen çalışma sayısının sınırlı olduğu belirtildi.

Japonya’daki Institute of Science Tokyo araştırmacıları, zaman içinde değişmeyen ve ölçülemeyen etkenleri de hesaba katarak bu ilişkiyi inceleyen ilk uzun vadeli araştırmayı yaptıklarını bildirdi.

Araştırma 1899 kişiyle yapıldı

Araştırmada, İngiltere’de yaşayan 50 yaş ve üzerindeki yetişkinleri kapsayan English Longitudinal Study of Ageing çalışmasındaki 1899 kişinin verileri incelendi.

Katılımcıların 2004-2005, 2006-2007 veya 2008-2009 dönemlerinde gerçekleştirilen en az iki araştırma dalgasındaki verileri değerlendirildi.

Fizyolojik yaşın hesaplanmasında nabız basıncı, diyastolik tansiyon, solunum kapasitesi, hemoglobin, fibrinojen, glikozlanmış hemoglobin, düşük yoğunluklu lipoprotein kolesterol, vücut kitle indeksi, kavrama gücü ve yürüme hızı olmak üzere 10 sağlık göstergesi kullanıldı.

Bu ölçümler birleştirilerek her katılımcı için tek bir fizyolojik yaş puanı oluşturuldu.

Kültürel katılım 15 puan üzerinden ölçüldü

Katılımcılardan sinemaya, müze veya sanat galerisine ve tiyatro, konser ya da operaya ne sıklıkla gittiklerini belirtmeleri istendi.

Her etkinlik, “hiç gitmeme” durumunda sıfır, “ayda iki kez veya daha fazla katılma” durumunda ise 5 puanla değerlendirildi.

Böylece kültürel katılım düzeyi 0 ile 15 arasında değişen toplam puan üzerinden hesaplandı.

Vücutları yaklaşık

Vücut yaklaşık üç yıl daha genç çıktı

En az birkaç ayda bir kültürel etkinliklere katılan kişilerin ortalama fizyolojik yaşı 66,9 olarak hesaplandı.

Kültürel etkinliklere daha seyrek katılanların ortalama fizyolojik yaşı ise 69,9 olarak belirlendi. İki grup arasında yaklaşık üç yıllık fark bulundu.

Kültürel katılımı yüksek kişilerin daha çok kadınlardan oluştuğu, daha yüksek sosyoekonomik düzeye sahip olduğu, çalışma hayatında daha fazla yer aldığı ve genel sağlık durumlarının daha iyi olduğu görüldü.

Hane geliri, çalışma durumu ve kronik hastalıklar gibi değişkenler hesaba katıldıktan sonra, kültürel katılım puanındaki her bir puanlık artışın fizyolojik yaşta 0,085 yıllık, başka bir ifadeyle yaklaşık 31 günlük azalmayla bağlantılı olduğu belirlendi.

Sosyal bağlar ve ruh sağlığı etkili olabilir

Araştırmacılar, kültürel etkinliklerin sosyal bağları güçlendirmesi, daha sağlıklı yaşam alışkanlıklarını teşvik etmesi ve ruh sağlığını desteklemesinin fizyolojik yaşlanmayı yavaşlatabileceğini değerlendirdi.

Bununla birlikte araştırmanın gözlemsel nitelikte olması nedeniyle kültürel etkinliklere katılmanın yaşlanmayı doğrudan yavaşlattığı sonucuna ulaşılamayacağı vurgulandı.

Ters nedensellik ihtimaline de işaret eden araştırmacılar, daha sağlıklı kişilerin kültürel etkinliklere katılma imkânının daha yüksek olabileceğini belirtti.

Etkisi fiziksel aktiviteyle kıyaslandı

Araştırmacılar, kültürel katılımın değiştirilebilir bir davranış olduğunu ve etkili bir halk sağlığı stratejisine dönüşebileceğini ifade etti.

Çalışmada, kültürel etkinliklere katılımın etkisinin sık yapılan fiziksel aktiviteyle karşılaştırılabilir düzeyde olabileceği kaydedildi.

Kültürel etkinliklerin coğrafi ve mali açıdan daha erişilebilir hale getirilmesinin, daha fazla kişinin bu faaliyetlere katılmasını sağlayabileceği belirtildi.

Kültürel katılımın uzun vadede sağlık ve sağlıklı yaşlanma üzerinde kalıcı bir etkisi olup olmadığının belirlenmesi için ek araştırmalara ihtiyaç bulunduğu vurgulandı.

Gökhan C., pencerede bulunan eski kayınpederi Harutyün T.’ye saldırdı. Pencerede bulunan eski kayınpederine tekme ve yumruk atan şüphelinin olay sırasında kafasındaki kaskı da çıkarmadığı görüldü. Saldırının ardından motosikletine binerek olay yerinden uzaklaştı. İhbar üzerine olay yerine polis ekipleri sevk edildi. Polisin aileyle yaptığı görüşmede, şüphelinin olay yerinden ayrıldığı, ailenin ise kendi imkanlarıyla savcılığa giderek şikayetçi olacağını söylediği öğrenildi.

Emniyetteki işlemlerinin ardından adliyeye sevk edilen Murat Anıl, tutuklanarak cezaevine gönderildi.

Fotoğrafta, dönemin genç yıldızı Lionel Messi'nin kucağında tuttuğu bebek, bugün İspanya Milli Takımı'nın yıldızı Lamine Yamal'ın ta kendisi.

Aradan geçen 19 yılın ardından futbol tarihinin en dikkat çekici tesadüflerinden biri gerçeğe dönüştü. Son şampiyon Arjantin'in kaptanı Lionel Messi ile İspanya'nın genç yıldızı Lamine Yamal, 19 Temmuz Pazar günü MetLife Stadyumu'nda oynanacak Dünya Kupası finalinde bu kez aynı karede değil, rakip olarak sahaya çıkacak.

Bir zamanlar yardım çekiminde aynı objektife poz veren Messi ve Yamal, şimdi Dünya Kupası'nın en büyük kupası için kozlarını paylaşacak.

Bu final, sadece Arjantin ve İspanya'nın mücadelesi değil; bir devrin kapanışını yapan bir efsane ile o devrin tahtına aday gösterilen veliahdının destansı kapışması olacak.

Camp Nou'nun banyo küvetinden, Dünya Kupası finalinin devasa sahnesine uzanan bu hikaye, futbolun neden sadece bir oyun olmadığının en büyük kanıtı niteliğinde.

Solay, bu aşamalardan sonra sebze ve meyvelerin kısa sürede tüketilmesi gerektiğini belirterek, "Eğer tüketmeyeceksek de iyice kurulayarak, nemden arındırarak, buzdolabında kapalı bir kapta muhafaza etmeliyiz. Özellikle kavun ve karpuz gibi ürünlerde, bunların soyulduğu düşünülerek yıkanmaktan geri durulabiliyor. Fakat bıçakla kesildiğinde dışarıdaki mikroorganizmalar içeri nüfuz edebiliyor. Bu nedenle onların da tüketim sırasında mutlaka dışının yıkanması, ondan sonra kesilmesi gerekmekte. Bir diğer önemli nokta da çapraz kontaminasyon. Çiğ et ve tavuk kesilen bıçak ya da kesme tahtalarının kesinlikle sebze ve meyvelerde kullanılmaması gerekiyor. Birbirleri arasında mikroorganizma geçişi oluyor ve pişmeden tüketildiği için de enfeksiyona, hastalıklara neden olabiliyor. Dışarıda yemek yerken de dikkat etmemiz gereken şeyler var. Dışarıda en güvenli gıdalar pişmiş olan gıdalar. Özellikle açık büfelerde dikkat etmemiz gereken şey, eğer salatalar soğuk bir buz kabında sunulmuyorsa ya da kesilmiş bir şekilde sunuluyorsa, ılık bir şekilde ya da üzerine sinekler üşüşüyorsa bu gıdaları tüketmemek gerekiyor" diye konuştu.Doç. Dr. Solay, kabuklu meyveleri soyarak tüketmenin en güvenli yol olduğuna işaret ederek, "En önemli basamağı unutmamamız lazım. Bütün teknolojik gelişmelere, bütün yeniliklere rağmen hala en önemli aşama el yıkama. Enfeksiyonun kaynağı kendi ellerimiz olabilir. Yemeklerden önce mutlaka 20 saniye boyunca ellerimizi su ve sabunla ovalayarak yıkamamız gerekmekte. Burada bazı gıdaları tükettikten sonra, 6 saat içerisinde mikroorganizma yoğunluğu fazlaysa ishal, bulantı, kusma şikayetleri olabiliyor. Burada bizim hekim olarak destek olmamız gereken durumlar; çok fazla sıvı kaybı olması, bulantı ve kusmadan dolayı su içememe ve yemek yiyememe durumu olması halinde, özellikle kişilerin ek hastalıkları varsa, böbrek yetmezliği, şeker hastalığı, ileri yaş ya da küçük çocuklar bu gruba girebilir, riskli gruba girebilir. İshal sıklığının artması halinde bizim destek olmamız gerekiyor. Ama normalde 2-3 kere ishal olunduğunda insanlar gözlemleyebilir. Onlara çok müdahale etmiyoruz. Ama sıvı kaybının artması bizim müdahale etmemiz gereken bir grup oluyor" ifadelerini kullandı.

ANKA Haber Ajansı’nın haberine göre; Yüksek enflasyon ve alım gücünün düşmesi son 5 yılda vatandaşların borçlarının artmasına yol açtı. Tüketicilerin, bankalar ve finans kuruluşlarına olan bireysel kredi ve kredi kartı borçları temmuz ayının ilk haftasında, 97 milyar TL daha artarak, 7 trilyon 9 milyar liraya yükseldi. Bu tutar, 2021 yılında sadece 1 trilyon 25 milyar TL idi. Tüketicilerin, bankacılık sistemine olan bireysel kredi ve kredi kartı borçları yıl başından bu yana toplam 1 trilyon 149 milyar TL arttı.

Türkiye, 2023 yılının haziran ayından bu yana enflasyonla mücadele programı uyguluyor ancak enflasyon bir türlü istenen düzeye inmiyor, açıklanan hedeflere ulaşılamıyor.

Merkez Bankası, bu yıl sonunda enflasyonunun yüzde 15-21 arasında kalacağını öngördü ve hedefini de yüzde 16 olarak ilan etti. Banka, mayıs ayında yıl sonu enflasyon hedefini yüzde 50 oranında artırdı ve yüzde 24’e, yıl sonu enflasyon tahminini de yüzde 26’ya revize etti.

Bu yılın ocak-haziran döneminde enflasyon yüzde 17,76 olarak kayıtlara geçti. Merkez Bankası’nın yeni hedefi olan yüzde 24’ün yüzde 74’ü altı ayda aşıldı. Enflasyonun yüzde 24 olabilmesi için kalan altı ayda toplam enflasyonun yüzde 5,3’ün, aylık ortalama enflasyonun yüzde 0,9’un altında kalması gerekiyor.

Merkez Bankası’nın yüzde 26 tahmininin tutabilmesi için de altı aylık toplam enflasyonun yüzde 7’yi geçmemesi, bu dönemdeki aylık ortalamanın da yüzde 1,2’nin altında kalması zorunlu.

Uzmanlar, bu hedeflin de tutmasının mümkün olmadığına işaret ederek, yıl sonunda enflasyonun yüzde 31-32 düzeylerinde gerçekleşmesini bekliyor.

Borçta tarihi zirve

Yüksek enflasyon ortamında alım gücünün düşmesi, vatandaşların borç üstüne borç yapmasına yol açıyor.

Tüketicilerin, bankalar ve finans kuruluşlarına olan bireysel kredi ve kredi kartı borçları temmuz ayının ilk haftasında, 97 milyar TL daha artarak, 7 trilyon 9 milyar liraya yükseldi. Bireysel kredi borçları 3 trilyon 548 milyar TL’ye, kredi kartı borcu da 3 trilyon 461 milyar TL’ye çıktı.

Tüketicilerin, bankacılık sistemine olan bireysel kredi ve kredi kartı borçları yıl başından bu yana toplam 1 trilyon 149 milyar TL arttı.

Bu tutar, 2021 yılında sadece 1 trilyon 25 milyar TL idi. 2022 yılında 1 trilyon 573, 2023 yılında 2 trilyon 727, 2024 yılında 3 trilyon 937, 2025 yılında 5 trilyon 858 milyar TL düzeyinde bulunuyordu.

Araştırmaya göre sistem, hastane tetkiklerine ihtiyaç duymadan bireylerin ev ortamındaki davranış değişikliklerini izleyerek risk artışına ilişkin erken uyarılar verebiliyor.

Beyin damar hastalıkları, beyni besleyen damarları etkileyen rahatsızlıkları kapsıyor. İnme ise dünya genelinde ölüm ve kalıcı sakatlığın önde gelen nedenleri arasında yer alıyor. Uzmanlar, hızlı tedavinin hayati önem taşıdığını ancak erken belirtilerin çoğu zaman fark edilmediğini belirtiyor.

Araştırmada Prof. Lisa Lim liderliğindeki ekip, 1224 yaşlı bireye ait verileri inceledi. Çalışmada, LivOn Care platformundan elde edilen 13 bin 362 adet iki haftalık yaşam kaydı analiz edildi.

Yapay zeka modeli; günlük hareketlilik, uyku düzeni, gün içindeki aktivite dağılımı, ev içi nem oranı ve diğer çevresel verilerin yanı sıra yaş ve kronik hastalıklar gibi kişisel sağlık bilgilerini de değerlendirerek beyin damar hastalıklarının erken dönemine işaret eden örüntüleri belirlemeye çalıştı.

Araştırmacılar, riskin arttığı bireylerde özellikle gece 22.00 ile 02.00 saatleri arasında normalden daha fazla hareketlilik görüldüğünü tespit etti. Bu durumun biyolojik saatin bozulmasına ve uyku düzenindeki gecikmelere işaret ettiği belirtildi.

Tanı konulmasına yaklaşıldıkça ise akşam saat 18.00-22.00 arasındaki fiziksel aktivitenin azaldığı, hareketsiz geçirilen sürenin arttığı görüldü. Düşük ev içi nem oranının da önemli risk göstergelerinden biri olduğu belirlendi.

Çalışmanın en dikkat çekici sonuçlarından biri, zamanlama analizinde elde edildi. Yapay zeka, tanıdan önceki son dört haftaya ait veriler ile yaklaşık 12 hafta öncesine ait kayıtları yüzde 96,53 doğruluk oranıyla birbirinden ayırmayı başardı. Bu bulgu, hastalık ilerledikçe günlük yaşam alışkanlıklarındaki değişimlerin daha belirgin hale geldiğine işaret ediyor.

Araştırmacılar ayrıca sistemin yalnızca risk tahmini yapmakla kalmadığını, hangi davranış ve çevresel faktörlerin bu sonuca yol açtığını da açıklayabildiğini vurguladı.

Bilim insanları, geliştirilen teknolojinin özellikle sağlık durumundaki değişiklikleri ifade etmekte zorlanan yaşlı bireyler için önemli bir dijital sağlık aracı olabileceğini belirtti. Bununla birlikte sistemin tek başına teşhis koymadığı ve doktor değerlendirmesinin yerine geçemeyeceği vurgulandı.

Soruşturma kapsamında gözaltına alınan 38 kişiden 25’i dün adliyeye getirildi. Aralarında şarkıcı Haluk Levent’in de bulunduğu 14 şüpheli tutuklanırken, 11 kişi ise adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

Emniyetteki işlemlerin ardından adliyeye sevk edilen şüphelilerden Haluk Levent, Ece Güner, İlker Çetin, Nurdan Eriş, Yusuf Can Ertit, Kemal Ötünç, Şehmuz Baştuğ, Abdülcevat Özkan, Emrah Gödeliner, Erhan Dökmeci, Halil Bostancı, Mehmet Ulu, Yeliz Kaya ve Zafer Yay çıkarıldıkları Sulh Ceza Hakimliği’nce tutuklanarak cezaevine gönderilmiş, öte yandan 11 kişi ise adli kontrol şartıyla serbest bırakılmıştı.

Emniyete götürülen Levent'in gözaltına alınmadan önce kaçış rotası çizdiği, Almanya'ya gitmek üzere bilet aldığı ortaya çıkmıştı. Hakkındaki yurt dışına çıkış yasağını öğrenince karayolu ile İzmir'e hareket ettiği anlaşılan Haluk Levent'in, gözaltına alınmadan önceki son görüntüsü ortaya çıktı.

İşte o anlar

İşte o anlar

Dune: Part Two ile gücün zirvesine yükselişine tanıklık ettiğimiz Paul Atreides (Timothée Chalamet), serinin bu son halkasında artık sadece bir direniş lideri değil, evrenin mutlak hakimi olarak izleyici karşısına çıkıyor. Ancak bu yeni konum, beraberinde büyük savaşları, bastırılması gereken kanlı isyanları ve kendisini adeta bir tanrı gibi gören körü körüne bağlı takipçilerinin baskısını getiriyor. Fragman, serinin önceki filmlerine kıyasla çok daha trajik, felsefi ve ağır bir atmosferin sinemaseverleri beklediğini gösteriyor.

Yıldız kadro ve çatışan sadakatler

Denis Villeneuve, bu final bölümünde evrensel ölçekteki siyasi krizleri karakterlerin iç dünyasındaki psikolojik çatışmalarla harmanlıyor. Paul’un bir kurtarıcıdan korkutucu bir figüre dönüşüm sürecine tanıklık eden çevresindeki güçlü kadınların rolleri de bu bölümde derinleşiyor.

Filmde öne çıkan ana kadro şu isimlerden oluşuyor:

• Timothée Chalamet (Paul Atreides)

• Zendaya (Chani)

• Florence Pugh (İmparatoriçe Irulan)

• Rebecca Ferguson (Lady Jessica)

İnançların, dostlukların ve sadakatlerin büyük bir sınava tabi tutulacağı "Dune: Part Three", sinematografik bir şölen eşliğinde izleyicilerle buluşmak için gün sayıyor.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve eşi Emine Erdoğan, resepsiyona katılan Yunanistan Başbakanı Kiriakos Miçotakis ve eşi Mareva Grabowski'yi karşıladı.

Miçotakis ve eşi yürürken Mehter Takımı, Ceddin Deden eserini çaldı.

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülen soruşturmaya ilişkin yapılan resmi açıklamada, kuruma aynı konuya ilişkin 185 adet CİMER başvurusunun intikal ettiği ve bunların toplu olarak değerlendirildiği belirtildi. Açıklamada, 2026/117973 sayılı dosya üzerinden yürütülen soruşturma kapsamında şüphelinin 2 Temmuz tarihinde İstanbul Havalimanı'nda yakalandığı ve İstanbul Güvenlik Şube Müdürlüğü ekiplerince teslim alınarak işlemlerinin titizlikle sürdürüldüğü ifade edildi.

Ters kelepçeli sevk dikkat çekti

Havalimanındaki yakalama işlemlerinin ardından kolluk birimlerine teslim edilen Deniz Göktaş'ın emniyete götürüldüğü anlar kameraya yansıdı. İki polis memuru eşliğinde araca bindirilen Göktaş'ın, emniyet binasına ters kelepçe takılarak sevk edilmesi dikkat çekti. Emniyetteki işlemlerinin tamamlanmasının ardından şüphelinin adliyeye sevk edilmesi bekleniyor.

Hastanenin güvenlik kameralarına yansıyan görüntülerde, bina içinde ve bahçede yaşanan arbede anları anbean kaydedildi. Yerel medyanın geçtiği görüntülerde, aldığı sert yumruk darbeleri nedeniyle bir süre sonra kendinden geçen çalışanın, güvenlikler tarafından tekerlekli sandalyeyle taşındığı görüldü.

Eskişehir Valiliği ise T.Y. ile ilgili inceleme başlattı. Olayın 3 ay önce yaşandığı öğrenildi.

Müdürün kendisini darp ettiğini iddia eden A.D., "Olay hastanede bir personel arkadaşımla tartışmamdan dolayı ortaya çıktı. Daha sonra kurum müdürümüzle bu konu hakkında görüşeceğimiz zaman zaten sosyal medyadan gördüğümüz üzere darbedildiğim açıkça bellidir. İlk darbeden sonra olan her şeyi beyin travmasına bağlı olarak yani hiçbir şey hatırlamıyorum. Daha sonrasında ikinci darbedildiğimi kamera kayıtlarından işte soruşturma aşamasında gördüm, öğrendim. İnceleme başlatılmasını talep ettim. Umarım bunlar karşılık bulur. Onun harici zaten görüntülerden görüleceği üzere yine az önce sosyal medyadan gördüm" diye konuştu.

Hastanede müdürü açığa alındı

Sivrihisar Devlet Hastanesi’nde yaklaşık 3 ay önce; iddiaya göre hastane müdürü T.Y. ile personel A.D. arasında tartışma çıktı. Hastane koridorundaki tartışma sırasında T.Y., A.D.’yi darbetti. Tartışma, hastane bahçesine de taştı. Burada T.Y.’nin attığı tek yumrukla A.D. yere yığıldı. Kavgaya ilişkin güvenlik kamerası görüntüleri sanal medyada paylaşıldı. Görüntüler kısa sürede yayılırken, hastane müdürü T.Y. kaymakamlık kararıyla açığa alındı.

Güvenlik görevlisi hakkında da idari soruşturma

Bu arada, aynı hastanede bir güvenlik görevlisinin, bekleme salonunda şakalaştığı kadınının kucağına oturduğu görüntülere ilişkin de idari soruşturma açıldı.

Eskişehir İl Sağlık Müdürlüğü’nden yapılan açıklamada, “Sivrihisar Devlet Hastanesi’nde meydana gelen her iki olayla ilgili olarak İl Sağlık Müdürlüğümüz tarafından idari soruşturma başlatılmış olup, süreç titizlikle ve hassasiyetle takip edilmektedir” denildi.

Kaza ile ilgili inceleme başlatılırken, çarpma anıda bölgedeki bir güvenlik kamerasına yansıdı. Görüntülerde hızla gelen otomobilin, park halindeki otomobile çarptıktan sonra iki aracın da savrulduğu görüldü.

İşte o anlar!

Çevredeki güvenlik kamerasına yansıyan görüntülerde, eski İBB çalışanı S.U.'nın beyaz renkli bir otomobille Karaal'ın evinin önüne geldiği ve park halindeki araca takip cihazı taktığı anlar yer aldı. Yapılan incelemelerde takip cihazının kaçırılma olayından 4 gün önce takıldığı tespit edildi.

İşte o anlar

İhbar üzerine bölgeye çok sayıda sağlık, itfaiye, AFAD ve polis ekibi sevk edildi. İtfaiyecilerin müdahalesiyle yangın söndürüldü. Sağlık ekiplerinin kontrolünde, 53 ACV 078 plakalı otomobilin içerisinde sıkışan sürücü Selinay Saral ile yanındaki Nilay Bilgin'in ve çarpmanın etkisiyle yola savrulan Gamze Saklı’nın hayatını kaybettiği belirlendi.

İşte kaza sonrası yaşanan felaket